روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از یک مقام دفاعی که از سوی کمیته ناظر بر آتشبس در لبنان سخن میگفت، گزارش داد که اسرائیل به این کمیته شکایت کرده است که دیپلماتهای جمهوری اسلامی دهها میلیون دلار پول نقد را برای بازسازی و احیای حزبالله، در اختیار این گروه میگذارند.
این روزنامه پنجشنبه، ۱۱ بهمن، به نقل از این مقام دفاعی که نامش را اعلام نکرد و نیز چند منبع مطلع دیگر نوشت: «در شکایات اسرائیل آمده است که نمایندگان جمهوری اسلامی با پرواز از تهران به فرودگاه بینالمللی بیروت، چمدانهایی پر از دلار آمریکا را با خود حمل میکنند.»
اسرائیل در عین حال شکایت کرده است که شهروندان ترکیهای نیز در انتقال پول از استانبول به بیروت از طریق هوایی نقش دارند.
کمیته آتشبس، که تحت رهبری آمریکا عمل میحکند و وظیفه بررسی تخلفات را بر عهده ندارد، این شکایات را به دولت لبنان منتقل کرده است. این کمیته شامل نمایندگانی از اسرائیل، لبنان، ایالات متحده، فرانسه و سازمان ملل است.
بهنوشته والاستریتژورنال، برخی از مقامات کشورهای حاضر در این کمیته گفتهاند که از استفاده جمهوری اسلامی از فرودگاه بیروت برای قاچاق پول آگاه هستند یا ادعاهای اسرائیل را معتبر میدانند.
طبق توافق آتشبس، لبنان موظف است گذرگاههای ورودی خود را تحت کنترل داشته باشد و از انتقال سلاح و تجهیزات مرتبط به گروههایی مانند حزبالله، که از سوی آمریکا به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته میشود، جلوگیری کند. اما این توافق بهطور خاص اشارهای به انتقال پول نقد اشارهای نکرده است.
واکنشها به این اتهامات
دولت لبنان و نیروهای مسلح این کشور به درخواستهای والاستریت ژورنال برای اظهار نظر پاسخ ندادهاند. همچنین، سخنگوی نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد و نمایندگان حزبالله نیز از اظهار نظر در اینباره خودداری کردهاند.
بهنام خسروی، دیپلمات سفارت جمهوری اسلامی در لبنان، اخیرا در مصاحبهای با رسانههای دولتی ایران تاکید کرد که تهران از هواپیماهای مسافربری برای قاچاق پول به لبنان استفاده نمیکند.
مقامات امنیتی فرودگاه بیروت شامگاه پنجشنبه ۱۳ دی برای دومین بار در یک هفته، هواپیما و سافران یک پرواز متعلق به شرکت ماهانایر را که در بیروت فرود آمده بود مورد بازرسی قرار دادند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که یک شبکه خبری سعودی گزارش داد این پرواز برای انتقال پول به حزبالله مورد استفاده قرار گرفته است.
در جریان این بازرسیها، گزارشهای ضد ونقیضی از تفتیش کیفهای یک دیپلمات جمهوری اسلامی نیز منتشر شد و وزارت امور خارجه لبنان اعلام کرد پولهای موجود در این کیف برای هزینه سفارت بوده و اجازه ورود آن را داده است.
وزارت امور خارجه لبنان صبح جمعه ۱۴ دی اعلام کرد پس از دریافت یادداشت رسمی از سفارت جمهوری اسلامی در بیروت، اجازه ورود کیف دیپلمات ایرانی از فرودگاه را بر اساس معاهده بینالمللی روابط دیپلماتیک صادر کرده است.
بهدنبال این حوادث، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۷ دی بازرسی کیفهای دیپلماتهای ایرانی در لبنان را «یک سوءتفاهم» خواند و گفت که بعد از گفتوگو با طرف لبنانی، این کیفها بازرسی نشدند.
او گفت: «بسته دیپلماتیک ما در بیروت تحت قوانین بینالمللی بود و امیدواریم این رفتار دیگر تکرار نشود.»
پیش از آن نیز بازرسی بدنی علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی و هیئت همراه او، در جریان سفر به لبنان در ۲۶ آبان، خبرساز شد. رسانههای ایران نیز تفتیش بدنی لاریجانی را تایید کردند.
مقامات ترکیه نیز گفتهاند که هرگونه جابهجایی مبالغ کلان پول از طریق فرودگاه استانبول از سوی دستگاههای ایکسری و سایر اقدامات امنیتی شناسایی میشود. آنها تاکید کردهاند که چنین نقلوانتقالاتی شناسایی نشده است و هیچ طرف سومی این موضوع را با ترکیه مطرح نکرده است.
تنشهای فزاینده بین اسرائیل و حزبالله
والاستریتژورنال در ادامه گزارش خود نوشته است که ارسال پول نقد از سوی جمهوری اسلامی به حزبالله میتواند باعث افزایش تنش میان اسرائیل و این گروه شیعه شبهنظامی تحت حمایت تهران شود. در درگیریهای شدید دو ماهه در پاییز گذشته، اسرائیل اکثر رهبران ارشد حزبالله را از بین برد، تعداد زیادی از نیروهای این گروه را کشت و زرادخانه موشکی آن را بهطور قابل توجهی تضعیف کرد.
اسرائیل اعلام کرده است که مصمم به جلوگیری از بازسازی حزبالله است و تهدید کرده که اگر فرودگاه بیروت برای قاچاق کمک به این گروه مورد استفاده قرار گیرد، مورد حمله قرار خواهد گرفت.
ادامه حملات اسرائیل در چارچوب آتشبس
درگیری بین حزبالله و اسرائیل در چارچوب آتشبسی که دو ماه است برقرار شده، تقریبا متوقف شده، با این حال، اسرائیل صدها حمله به اهداف حزبالله انجام داده و مدعی شده که این گروه توافق را نقض کرده است. دولت لبنان این حملات را نقض آتشبس خوانده است.
چالشهای مالی حزبالله پس از جنگ اخیر
به گفته مقامات لبنانی و افراد آگاه، حزبالله در تلاش است تا پس از درگیریهای اخیر، خود را احیا کند، چرا که این جنگ تعداد زیادی از نیروهای این گروه را کشته یا زخمی کرده و خسارات گستردهای به پایگاههای آن در جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت وارد ساخته است.
حزبالله که علاوه بر شاخه نظامی، یک حزب سیاسی و سازمان اجتماعی نیز دارد، برای پرداخت حقوق نیروها، حمایت از خانوادههای آسیبدیده، جبران خسارات حامیانش و اجرای برنامههای اجتماعی، به پول نیاز دارد. اسرائیل با هدف کاهش توان حزبالله در جنگ و کند کردن روند بازسازی آن، منابع مالی این گروه را هدف قرار داده است.
در یک سال گذشته، اسرائیل چهرههای کلیدی در حزبالله و ایران را که مسئول تأمین مالی این گروه بودند، کشته است. همچنین، در جریان حملات هوایی پاییز گذشته، چندین مکان که به گفته اسرائیل، حزبالله در آنجا پول نقد و طلا نگهداری میکرد، نابود شدند. چندین شعبه بانک «القرض الحسن» که تحت تحریمهای آمریکا بهعنوان یک مرکز مالی برای حزبالله شناخته شده، از جمله مراکز مالی حزبالله بودند که بهطور کامل ویران شدند.
چالشهای ایران در تأمین مالی حزبالله
به نوشته والاستریتژورنال، جمهوری اسلامی در حال حاضر با بحران اقتصادی ناشی از تحریمها مواجه است. با این حال، همچنان حزبالله را یک متحد استراتژیک و ابزاری بازدارنده در برابر اسرائیل میداند و قصد ندارد اجازه دهد این گروه تضعیف شود.
برخی گزارشها حاکی از آن است که حزبالله در تامین تعهدات مالی خود با مشکلاتی مواجه شده است. رئیس یک موسسه خیریه لبنانی که به آوارگان جنگی در جنوب لبنان کمک میکند، گفته است که کارشناسان منصوب شده از سوی حزبالله برای برآورد هزینههای بازسازی، میزان خسارات وارده را کمتر از آنچه هست تخمین میزنند..
والاستریتژورنال به نقل از یک منبع آگاه از وضعیت مالی حزبالله نوشت که این گروه دچار بحران نقدینگی نشده و همچنان به پرداخت غرامت برای املاک تخریبشده ادامه میدهد.
به گفته این منبع، میزان غرامت سالانه برای اجاره خانه بین ۱۲ تا ۱۴ هزار دلار است و مبالغی اضافی نیز برای خرید لوازم منزل پرداخت میشود.
از زمان اجرای آتشبس در اواخر نوامبر، بانک «القرض الحسن» ۲۸ شعبه جدید باز کرده است. حزبالله از این بانک برای صدور چکهایی به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار استفاده کرده است. این مسئله به گفته منابع مطلع، نشان میدهد که این گروه با مشکل پول نقد مواجه نیست.
کنترل بیشتر بر مسیرهای تامین مالی حزبالله
تا پیش از این، سوریه مسیر اصلی قاچاق پول و تسلیحات جمهوری اسلامی به حزبالله بود. اما با سقوط رژیم اسد در اواخر سال گذشته، این مسیر تا حد زیادی از بین رفته است و به همین دلیل، مسیر فرودگاه بیروت اهمیت بیشتری یافته است.
مقامات لبنانی تاکید کردهاند که طبق توافق آتشبس، فرودگاه بیروت تحت کنترل شدید ارتش لبنان قرار دارد تا از ورود منابع مالی و تسلیحات برای حزبالله جلوگیری شود. با این حال، یک مقام ارشد امنیتی لبنانی اذعان کرده که احتمال دارد کالاهایی ارزشمند مانند جواهرات و الماس از کنترلهای امنیتی عبور کنند.
والاستریتژورنال در پایان گزارش خود نوشته است که برخی مقامات آمریکایی که اخیرا از دولت خارج شدهاند، ابراز نگرانی کردهاند که نفوذ حزبالله بر نیروهای امنیتی لبنان ممکن است به جمهوری اسلامی امکان دهد که محمولههای نقدی خود را از بازرسیهای سختگیرانه فرودگاه بیروت عبور دهد.
