شرکت توانیر از جابهجایی دوباره رکورد مصرف برق ایران در روز دوم مرداد خبر داد و اعلام کرد عدد ٧٨ هزار و ۱۰۶ مگاوات در تاریخ صنعت برق کشور ثبت شد. روز چهارشنبه سوم مرداد ساعات کاری ادارههای شماری از استانها به منظور صرفهجویی در مصرف برق کاهش یافت.
مصطفی رجبی مشهدی، مدیرعامل شرکت توانیر، روز چهارشنبه گفت مصرف برق در کشور «به طرز خیره کنندهای در حال افزایش» است.
او علت رکوردشکنی روز سهشنبه دوم مرداد را «استقرار گنبد حرارتی و مصرف بیرویه و غیراصولی وسایل سرمایشی در ایران» دانست.
میزان تقاضای مصرف برق ایران در ٢٩ خرداد برای نخستین بار در سال جاری نصاب سال ١٤٠٢ را جابهجا کرد.
آخرین رکورد تا پیش از روز سهشنبه مربوط به ۲۰ تیر با میزان تقاضای برق ٧٧ هزار و ٥١٤ مگاوات بود.
رجبی مشهدی گفت با وجود این رکوردشکنیهای پی در پی، شبکه برق کشور پایدار است.
همزمان ادارههای شماری از استانهای ایران در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه تعطیل یا نیمهوقت شدند.
در کرمانشاه، در پی گرمای هوا و «لزوم مدیریت مصرف برق»، ادارات و بانکهای این استان روز پنجشنبه تعطیل خواهند بود.
در مازندران ساعات کاری ادارهها در روز چهارشنبه و در استان گلستان روزهای چهارشنبه و پنجشنبه کاهش مییابند.
رسانههای ایران روز چهارشنبه از آغاز «شش روز گرمای استوایی» در ایران خبر دادند و این بازه زمانی را روزهایی حساس برای صنعت برق کشور توصیف کردند.
بر اساس پیشبینیهای هواشناسی، از روز سوم تا هفت مرداد افزایش دمای هوا به اوج خود میرسد.
در تهران با پیشبینی افزایش دمای هوا تا بیش از ۴۰ درجه، هشدار زرد صادر شده است.
مساله تامین برق و آب به ویژه در فصل تابستان یکی از چالشهای اصلی در ایران است و هر سال شهروندان را با قطع انرژی در اوج گرما مواجه میکند.
علاوه بر خانهها، در هفتههای گذشته برق ادارهها، شهرکهای صنعتی و صنایع برق نیز یا قطع یا به صورت سهمیهای توزیع شد.
ناتوانی حکومت برای تامین برق در سالهای گذشته چندین بار صدها شهر و روستا را در تابستان در خاموشی فرو برده است.
کارشناسان توقف سرمایهگذاری در صنعت برق، توسعه نیافتن نیروگاهها و شبکه فرسوده را عامل اصلی ناترازی برق و کسری ۱۴ هزار مگاواتی آن در ایران دانستهاند.
اصلاحطلبان یک ماه قبل از مرگ ابراهیم رئیسی او را بابت عدم مقاومت در برابر اجرای «طرح نور» و سرکوب زنان مخالف حجاب اجباری متهم به خلف وعده میکردند. حالا جانشین فرماندهی انتظامی گفته است این طرح تعطیلبردار نیست و ربطی به تغییر دولتها ندارد. اولین چالش مسعود پزشکیان در راه است؟
در زمان تبلیغات انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری ۱۴۰۳، سرسپردگان نظام از پذیرش مسئولیت طرح نور شانه خالی میکردند اما اکنون قاسم رضایی، جانشین فرمانده فراجا گفته است: «با تغییر دولتها خللی در اجرای طرح نور به وجود نخواهد آمد.»
او با اشاره به اینکه برخورد با جرم مشهود از وظایف ذاتی انتظامی است، تاکید کرد: «ما اسیر امواج نخواهیم شد. ما در حوزه عفاف و حجاب وظیفه قانونی و تکلیف شرعی داریم. طرح نور تعطیلبردار نیست چرا که امر به معروف و نهی از منکر یکی فروع دین است و نمیتوان فروع دین را تعطیل کرد.»
جانشین فرمانده فراجا در جلسه شورای تامین استان قزوین اضافه کرد: «بررسیهای تخصصی نشان میدهند یکی از موضوعات جدی که به حقوق شهروندی آسیب زده و بار بسیار سنگینی برای نظام و باری مضاعف برای ردههای قضایی و انتظامی ایجاد کرده، این است که هزینه جرم هیچ تناسبی با جرم ندارد.»
رضایی با درخواست از «مجلس انقلابی» برای تصویب مجازات متناسب با جرائم، از شوراهای تامین استان خواست از طرح نور حمایت کنند.
شوراهای تامین استانها، زیرمجموعههای شورای امنیت کشور در هر استان هستند. این شورا در واقع بالاترین نهاد امنیتی در هر استان به شمار میرود.
شورای تامین با حضور فرماندهان سپاه پاسداران، فرماندهی انتظامی، مقامهای امنیتی استان، استاندار و مقامات قضایی تشکیل میشود.
هر چند استاندار، نماینده دولت در شورای تامین است اما با توجه به ترکیب اعضا، تصمیمگیر نهایی در این شورا دولت نیست.
بر این اساس درخواست جانشین فراجا از شوراهای تامین برای حمایت از طرح نور قابل توجه است.
طرح نور از کجا آمد؟
فروردین ۱۴۰۳، فراجا از یک طرح جدید انتظامی رونمایی کرد: طرح نور
این طرح در واقع همان گشتهای ارشاد است.
با مرگ رئیسی و همراهانش در سانحه بالگرد، موضوع اجرای طرح نور کمی به حاشیه رفت.
عباسعلی محمدیان، رییس پلیس تهران در زمان آغاز اجرای طرح نور در تهران گفت: «تخلف با جرم فرق دارد. رعایت حجاب قانون است و سرپیچی از قانون جرم است. کسی که قانون را رعایت نمیکند، مرتکب جرم شده است. کشف حجاب مساوی با قانونشکنی است و پلیس بر اساس قانون با قانونشکنان برخورد خواهد کرد. البته امیدوارم که شاهد قانون شکنی نباشیم.»
طرح نور در انتخابات
فیاض زاهد، از چهرههای اصلاحطلب حامی پزشکیان، پس از برگزار شدن انتخابات به دیدار او رفت.
زاهد اردیبهشت ۱۴۰۳، پیش از مرگ رئیسی گفته بود: «اگر رئیسی جلوی ماجرای گشت نور را نگیرد، روش راستگویی در وعده دادن را در پیش نگرفته است چون او در کمپین انتخابات ریاستجمهوری مدعی بود شیوه توام با احترام نسبت به مطالبات اجتماعی و نوع انتخاب مردم را در پیش خواهد گرفت.»
حالا رئیسی نیست و شخص مورد حمایت اصلاحطلبان بر کرسی ریاست جمهوری مینشیند.
در رقابتهای انتخاباتی، سعید جلیلی صراحتا اعلام کرده بود از طرح نور حمایت خواهد کرد اما پزشکیان گفت: «مخالف سرسخت گشت ارشاد هستم؛ یعنی چه که زن و دختر مردم را بهخاطر یک تار مو در خیابان با آن شکل تحقیرآمیز بازداشت میکنید؟»
حال باید دید آیا پزشکیان میتواند مقابل طرح نور که او آن را «سیاهی» نامیده بود بایستد؟
یا همانطور که حامیاش، زاهد، درباره رئیسی گفته بود، او نیز روش راستگویی در وعده دادن را در پیش نخواهد گرفت.
دولت آلمان صبح روز چهارشنبه سوم مرداد در بیانیهای فعالیت مرکز اسلامی هامبورگ را ممنوع اعلام کرد. این مرکز به تبلیغ ایدئولوژی جمهوری اسلامی، حمایت از حزبالله لبنان و اقدام علیه قانون اساسی آلمان متهم شده است.
در پی اقدام پلیس آلمان در بستن مرکز اسلامی هامبورگ و شماری از مراکز اسلامی مرتبط با آن، هانس اودو موتسل، سفیر آلمان در تهران از سوی مدیر کل غرب اروپا به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی احضار شد.
در اطلاعیه وزارت امور خارجه بدون ذکر نام این مدیر کل آمده است که او در این نشست، «ضمن محکوم کردن اقدام خصمانه و مغایر با اصول بنیادین حقوق بشر»، مراتب اعتراض شدید جمهوری اسلامی ایران را به سفیر آلمان ابلاغ کرد.
از مدیرکل غرب اروپای وزارت امور خارجه چنین نقل قول شده است که: «متاسفانه آنچه که امروز در آلمان اتفاق افتاد، مصداق بارز اسلامستیزی و مقابله با آموزههای ادیان ابراهیمی است که البته روی دیگر آن، دیکتاتوری و ترویج عامدانه خشونت است.»
پلیس آلمان با هدف بازرسی و تحقیق، به ۵۳ مکان وابسته به این مرکز در سراسر آلمان یورش برد.
رناتا آلْت، رییس کمیته حقوق بشر و کمکهای انساندوستانه پارلمان فدرال آلمان در واکنش به این موضوع، تعطیلی مراکز اسلامی جمهوری اسلامی را «یک گام مهم اما دیر هنگام» خواند.
این نماینده پارلمان فدرال آلمان با ارسال بیانیهای به دفتر ایراناینترنشنال در برلین تصریح کرد: «ما نباید اجازه دهیم ارزشهای ما، حقوق بشر و آزادی بیان به وسیله حزبالله لبنان و رژیم ایران مورد سوءاستفاده و بهرهبرداری قرار بگیرد تا در آلمان پروپاگاندا و نفرتپراکنی کنند.»
آبان سال ۱۴۰۲ و به دنبال یورش گسترده پلیس آلمان به دفاتر وابسته به مرکز اسلامی هامبورگ، عضویت این مرکز در شورای مرکزی مسلمانان آلمان لغو شد.
جستوجو و بازرسی از ۵۴ ساختمان وابسته به مرکز اسلامی هامبورگ (IZH) در هفت ایالت هامبورگ، برلین، بایرن، نیدرزاکسن، هسن، بادن-وورتمبرگ و نوردراین-وستفالن، زمینه را برای ممنوعیت فعالیت این مرکز و زیرمجموعههایش فراهم کرد.
شهردار هامبورگ پس از تعطیلی این مرکز گفت: «امروز برای جامعه شهری هامبورگ یک روز خوب است.»
پیتر چنچر در پیام خود در این باره اضافه کرد: «فعالیتهای ضد قانون اساسی مرکز اسلامی هامبورگ از امروز پایان یافت.»
نانسی فایزر، وزیر کشور آلمان گفت مدارک جمعآوری شده در آن تحقیقات، شک و شبهههای مطرح شده درباره این مرکز را تایید کرد و منجر به صدور حکم تعطیلی آن شد.
او با انتشار بیانیهای گفت مرکز اسلامی هامبورگ، ایدئولوژی اسلام افراطی و توتالیتر (تمامیتخواهی) را در آلمان ترویج میکند.
به گفته فایزر، این مرکز و زیرمجموعههایش «از تروریستهای حزبالله حمایت کرده» و «یهودستیزی تهاجمی» را گسترش میدهد.
او آبان سال گذشته نیز با اشاره به بازرسی ساختمانهای مرکز اسلامی هامبورگ گفته بود برلین، تحرکات «یهودیستیزانه و ضد اسرائیلی» را تحمل نمیکند.
وزارت کشور آلمان در بیانیه صبح چهارشنبه خود تاکید کرد مرکز اسلامی هامبورگ بهعنوان «نماینده مستقیم» علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، «ایدئولوژی انقلاب اسلامی را به صورت تهاجمی و جنگطلبانه ترویج میکند» و «به دنبال برپایی چنین انقلابی در جمهوری فدرال آلمان» است.
بر اساس این بیانیه، چهار مسجد شیعیان تحت نظر مرکز اسلامی هامبورگ در این کشور بسته خواهند شد و داراییهای این مرکز نیز مصادره میشود.
مرکز اسلامی هامبورگ که به نامهای «مسجد آبی» و «مسجد امام علی» نیز شناخته میشود، مدتهاست زیر نظر سازمان اطلاعات داخلی آلمان است.
تیر سال ۱۴۰۰، اداره امنیت داخلی هامبورگ به اسناد جدیدی دست یافت که نشان میداد «مرکز اسلامی هامبورگ» نه فقط برخلاف ادعایش وابسته به جمهوری اسلامی است بلکه به «یکی از مهمترین نهادهای رژیم ایران در اروپا» تبدیل شده است.
این مرکز پاییز سال گذشته اعلام کرده بود «هر گونه خشونت و افراطگرایی محکوم است» و همواره «از صلح، مدارا و گفتوگوی بین مذهبی حمایت میکند».
در ماههای گذشته تمامی احزاب سیاسی آلمان خواهان تعطیلی مرکز اسلامی هامبورگ به دلیل رابطهاش با جمهوری اسلامی و گروههایی مانند حزبالله لبنان شده بودند.
معاون این مرکز در ماه نوامبر سال ۲۰۲۲ به اتهام ارتباط با اعضای حزبالله لبنان که در آلمان گروه تروریستی محسوب میشود از این کشور اخراج شد.
نهاد اطلاعاتی هامبورگ پیش از این و در سال ۲۰۱۹ در گزارشی اعلام کرده بود حدود ۳۰ مسجد و مرکز فرهنگی در آلمان به گروه حزبالله لبنان وابستگی دارند.
علی آدینهزاده، پدر ابوالفضل آدینهزاده، از نوجوانان کشته شده در جریان خیزش انقلابی، بازداشت و به زندان قوچان منتقل شد.
مرضیه آدینهزاده، دختر او، روز چهارشنبه سوم مرداد این خبر را در حساب کاربری ایکس خود منتشر کرد.
آدینهزاده روز اول مرداد گفته بود پدرش به اتهام «نشر اکاذیب، تشویش اذهان عمومی و تبلیغ علیه نظام» به دادسرای انقلاب قوچان احضار شده است.
به گفته او، دلیل این احضار «انعکاس خبر آزادی رضا ببرنژاد» در صفحه اینستاگرام علی آدینهزاده و همدردی خانوادههای دادخواه با یکدیگر بوده است.
علی آدینهزاده پیش از آن و در اواسط خرداد امسال تصویری از یک تماس ناشناس در اینستاگرام خود منتشر کرد و نوشت: «اطلاعات سپاه زنگ زده میگوید پیامهایتان در مورد ابوالفضل تشویش اذهان عمومی است و باید آنها را پاک کنید، اگر نه دستگیر میشوید.»
روز ۲۶ خرداد سال گذشته و یک روز پیش از سالروز تولد ابوالفضل آدینهزاده، نیروهای امنیتی با حمله به روستای محل زندگی خانواده او، پدر، مادر، خواهر، خالهها، عمهها، داییها، عموها و دخترخالههای این نوجوان کشتهشده را بازداشت کردند.
همان زمان علی و مرضیه آدینهزاده به اتهاماتی چون «تبلیغ علیه نظام» به دادسرا احضار شده بودند.
این پدر و دختر پیش از آن هم به دلیل پیگیری قتل ابوالفضل آدینهزاده احضار شده بودند. از جمله سال ۱۴۰۱ که مرضیه آدینهزاده با انتشار تصویری از برگه احضار خود و پدرش به دادسرای مشهد گفته بود: «روز ۱۶ اسفند در دادسرا حاضر خواهیم شد تا بگوییم دادخواه خون جگرگوشه خود هستیم.»
ابوالفضل آدینهزاده روز ۱۶ مهر سال ۱۴۰۱ در جریان اعتراضات شهر مشهد هدف حمله نیروهای حکومتی قرار گرفت.
این نوجوان ابتدا با ضربه شوکر به گردن آسیب دید و سپس با شلیک دهها تیر تفنگ ساچمهای کشته شد.
خانواده ابوالفضل با وجود تهدید نیروهای حکومتی، از همان ابتدا تن به سکوت درباره کشته شدن او مقابل دانشگاه فردوسی مشهد ندادند.
آنها گفتند فرزندشان بعد از تیر خوردن، با پیکری «پاره پاره» به بیمارستان منتقل شده و ساعتی بعد جان داده است.
طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، قاضی ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، پخشان عزیزی، زندانی سیاسی کُرد محبوس در زندان اوین را به اتهام «بغی» به اعدام محکوم کرد. این حکم به وکلای او ابلاغ شده است.
این دومین حکم اعدام صادر شده برای یک زندانی سیاسی زن در جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر است.
۱۴ تیر ماه، شریفه محمدی، فعال کارگری محبوس در زندان لاکان رشت، از سوی دادگاه انقلاب اسلامی این شهر به دلیل «عضویت در کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری» و بابت اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد.
وریشه مرادی نیز دیگر زندانی سیاسی است که با اتهام «بغی» در حبس است.
زمستان ۱۴۰۲، شعبه پنجم بازپرسی دادسرای امنیت اوین، پخشان عزیزی را به «بغی از طریق عضویت در گروههای مخالف» متهم کرد.
عزیزی ۱۳ مرداد ۱۴۰۲ در تهران بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین (زیر نظر وزارت اطلاعات) منتقل شد.
او از اوایل تیر ماه امسال به دستور مقامات زندان از ملاقات و تماس با خانوادهاش منع و محروم شده است.
این زندانی سیاسی در روزهای گذشته در نامهای از زندان اوین با اشاره به شکنجه خود به دست نهادهای امنیتی نوشت: «بارها توسط بازجویان به دار کشیده شدهام.»
اتهامات عزیزی در دادسرای اوین «بغی از طریق عضویت در سازمانهای مخالف نظام» و «تلاش علیه امنیت داخلی کشور» عنوان و پروندهاش برای رسیدگی، به شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی افشاری ارجاع داده شد.
۱۷ آبان ۱۴۰۲، رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی در گزارشی از بازداشت عزیزی، وریشه مرادی و سیروان محمدرضایی خبر دادند و آنان را عضو «پژاک»، حزب حیات آزاد کردستان معرفی کردند.
یک منبع مطلع از وضعیت پرونده عزیزی همان زمان به ایراناینترنشنال گفت که خانواده او هم بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شدند.
خانواده عزیزی پس از دو هفته و در پی اعتصاب غذای پخشان در اعتراض به بازداشت ایشان، به قید وثیقه آزاد شدند اما پرونده این خانواده کماکان در دادگاه انقلاب در حال رسیدگی است.
به گفته این منبع آگاه، عزیزی در رشته مددکاری اجتماعی تحصیل کرده و سالها در «روژاوا» به عنوان مددکار مشغول به کار بوده است.
او در ایران در کمیتههای ژنولوژی (مطالعات زنان) هم فعالیت داشته است.
عزیزی اواخر آذر ماه با پایان بازجوییها و پس از تحمل ماهها شکنجههای روانی و جسمی و نگه داشته شدن در سلول انفرادی، از بند ۲۰۹ زندان اوین به بند زنان اوین منتقل شد.
جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره فعالان مدنی و سیاسی منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
از زمان آغاز خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی از شهریور ۱۴۰۱ تاکنون، سرکوب فعالان مدنی، سیاسی و معترضان از سوی حکومت شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
گردشگری غیرعلمی و هجوم گروههای آفرود، احتمال کنار گذاشته شدن کویر لوت را از فهرست آثار طبیعی ثبت شده در میراث جهانی یونسکو افزایش داده است. کویرهای ایران به جای اینکه در خدمت گردشگری، تولید انرژی و پژوهش باشند، حیاط خلوت سپاه پاسداران برای رزمایشها و آزمایشهای موشکی شدهاند.
حمیدرضا ناصری، رییس مرکز تحقیقات بینالمللی بیابان دانشگاه تهران، از احتمال خروج کویر لوت از لیست میراث جهانی یونسکو خبرداد و عامل آن را افزایش بیبرنامه گردشگران و آفرودها (بیراهه نوردان) اعلام کرد.
ناصری روز دوشنبه ۲۵ تیر با اشاره به شرایط حساس حفاظت از میراث جهانی ثبت شده گفت که افزایش تراکم جادههای آفرودی و بر هم خوردن تعادل فیزیکی سطح خاک، باعث افزایش گرد و غبار، کاهش کیفیت هوا و تهدید سلامتی ساکنان مناطق مجاور بیابانها شده و همچنین به تولید مثل حیوانات و گونههای در معرض خطر انقراض، آسیب میزند.
کویر لوت در چه صورت از لیست یونسکو خارج میشود؟
هر سایت ثبت شده در یونسکو در صورت تغییرات عمده و نابودی، مدیریت نادرست، تهدیدهای مداوم و عدم رعایت معیارها و ضوابط یونسکو، ممکن است از لیست فهرست آثار طبیعی ثبت شده یونسکو خارج شود.
تخریب فیزیکی، تغییرات گسترده در محیط زیست، توسعه ناپایدار و تهدیدهای مداوم مثل جنگ، فعالیتهای صنعتی یا تغییرات آب و هوایی از دیگر دلایل خروج یک سایت ثبت شده از فهرست میراث جهانی یونسکو هستند.
دره آلبا در درسدن، آلمان، در سال ۱۳۸۸ به دلیل ساخت یک پل چهار خطه که به طور جدی چشمانداز فرهنگی منطقه را تغییر داد، از فهرست میراث جهانی خارج شد.
حرم الاهرام در عمان در سال۱۳۸۷ به دلیل ساختوسازهای غیرمجاز و عدم حفاظت مناسب از سایت، از این فهرست خارج شد.
استفاده از مسیرهای آفرود تهدیدی برای بیابانهای ایران است؟
در کویر لوت که عوارض طبیعی همچون کلوتها، نماد میلیونها سال فرسایش خاک است، رانندگی آفرود میتواند سرعت تغییرات در محیط را افزایش داده و باعث تخریب چنین میراث ارزشمندی شود.
کویر لوت در یونسکو به عنوان یک بیابان «بدون حیات» معرفی اما تاکید شده است در این محیط، «فرآیندهای اکولوژیکی و زیستی خاصی» در طول زمان شکل گرفتهاند و احتمالا حشرات و برخی گونهها تطبیق یافتهاند.
تاکنون مطالعه جامعی بر روی تنوع زیستی این منطقه انجام نشده است.
در کویر مرکزی تنوع زیستی فراوانتر است و گونههای کمیاب و نادری همچون یوزپلنگ آسیایی و گورخر ایرانی و انواع خزندگان و پستانداران و پرندگان در آن سکونت دارند.
در دو دهه اخیر سفرهای ماجراجویانه به سمت کویر لوت و کویر مرکزی افزایش چشمگیری داشته است.
عمده این سفرها نه در مسیرهای طراحی و مطالعه شده که در بیراههها و مناطق بکر کویر انجام میشوند و خسارات جبرانناپذیری به طبیعت و حیات وحش وارد میکنند.
بازداشت در کویر
بسیاری از گردشگران و کویرنوردان ایرانی و خارجی تجربه مواجهه با نیروهای امنیتی در مناطق کویری ایران را دارند. ملاقاتهایی که با بازرسی تجهیزات سفر، بازرسی بدنی و بازجویی در میانه بیابان همراه است.
در سال ۱۳۸۸ و همزمان با اعتراضات عمومی به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران، چند دوچرخهسوار اروپایی در کویرهای ایران به اتهام جاسوسی بازداشت شدند.
در سال ۱۴۰۱، سازمان اطلاعات سپاه از شناسایی و دستگیری چند دیپلمات کشورهای خارجی از جمله معاون سفیر بریتانیا در یک منطقه ممنوعه در کویر شهداد خبر داد و آنها را به جاسوسی و نمونهبرداری از خاک در یک منطقه ممنوعه، متهم کرد.
همان زمان وزارت امور خارجه بریتانیا در پاسخ به ایراناینترنشنال اعلام کرد گزارش صداوسیمای جمهوری اسلامی مبنی بر بازداشت یک دیپلمات بریتانیایی در ایران به اتهام جاسوسی «کذب محض» است.
کویر شهداد ورودی غربی کویر لوت و سایت ثبت شده یونسکو است و بازداشت دیپلماتها در این محل، تردیدها را در مورد فعالیتهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی در مناطق کویری افزایش داد.
مینگذاری در کویر لوت و احتمال ربوده شدن
انفجار مین در ۱۱ دی سال ۱۳۹۲ در بیابان لوت شمالی باعث کشته شدن «امیر طالبیگل»، یکی از محققان حوزه گردشگری و محیط زیست شد.
در دوم فروردین سال ۱۳۹۳ انفجار مین باعث کشته شدن «حمید هاشمی»، از مربیان گردشگری و زخمیشدن سه همراه دیگرش شد.
این حادثه در فاصله ۱۰ کیلومتری جاده شهداد به نهبندان، در محدوده حضور گردشگران رخ داد.
در دهه ۶۰ خورشیدی برای مقابله با رفت و آمد کاروانهای قاچاق مواد مخدر در کویر لوت، برخی نقاط استراتژیک این بیابان مینگذاری شد.
کاروانهای قاچاق هم متقابلا به مینگذاری پرداختند.
نیروی انتظامی این اقدام را به عنوان راهکاری کمهزینهتر و سریعتر نسبت به دیوارکشی یا تامین نیروی انسانی برای کنترل مرزها و نقاط حساس انجام داد.
در دهه ۷۰ عملیات مینگذاری متوقف شد اما مینهای کاشتهشده همچنان باقی ماندهاند.
عوامل طبیعی مانند باد و آبهای روان فصلی این مینها را جابهجا و مدفون کرده و نبود اطلاعات دقیق از محل آنها باعث شده تا این مینها در کویر لوت سرگردان بمانند.
برخی مناطق کویر لوت کماکان آلوده به مین هستند و این موضوع علاوه بر قاچاقچیان، گردشگران و فعالان محیط زیست را نیز به خطر انداخته است.
از سوی دیگر پیش از این و بین سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷، دستکم هفت گردشگر خارجی (سه شهروند ترکیه، یک ایرلندی، یک آلمانی و دو بلژیکی) در شهرهای حاشیهای لوت به وسیله گروههای ناشناس ربوده شدند.
رزمایشهای سپاه
در سالهای اخیر بسیاری از تسلیحات دوربرد جمهوری اسلامی در حد فاصل سمنان و کویر لوت آزمایش شدهاند.
در اکثر مواقع موشکها از سایتهای موقت یا دائمی اطراف سمنان به سمت نقاط خالی از حیات در کویر لوت شلیک شدهاند.
جمهوری اسلامی تمام تلاش خود را میکند تا مختصات محل این آزمایشها را مخفی نگه دارد.
اطلاع دقیقی از محل انجام این آزمایشها وجود ندارد اما نمیتوان از قدرت تخریب آزمایشهای موشکی در مناطق بیابانی ایران چشمپوشی کرد که عموما با خطاهای انسانی و نقصهای فنی هم همراه است.
رزمایش «پیامبر اعظم» در کویر لوت
۱۱ تیر ماه ۱۳۹۱ رزمایش موشکی «پیامبر اعظم» با موشکباران اهدافی در کویر سمنان و لوت آغاز شد.
در این رزمایش امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران از موشکباران پایگاههای نظامی شبیهسازی شده دشمن در کویر لوت با انواع موشکهای ایرانی از جمله موشکهای دوربرد شهاب-۱، شهاب-۲ و شهاب-۳ خبر داد.
همچنین نخستین پرواز عملیاتی شاهد-۱۲۹ مجهز به ارابه فرود ثابت و بدون قابلیت حمل سلاح، بر فراز منطقه رزمایش و سایت پرتاب موشکهای بالستیک نیروی هوافضای سپاه در کویر لوت انجام شد.
رزمایشهای کویر مرکزی
بیشترین رزمایشهای نظامی برای آزمودن تجهیزات موشکی و تسلیحاتی در استان سمنان انجام شده است.
این استان با تنوع زیستی و گیاهی منحصر به فرد، میزبان پارک ملی کویر و پارک ملی توران است.
کویر مرکزی ایران از حیث تنوع حیات و زیست گیاهی و جانوری بسیار غنیتر از کویر لوت است و برخی از منحصر به فردترین گونههای حیات وحش ایران همچون یوزپلنگ آسیایی و گورخر ایرانی را در خود جای داده است
این کویر که بخش عمده معادن اورانیوم ایران را در دل خود دارد، به بزرگترین آزمایشگاه نظامی جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
فعالیتهای نظامی سپاه در ورودی پارک ملی کویر در جنوب ورامین و شمال سیاهکوه در سالهای اخیر بارها با اعتراضات فعالان محیط زیست همراه بوده است.
ساخت انوع خاکریزها، اهداف فرضی، پایگاههای موشکی و دفاعی و ایجاد انواع آلودگیهای صوتی و شیمیایی، علاوه بر تخریب زیستگاه، باعث کاهش قابل توجه پستانداران در این محدوده شده است که زمانی ذخیرهگاه زیستکره نام داشت.
پرونده فعالان محیط زیست
نزدیک به ۵۵ نفر از فعالان محیط زیست در زمستان سال ۱۳۹۶ بازداشت شدند که از میان آنها نیلوفر بیانی، هومن جوکار، امیرحسین خالقی، سام رجبی، کاووس سیدامامی، مراد طاهباز، طاهر قدیریان، سپیده کاشانی و عبدالرضا کوهپایه از مسئولان و همکاران موسسه «حیات وحش پارسیان» بودند.
۲۴ بهمن ۱۳۹۶ عباس جعفری دولتآبادی، دادستان وقت تهران، فعالان بازداشتشده را به «استفاده از پروژههای محیط زیستی به عنوان پوشش برای جمعآوری اطلاعات راهبردی طبقهبندیشده» متهم کرد.
برخی رسانهها در آن زمان «مخالفت احتمالی فعالان محیط زیست با ایجاد پایگاههای موشکی سپاه پاسداران» در مناطق حفاظت شده را علت چنین اتهامی اعلام کردند.
رسیدگی به پرونده فعالان محیط زیستی پس مرگ مشکوک سیدامامی در سلول انفرادی ماهها طول کشید و گزارشهای بسیاری از شکنجه و تلاش برای اعترافگیری از این فعالان محیط زیست برای پذیرش اتهام جاسوسی منتشر شد.
کویرهای ایران و امنیت جمهوری اسلامی
عملیات «پنجه عقاب» نیروهای آمریکایی در تاریخ پنجم اردیبهشت ۱۳۵۹ در بیابانهای اطراف طبس، نگاه رهبران جمهوری اسلامی را به کویر تغییر داد.
در این عملیات که با هدف آزادسازی گروگانهای آمریکایی در ایران انجام شد، ابتدا نیروهای ویژه آمریکا به صحرای طبس منتقل شدند.
آنها باید از طبس به نزدیکی تهران رفته و از آنجا به سفارت آمریکا در تهران که اشغال شده بود حمله میکردند تا گروگانهای آمریکایی را آزاد کنند.
این عملیات به دلایلی همچون مشکلات فنی و لجستیکی و شرایط بد جوی، شکست خورد.
در هنگام انتقال نیروها و تجهیزات به طبس، برخورد یک هلیکوپتر با یک هواپیمای حملونقل منجر به آتشسوزی و کشته شدن هشت سرباز آمریکایی شد.
به دلیل این حادثه و ناتوانی در ادامه عملیات، دستور عقبنشینی صادر و عملیات متوقف شد.
نتیجه غافلگیر شدن جمهوری اسلامی در عملیات پنجه عقاب را میتوان در توسعه صنایع نظامی، پادگانها و سایتهای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی در دل کویرهای ایران و حتی پارک ملی کویر دید.
اهمیت و چالشها
جغرافیای متنوع ایران میزبان بیش از ۲۶۰ منطقه کویری و نمکزار است و برخی از بزرگترین و زیباترین کویرهای جهان را در خود جای داده است.
این مناطق به عنوان زیستگاههای طبیعی برای گونههای مختلف جانوری و گیاهی، نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی ایفا میکنند. همچنین استفاده از منابع طبیعی موجود در کویرها مانند انرژی خورشیدی و معادن، میتواند به توسعه پایدار اقتصادی کمک کند.
با این حال کویرهای ایران با چالشهای متعددی مواجهاند.
افزایش بیرویه گردشگران و فعالیتهای آفرود بدون برنامهریزی مناسب، میتواند باعث تخریب اکوسیستمهای حساس کویری شود.
تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آبی نیز تهدیدی جدی برای بقای این مناطق محسوب میشود.
در کنار این تهدیدها که با مدیریت علمی منابع قابل کنترل است، چالش اصلی کویرهای ایران فعالیتهای نظامی سپاه پاسداران است؛ حیاط خلوتی وسیع و پهناور که به آزمایشگاه برنامههای موشکی و نظامی جمهوری اسلامی تبدیل شده و دست محققان، پژوهشگران و گردشگران را از منابع طبیعی بسیاری در کشور کوتاه کرده است.