در پی بالا گرفتن بدبینیها در اروپا نسبت به آنچه احتمال «توافق کثیف» بین آمریکا و روسیه بر سر اوکراین خوانده شده، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه ۲۵ بهمن در جمع خبرنگاران گفت که اوکراین در هرگونه مذاکره صلحی با روسیه حضور خواهد داشت.
این سخنان پس از آن مطرح شد که اوکراین و متحدان اروپایی این کشور، پس از گفتوگوی تلفنی دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در روز چهارشنبه ۲۴ بهمن، نسبت به احتمال دستیابی به یک «توافق کثیف» بین کاخ سفید و کرملین هشدار دادند.
ترامپ پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «اوکراین بخشی از این گفتوگوهاست. اوکراین، روسیه و افراد بسیاری در این مذاکرات حضور خواهند داشت.»
رییسجمهوری آمریکا افزود مقامات آمریکایی و روسی روز جمعه، ۲۶ بهمن، در مونیخ دیدار خواهند کرد و از اوکراین نیز دعوت شده است.
او گفت: «مقامات ما با مقامات روسی دیدار خواهند کرد. به هر حال، اوکراین نیز دعوت شده است. دقیقا مطمئن نیستم که چه کسی از چه کشوری در آنجا حضور خواهد داشت، اما مقاماتی بلندپایه از روسیه، اوکراین و ایالات متحده در این دیدار حضور خواهند داشت.»
با این حال، مشاور رسانهای رییسجمهوری اوکراین گفت که مذاکره اوکراین با روسیه در مونیخ مورد انتظار نیست. کییف معتقد است آمریکا، اروپا و اوکراین باید پیش از برگزاری دیدار با روسیه، به یک موضع مشترک برسند.
ترامپ در گفتوگوی خود با خبرنگاران همچنین با اشاره به گفتوگوی تلفنی خود با رییسجمهوری روسیه گفت: «من باور دارم که پوتین مایل است اتفاقی بیفتد و صلح شود. من به این موضوع اعتماد دارم.»
ترامپ همچنین با انتقاد شدید از سیاستهای باراک اوباما و جو بایدن روسای جمهوری پیشین آمریکا، اخراج روسیه از گروه هفت کشور صنعتی موسوم به جی ۷ را یک اشتباه بزرگ خواند و گفت که روسیه باید به گروه هفت بازگردانده شود.
در واکنش به این اظهارات، بازارهای مالی روسیه شاهد یک جهش بود در حالی که میزان بدهیهای اوکراین افزایش یافت؛ گفتگوهای دونالد ترامپ با ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلسنکی، روسای جمهوری روسیه و اوکراین اولین تلاش ترامپ برای پایان دادن به مرگبارترین جنگ اروپا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود.
با این همه، تماس ترامپ با پوتین نگرانیهایی را در اوکراین و کشورهای اروپایی که از اوکراین حمایت میکنند برانگیخته است؛ چرا که این کشورها میترسند کاخ سفید بدون حضور آنها به توافقی با کرملین دست یابد.
ولودیمیر زلنسکی در واکنش به این گمانهزنیها گفت : «ما بهعنوان یک کشور مستقل نمیتوانیم هیچ توافقی را بدون حضور خودمان بپذیریم.»
او گفت که پوتین قصد دارد مذاکرات را به صورت دو جانبه با آمریکا هدایت کند و این امر نباید مجاز شود.
در همین حال، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که مذاکرات برای دیدار پوتین و ترامپ، احتمالا در عربستان سعودی، در جریان است.
او گفت: «البته اوکراین نیز بهنحوی در مذاکرات صلح شرکت خواهد کرد، اما مسیر مذاکرات دو جانبه بین آمریکا و روسیه نیز وجود خواهد داشت.»
همزمان، امارات متحده عربی اعلام کرده است که تمایل دارد میزبان مذاکرات پایان جنگ اوکراین شود.
دونالد ترامپ چهارشنبه پس از گفتوگوی تلفنی با پوتین گفت که احتمالا با رییسجمهوری روسیه در عربستان دیدار خواهد کرد و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی نیز در این مذاکرات حضور خواهد داشت.
رهبران اروپایی بهطور عمومی موضعی سرسختانه درباره مذاکرات صلح اوکراین اتخاذ کرده و گفتهاند که هیچ توافقی بدون حضور اروپاییها و اوکراینیها قابل اجرا نخواهد بود.
کایا کالاس، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «هر راهحل سریع، توافق کثیفی است.»
او همچنین از امتیازاتی که ظاهرا قبل از آغاز مذاکرات به روسیه داده شده انتقاد کرد و افزود: «چرا قبل از شروع مذاکرات به همه خواستههای روسیه جواب مثبت میدهیم؟ این نرمش است و چنین سیاستی هرگز جوابگو نبوده است.»
یک منبع دیپلماتیک اروپایی نیز به رویترز گفت کشورهای عضو اتحادیه اروپا موافقت کردهاند در کنفرانس امنیتی مونیخ که از جمعه، ۲۶ بهمن آغاز میشود، با قویترین عبارات موجود در زبان دیپلماتیک وارد گفتوگویی صریح و پرسشگرانه با مقامات آمریکایی شوند.
ترامپ پس از آنکه روز چهارشنبه ابتدا با ولادیمیر پوتین و سپس ولودیمیر زلسنکی تلفنی صبحت کرد، با اشاره به اینکه هر دو طرف خواستار صلح هستند، برای اولین بار و بهطور علنی گفت که انتظار بازگشت اوکراین به مرزهای سال ۲۰۱۴ یا پیوستن این کشور به ناتو در هر توافقی، غیرواقعی است.
او همچنین گفت که هیچ نیروی آمریکایی برای تضمین آتشبس در اوکراین مستقر نخواهد شد.
پیتر هگست، وزیر دفاع آمریکا، که سیاست جدید آمریکا را به اعضای ناتو اعلام میکرد، گفت: «دنیا خوششانس است که ترامپ، بهترین مذاکرهکننده در جهان، دو طرف را گرد هم میآورد تا به صلح دست یابیم.»
پسکوف نیز گفت که مسکو از تمایل ترامپ به یافتن راهحلی برای جنگ اوکراین رضایت دارد.
