بازارهای مالی چه واکنشی به تعرفههای ترامپ نشان میدهند؟
با اجرای دستور دونالد ترامپ برای اعمال تعرفههایی بر محصولات وارداتی از کشورهای کانادا، مکزیک و چین، سرمایهگذاران وال استریت، خود را آماده تاثیر منفی بر سود شرکتهای آمریکایی و فشار بیشتر بر تورم میکنند. پیشبینی شده که قیمت بنزین در ایالات متحده احتمالا افزایش یابد.
بر اساس دستور اجرایی رییسجمهوری آمریکا، بر کالاهایی که از مکزیک و کانادا وارد این کشور میشوند تعرفه ۲۵ درصدی و بر واردات از چین، تعرفه ۱۰ درصدی اعمال خواهد شد.
کاخ سفید این تغییرات را «طرحهای موقت» معرفی کرده که قرار است از حدود ساعت هشت و نیم صبح سهشنبه ۱۶ بهمن (به وقت ایران) اجرایی شوند.
نگرانی وال استریت از ضربه تعرفهها به درآمد و فشار تورمی
خبرگزاری رویترز یکشنبه ۱۴ بهمن در گزارشی نوشت به نظر میرسد بازارهای بورس و اقتصاد مالی هنوز ریسکهای ناشی از افزایش تعرفهها بر واردات خارجی را به طور کامل در نظر نگرفتهاند با اینحال، سرمایهگذاران خود را آماده تاثیر منفی بر سود شرکتهای آمریکایی و فشار بیشتر بر تورم میکنند.
اقتصاددانان گلدمن ساکس برآورد کردهاند که تعرفههای جامع بر کانادا و مکزیک میتواند باعث افزایش ۰/۷ درصدی در تورم اصلی و ۰/۴ درصد کاهش در تولید ناخالص داخلی شود.
مارک مالک، مدیر ارشد سرمایهگذاری در سیبرت فایننشال نیویورک (Siebert Financial) گفت: «من فکر میکنم بازارها به این موضوع واکنش نشان خواهند داد. تا به حال بازار عملا از ترامپ حمایت کرده، اما این روند ممکن است تغییر کند و بازار برای اولین بار مقابل او بایستد.»
تا شنبه و پیش از دستور اعمال تعرفهها، برخی از سرمایهگذاران همچنان امیدوار بودند که این روند تنها یک تاکتیک فشار از سوی کاخ سفید باشد و تا زمانی که تعرفهها بر واردکنندگان اعمال نشود، فرصتی برای تغییر نظر رییسجمهوری وجود دارد.
ریک مکلر، از دفتر سرمایهگذاری چری لِین نیوجرسی (Cherry Lane Investments) گفت: «با هر تاخیری در اجرای طرح، برخی ممکن است آن را همچنان یک ترفند برای مذاکره بدانند.»
ترامپ پیشتر گفته بود که هیچ چیزی از سوی سه کشور نمیتواند از اعمال تعرفهها جلوگیری کند. هرچند که او، احتمال معافیت نفت وارداتی از کانادا را پیش کشید.
تعرفهها شامل ۱۰ درصد مالیات بر تمام منابع انرژی وارداتی از کانادا به ایالات متحده میشود.
استراتژیستهای بارکلیز قبلا پیشبینی کرده بودند که این تعرفهها میتوانند با تبعاتی مانند اقدام تلافیجویانه کشورهای هدف، سود شرکتهای شاخص اس.اند.پی (S&P) ۵۰۰ را ۲/۸ درصد کاهش دهند.
اس.اند.پی ۵۰۰ از مهمترین شاخصهای بازار بورس آمریکاست که شامل ۵۰۰ شرکت بزرگ و معتبر از صنایع مختلف فناوری، سلامت، انرژی و مالی میشود. از این شاخص بهعنوان معیاری برای ارزیابی عملکرد کلی بازار سهام و وضعیت اقتصادی آمریکا استفاده میشود.
پتانسیل افزایش قیمتهای مصرفکننده، یک حوزه حساس به ویژه برای سرمایهگذارانی است که نگران احیای تورم و توقف کاهش نرخ بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا هستند.
سرمایهگذاران پیشبینی میکنند که با بازگشایی بازارها در روز دوشنبه ۱۵ بهمن، فروش گستردهای در سهام و داراییهای پر ریسک اتفاق بیفتد.
جین گلدمن، مدیر ارشد سرمایهگذاری در گروه مالی سِتِرا (Cetera) گفت که ترکیب ارزیابیهای بالای سهام، تاثیر تعرفهها بر تورم و اثرات آن بر سیاستهای بانک مرکزی، به کاهش قیمتها و افت بازارها منجر خواهد شد.
با نزدیک شدن شاخص اس.اند.پی ۵۰۰ به بالاترین سطح تاریخی خود، استراتژیستهای Evercore ISI در یادداشتی گفتهاند که این شاخص ممکن است در کوتاهمدت بین سه تا پنج درصد در هر دو جهت تغییر کند.
احتمال افزایش قیمت بنزین در ایالات متحده
گاردین یکشنبه در گزارشی نوشت که اعمال تعرفههای وارداتی، باعث افزایش هزینههای تولید سوختهای تصفیهشده میشود که بخش زیادی از آن احتمالا به مصرفکنندگان منتقل خواهد شد.
ترامپ پس از مراسم تحلیفش، ضربالاجلی برای توقف جریان ورود مهاجران غیرقانونی و ماده مخدر فنتانیل به آمریکا تعیین کرد و گفت در غیر این صورت، تعرفههایی بر واردات از کانادا و مکزیک میگذارد.
تحلیلگران و تاجران سوخت میگویند مصرفکنندگان آمریکایی به دلیل اعمال تعرفه بر نفت کانادا و مکزیک، شاهد افزایش قیمتها در پمپ بنزین خواهند بود.
این افزایش محتمل در قیمت سوخت، به ماهیت دوگانه اقدامات حمایتی تجاری ترامپ اشاره دارد که از یک سو برای تقویت کسبوکار داخلی و فشار به همسایگان آمریکا برای جلوگیری از مهاجرت غیرقانونی و قاچاق مواد مخدر طراحی شدهاند، اما از سوی دیگر ممکن است در تضاد با وعدههای او برای مقابله با تورم قرار گیرند.
آمریکا روزانه حدود چهار میلیون بشکه نفت از کانادا وارد میکند که ۷۰ درصد آن از سوی پالایشگاههای مستقر در ایالتهای مرکزی و شمالی آمریکا فرآوری میشود.
همچنین بیش از ۴۵۰ هزار بشکه نفت از مکزیک وارد میشود که عمدتا برای پالایشگاههای واقع در سواحل خلیج آمریکا استفاده میشوند.
اعمال تعرفه بر این واردات، به معنای افزایش هزینههای تولید سوختهای فرآوریشده مانند بنزین است که بخش عمدهای از آن احتمالا به مصرفکنندگان آمریکایی منتقل خواهد شد.
پاتریک دِ هان، تحلیلگر گازبادی (GasBuddy) گفت قیمت سوختها به وضوح افزایش خواهد یافت، مگر اینکه نفت و محصولات فرآوریشده از این تعرفهها مستثنا شوند.
انجمن سوخت و پتروشیمی آمریکا که نماینده شرکتهای پالایش نفت ایالات متحده است، روز شنبه اظهار امیدواری کرد تعرفهها قبل از اینکه مصرفکنندگان شروع به احساس تاثیر آن کنند، لغو شود.
طبق گفته مقامهای کاخ سفید، محصولات انرژی از کانادا تنها ۱۰ درصد تعرفه خواهند داشت، اما واردات انرژی از مکزیک تحت تعرفه ۲۵ درصدی قرار خواهد گرفت.
ترامپ در ابتدا برنامهریزی کرده بود که تعرفه ۲۵ درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی از کانادا و مکزیک اعمال کند، اما تعرفه نفت کانادا را برای کاهش تاثیر آن بر قیمتهای انرژی کاهش داد.
این تحولات بهطور قابلتوجهی تجارت نفتی متقابل میان آمریکا و همسایگانش را تغییر خواهد داد. بسیاری از پالایشگاههای آمریکایی به گونهای تنظیم شدهاند که انواع نفت خام سنگین و متوسطی که کانادا تولید میکند را فرآوری کنند. همچنین تولید نفت کانادا بیش از نیاز فعلی خود است.
جان لافرژ از موسسه سرمایهگذاری ولز فارگو به رویترز گفت نفت تولیدی آلبرتا مشتری زیادی ندارد و پالایشگاههای مرکز و شمال آمریکا هم گزینه زیادی برای تامین مواد اولیه خود ندارند.
پالایشگاههای سواحل خلیج فارس که برخلاف پالایشگاههای مرکز و شمال آمریکا به محمولههای دریایی دسترسی دارند، احتمالا راحتتر میتوانند جایگزینهایی برای انواع نفت خام مکزیکی پیدا کنند.
شرکتهای فعال در بازار عمدهفروشی سوخت اعلام کردند که گزینهای جز انتقال هزینه اضافی به مصرفکنندگان ندارند، بهویژه با توجه به اینکه افزایش حاشیه سود سوخت پس از کرونا در پی مازاد عرضه و کاهش رشد تقاضا به تدریج از بین رفته است.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.