ارتش اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد در آستانه پایان دادن به حضور نیروهای مسلح فلسطینی و شکست کامل آنها در شهر رفح در جنوب نوار غزه است و در حال حاضر، درگیریها تنها در محله «جنینه» رفح جریان دارد.
بر اساس این بیانیه که شنبه ۲۰ اردیبهشت منتشر شد، نظامیان اسرائیلی در روزهای اخیر دهها «زیرساخت تروریستی» را منهدم و دهها ورودی تونل را در جنینه شناسایی کردند.
دهها عضو گروههای مسلح فلسطینی نیز طی این مدت کشته شدند.
ارتش اسرائیل افزود «جنینه» آخرین منطقهای است که در آن نبرد با نیروهای وابسته به تیپ رفح حماس ادامه دارد.
ارتش اسرائیل همچنین تایید کرد در جریان درگیریهای اخیر در این منطقه، چهار سرباز اسرائیلی کشته و چندین تن دیگر زخمی شدند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل ۲۰ اردیبهشت با اشاره به عملیات اخیر ارتش اسرائیل در رفح نوشت این عملیات با انتقادهای جدی نهادهای بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری روبهرو شده است، چرا که صدها هزار غیرنظامی فلسطینی برای در امان ماندن از درگیریها در این شهر پناه گرفتهاند.
بیشتر بخوانید: اسرائیل در طرح جدید کمکرسانی به غزه دخالتی ندارد و تنها امنیت را تامین میکند
منابع فلسطینی از کشته شدن ۵ نفر در حملات اسرائیل به غزه خبر دادند
منابع فلسطینی اعلام کردند در جریان حمله هوایی ارتش اسرائیل به یک چادر در شهر غزه، پنج عضو یک خانواده جان خود را از دست دادند.
به گفته بستگان قربانیان، این حمله بامداد ۲۰ اردیبهشت در محله صبره و بدون هیچگونه هشدار قبلی صورت گرفت.
ارتش اسرائیل در پی امتناع حماس از آزاد کردن گروگانهای اسرائیلی، از ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ عملیات خود در غزه را پس از پایان یک آتشبس دوماهه از سر گرفت.
۱۳ فروردین، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در بیانیهای از ساکنان غزه خواست حماس را از بین ببرند و گروگانهای اسرائیلی را بازگردانند، زیرا این «تنها راه پایان دادن به جنگ» است.
حماس ۲۹ فروردین با رد پیشنهاد اسرائیل برای برقراری آتشبس موقت در نوار غزه، اعلام کرد این گروه با توافق آتشبسی که به پایان جنگ غزه منجر نشود و عقبنشینی کامل نیروهای اسرائیلی از غزه را در بر نداشته باشد، مخالف است.
این گروه مجددا هشتم اردیبهشت از آمادگی خود برای برقراری یک آتشبس چندساله با اسرائیل در نوار غزه خبر داد و در عین حال، تاکید کرد حاضر به کنار گذاشتن سلاحهای خود نیست.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، اعلام کرد بهزودی ساز و کار جدیدی برای ارسال کمکهای بشردوستانه به نوار غزه با حمایت واشینگتن آغاز خواهد شد که در چارچوب آن، اسرائیل تنها در «تامین امنیت نظامی لازم در منطقه جنگی» دخالت دارد.
هاکبی جمعه ۱۹ اردیبهشت در آستانه سفر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به خاورمیانه گفت طرح کمکرسانی به غزه با مشارکت چند سازمان غیردولتی و برخی کشورها به اجرا درمیآید، اما اسرائیل در روند توزیع کمکها یا ورود آنها به این منطقه نقشی ایفا نخواهد کرد.
او در پاسخ به این پرسش که آیا برقراری آتشبس پیششرط ورود کمکها به غزه است، افزود: «ارسال کمکهای بشردوستانه تنها به توانایی ما برای رساندن غذا به داخل غزه بستگی دارد، نه به چیز دیگر.»
رسانههای اسرائیلی ۱۵ اردیبهشت از تصویب طرح کلی ورود کمکهای بشردوستانه به غزه در کابینه امنیتی این کشور خبر دادند.
به گزارش منابع اسرائیلی و دیپلماتهای کشورهای عربی، این طرح شامل اسکان حدود دو میلیون فلسطینی در یکچهارم جنوبی نوار غزه، نزدیک به شهر کاملا ویرانشده رفح، است.
در چارچوب طرح اسرائیل، مراکزی در خارج از اردوگاههای چادری برپا خواهد شد و کمکها در این مناطق در اختیار آوارگان فلسطینی قرار میگیرد.
سفیر آمریکا در اسرائیل در ادامه اظهارات خود گفت مراکز توزیع کمکها در غزه در ابتدا میتوانند به بیش از یک میلیون نفر غذا برسانند و این ظرفیت بهمرور تا دو میلیون نفر افزایش مییابد.
هاکبی افزود امنیت کارکنان توزیعکننده را «نیروهای امنیتی خصوصی» تامین خواهند کرد و همه اقدامات مطابق با قوانین بینالمللی خواهد بود.
انتقاد یونیسف از طرح آمریکا و اسرائیل برای کمکرسانی به غزه
صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) ۱۹ اردیبهشت طرح اسرائیل و آمریکا برای ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه را مورد انتقاد قرار داد و اعلام کرد این طرح باعث افزایش رنج کودکان و خانوادهها در غزه خواهد شد.
جیمز اِلدِر، سخنگوی یونیسف، در همین رابطه گفت: «استفاده از کمکهای بشردوستانه بهعنوان طعمهای برای وادار کردن مردم به جابهجایی، بهویژه از شمال به جنوب [غزه]، مردم را در برابر انتخابی غیرممکن قرار میدهد: انتخاب میان آوارگی و مرگ.»
الدر افزود: «به نظر میرسد این اقدام با هدف تقویت کنترل بر اقلام حیاتی و استفاده از آنها بهعنوان ابزار فشار طراحی شده است.»
در سوی مقابل، «تیکوا فوروم»، یک گروه اسرائیلی که خانوادههای شماری از گروگانهای در بند حماس را نمایندگی میکند، از طرح کمکرسانی به غزه انتقاد کرد و گفت ارسال کمکها به این باریکه باید به آزادی ۵۹ گروگان باقیمانده در غزه مشروط باشد.
پیشتر در ۱۶ اردیبهشت، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، از طرح کمکرسانی به غزه استقبال کرده بود.
اعضای حماس ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
بنا بر اعلام رسمی دولت اسرائیل، ۲۴گروگانِ در قید حیات همچنان در اسارت حماس هستند و پیکر ۳۵ گروگان جانباخته نیز در اختیار این گروه قرار دارد.
اسرائیل در واکنش به حمله هفتم اکتبر حماس، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۵۲ هزار کشته و ۱۱۹ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
شبهنظامیان حوثی در یمن اعلام کردند که توافق آتشبسی که با آمریکا حاصل شده، شامل اسرائیل نمیشود؛ موضوعی که نشان میدهد حملات این گروه به کشتیرانی جهانی که تجارت جهانی را مختل کرده و قدرتهای جهانی را به چالش کشیده، بهطور کامل متوقف نخواهد شد.
محمد عبدالسلام، مذاکرهکننده ارشد حوثیها، چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت به خبرگزاری رویترز گفت: «این توافق به هیچ وجه و تحت هیچ شرایطی شامل اسرائیل نمیشود.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، سهشنبه ۱۶ اردیبهشت اعلام کرد که آمریکا بمباران حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را متوقف خواهد کرد و گفت این گروه توافق کرده است که حملات به کشتیهای آمریکایی را متوقف کند.
پس از این اعلام، عمان اعلام کرد که در میانجیگری این توافق آتشبس برای توقف حملات به کشتیهای آمریکایی نقش داشته است. گزارشهایی نیز منتشر شده که پس از تهدیدات دونالد ترامپ و پیت هگست، جمهوری اسلامی از نیروهای حوثی خواسته که از حمله به کشتیهای آمریکایی خودداری کنند. توافق آتشبس آمریکا و حوثیها، در میانه مذاکرات تهران و واشینگتن به دست آمده است.
از ژانویه تاکنون گزارشی از حملات حوثیها به کشتیرانی در منطقه دریای سرخ منتشر نشده است.
محمد عبدالسلام به رویترز گفت: «تا زمانی که آنها (آمریکا) اعلام کردهاند که حملات خود را متوقف میکنند و به آن پایبند هستند، حملات ما هم که دفاع از خود بوده است، متوقف خواهد شد.»
پیشتر در روز چهارشنبه سخنگوی نظامی حوثیها در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد که این گروه اسرائیل را با پهپاد هدف قرار داده است.
او تاکید کرد که در صورت ازسرگیری حملات آمریکا به یمن، حوثیها نیز حملات خود علیه ایالات متحده را از سر خواهند گرفت.
ارتش اسرائیل صبح چهارشنبه اعلام کرد که یک پهپاد را که از شرق به سمت این کشور شلیک شده بود، رهگیری کرده است؛ هرچند موقعیت دقیق آن را مشخص نکرد.
رسانههای اسرائیلی نیز گزارش دادند یک موشک که از یمن به سوی اسرائیل شلیک شده بود، خارج از مرزهای این کشور فرود آمده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارشنبه از «پایان تجاوز آمریکا» به یمن استقبال کرد و از عمان بابت تلاشهایش در این زمینه تشکر کرد.
ایالات متحده امسال حملات خود علیه حوثیها را شدت بخشید تا مانع حملات آنها به کشتیرانی در دریای سرخ شود. فعالان حقوق بشر درباره تلفات غیرنظامیان در این حملات ابراز نگرانی کردهاند.
ترامپ در دیدار با نخستوزیر کانادا، مارک کارنی، در دفتر بیضی گفت: «آنها (حوثیها) گفتند لطفا دیگر ما را بمباران نکنید و ما هم به کشتیهای شما حمله نخواهیم کرد. من هم حرفشان را قبول میکنم و بمباران حوثیها را بلافاصله متوقف میکنیم.»
جنگ غزه
حوثیها از زمانی که اسرائیل حمله نظامی خود را علیه حماس در غزه پس از حمله مرگبار این گروه فلسطینی به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز کرد، به سوی اسرائیل و کشتیرانی در دریای سرخ آتش گشودهاند.
ارتش آمریکا اعلام کرده از زمان آغاز عملیات کنونی خود در یمن موسوم به «عملیات راوف رایدر» در ۱۵ مارس، بیش از ۱۰۰۰ هدف را بمباران کرده است. به گفته ارتش آمریکا، این حملات صدها جنگجوی حوثی و شماری از رهبران این گروه را به قتل رسانده است.
تنشها از زمان آغاز جنگ غزه بالا بوده اما پس از آنکه یک موشک حوثی روز یکشنبه در نزدیکی فرودگاه بن گوریون اسرائیل فرود آمد، این تنشها شدت بیشتری گرفت و اسرائیل دوشنبه بندر حدیده یمن را هدف حمله هوایی قرار داد. ارتش اسرائیل سهشنبه نیز فرودگاه اصلی صنعا را بمباران کرد.
در دوران ریاست جمهوری جو بایدن، ایالات متحده و بریتانیا با حملات هوایی به اهداف حوثی تلاش کردند مسیر تجاری حیاتی دریای سرخ را باز نگه دارند. حدود ۱۵ درصد ترافیک جهانی کشتیرانی از این منطقه عبور میکند.
اما پس از آغاز ریاست جمهوری ترامپ در ژانویه، او تصمیم گرفت حملات هوایی علیه حوثیها را بهطور قابل توجهی افزایش دهد. این کارزار پس از آن آغاز شد که حوثیها اعلام کردند حملات به کشتیهای اسرائیلی در دریای سرخ و دریای عرب، تنگه بابالمندب و خلیج عدن را از سر خواهند گرفت.
در ۲۸ آوریل، یک حمله هوایی مشکوک آمریکا به یک مرکز مهاجران در یمن صورت گرفت که به گفته شبکه تلویزیونی حوثیها، ۶۸ نفر در آن کشته شدند.
استیو ویتکاف، نماینده ویژه دولت ترامپ در امور خاورمیانه، اعلام کرد بهزودی خبرهایی از گسترش توافقات صلح اسرائیل با کشورهای منطقه، موسوم به «پیمان ابراهیم»، منتشر خواهد شد. سخنان ویتکاف در آستانه سفر هفته آینده دونالد ترامپ به عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر مطرح میشود.
ویتکاف در مراسمی در سفارت اسرائیل در واشینگتن که به مناسبت روز استقلال اسرائیل برگزار شد، گفت دولت آمریکا تلاش خواهد کرد تا پیمان عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای دیگر را گسترش دهد.
او افزود: «فکر میکنیم بهزودی یا خیلی خیلی زود خبرهایی خواهیم داشت.»
این توافقها در دور نخست ریاستجمهوری ترامپ، میان اسرائیل و به ویژه برخی کشورهای عربی به امضا رسید.
انعقاد این توافقها یکی از بزرگترین دستاوردهای دور نخست ریاستجمهوری ترامپ در عرصه دیپلماسی بود، اما جمهوری اسلامی آن را محکوم کرد.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهرماه ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
تاکید بر جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی
ویتکاف که مذاکرهکننده ارشد آمریکا در گفتوگوها با جمهوری اسلامی است، در ادامه اظهارات خود گفت در آینده، «گفتوگوهایی درباره چالشهای منطقهای خاورمیانه مانند سوریه، لبنان و البته ایران نیز خواهیم داشت».
او تاکید کرد: «ما توافق داریم که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد.» این بخش از اظهارات او، با تشویق حضار روبهرو شد.
موضوع ایران از جمله موارد اختلاف پنهان میان آمریکا و اسرائیل بوده است؛ چرا که اسرائیل نگران است واشینگتن در مذاکرات مستقیم با تهران اجازه دهد برنامه غنیسازی هستهای جمهوری اسلامی حفظ شود.
اگرچه ویتکاف پیشتر گاهی در اظهاراتی ضد و نقیض از امکان ادامه غنیسازی در ایران سخن گفته بود، اما ترامپ ۱۴ اردیبهشت موضعی سختگیرانهتر گرفت و اعلام کرد تنها گزینه قابلقبول، «برچیدن کامل» برنامه هستهای ایران است.
رییسجمهوری آمریکا در عین حال گفت آماده شنیدن استدلالها درباره امکان استفاده جمهوری اسلامی از انرژی هستهای غیرنظامی است.
پیشتر ویتکاف اعلام کرد تلاش میکند دور چهارم مذاکرات هستهای تهران و واشینگتن شنبه ۲۰ اردیبهشت برگزار شود، با اینحال اگر مذاکرات در تاریخ مورد نظر از سر گرفته نشود، تنها دلیل آن، سفر ترامپ به خاورمیانه خواهد بود.
بیشتر بخوانید: واشینگتنپست: هماهنگی والتز با نتانیاهو درباره حمله به ایران از دلایل برکناری او بود
استقبال ویتکاف از ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه
نماینده ترامپ همچنین در سخنرانی خود در سفارت اسرائیل، به ابتکارهای بشردوستانه در غزه اشاره کرد و گفت: «تلاشهای زیادی در جریان است، از جمله طرحهایی برای کمکرسانی به غزه که ما از آنها استقبال میکنیم.»
او به طرح اخیر اسرائیل اشاره کرد که هدفش از سرگیری جریان ارسال کمکها به غزه پس از بیش از دو ماه است.
به گزارش منابع اسرائیلی و دیپلماتهای کشورهای عربی، این طرح شامل اسکان حدود دو میلیون فلسطینی در یکچهارم جنوبی نوار غزه، نزدیک به شهر کاملا ویرانشده رفح، است.
در چارچوب طرح اسرائیل، مراکزی در خارج از اردوگاههای چادری برپا خواهد شد و کمکها در این مناطق در اختیار آوارگان فلسطینی قرار میگیرد.
بیشتر بخوانید: اسرائیل طرح تسلط کامل بر نوار غزه و ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه را تایید کرد
بر پایه این طرح، اعضایی مورد تایید از هر خانواده فلسطینی باید پیاده خود را به مراکز تعیینشده در غزه برسانند تا بستههای غذایی دریافت کنند که نیازهای آنها را برای حدود یک تا دو هفته تامین میکند.
این اقدام با هدف اطمینان از توزیع مستقیم کمکها میان غیرنظامیان و جلوگیری از دسترسی گروه حماس به این اقلام انجام میشود.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد طرح تسلط کامل ارتش این کشور بر نوار غزه به تصویب رسیده است. گزارشها همچنین از موافقت اسرائیل با ورود کمکهای بشردوستانه به غزه تحت نظارت یک سازمان بینالمللی حکایت دارد.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند کابینه امنیتی این کشور با گسترش حملات به نوار غزه و همچنین توزیع کمکهای بشردوستانه در این منطقه موافقت کرده است.
کابینه امنیتی اسرائیل در نشست خود که شامگاه یکشنبه ۱۴ اردیبهشت برگزار شد، فراخوان نیروهای ذخیره ارتش برای تشدید حملات علیه مواضع حماس و طرح کلی ورود کمکهای بشردوستانه به غزه را به تصویب رساند.
طبق طرح کابینه امنیتی اسرائیل، یک بنیاد بینالمللی وظیفه توزیع کمکها در غزه را بر عهده میگیرد تا اطمینان حاصل شود این کمکها به دست حماس نخواهد افتاد.
گزارش رسانههای اسرائیلی همچنین حاکی از آن است که در جلسه کابینه، میان ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی و ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، بحث داغی بر سر ارسال کمکها به غزه درگرفت.
بر اساس این گزارش، بنگویر در این جلسه با ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه مخالفت کرد و گفت: «فروشگاههای مواد غذایی حماس باید بمباران شوند.»
در سوی مقابل، رییس ستاد کل ارتش این اظهارات را «خطرناک» خواند و تاکید کرد: «شما همه ما را به خطر میاندازید، قوانین بینالمللی وجود دارد و ما به آن متعهد هستیم.»
ارتش اسرائیل دهها هزار نیروی ذخیره خود را برای گسترش عملیات در غزه فراخواند
همزمان با تشدید تنشها در منطقه، ارتش اسرائیل اعلام کرد دهها هزار نیروی ذخیره خود را برای گسترش عملیات نظامی در نوار غزه فراخوانده است.
رییس ستاد کل ارتش اسرائیل ۱۴ اردیبهشت در جریان بازدید از یک یگان کماندویی نیروی دریایی این کشور تاکید کرد ارتش اسرائیل فشار خود بر حماس را با هدف آزادی گروگانهای در بند این گروه افزایش داده است.
زمیر گفت: «این هفته دهها هزار برگه احضار برای نیروهای ذخیره خود ارسال میکنیم تا عملیاتمان را در غزه تشدید و گسترش دهیم. ما فشارها را برای بازگرداندن شهروندانمان و شکست حماس افزایش میدهیم.»
او افزود عملیات نظامی در مناطق بیشتری از غزه انجام خواهد شد و ارتش اسرائیل «تمامی زیرساختهای حماس، چه روی زمین و چه در زیر زمین، را نابود خواهد کرد».
اعضای حماس ۱۵ مهر ۱۴۰۲ (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
بنا بر اعلام رسمی دولت اسرائیل، ۲۴ گروگانِ در قید حیات همچنان در اسارت حماس هستند و پیکر ۳۵ گروگان جانباخته نیز در اختیار این گروه قرار دارد.
اسرائیل و حماس ۲۶ دی سال گذشته برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند. مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول انجامید، ۱۲ اسفند به پایان رسید؛ اسرائیل از آن تاریخ ورود کمکهای بشردوستانه به غزه را متوقف کرد و کمی بعد، حملات به این باریکه را از سرگرفت.
در روزهای اخیر، نهادهای حقوق بشری و گروههای امدادرسان بارها درباره وخامت اوضاع انسانی در غزه هشدار دادهاند.
بیشتر بخوانید: احتمال تعطیلی آشپزخانهها و توقف ارائه وعدههای غذایی رایگان در نوار غزه
قدردانی هرتزوگ از میانجیگری قطر و مصر در مذاکرات آتشبس
اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، ۱۴ اردیبهشت ضمن قدردانی از میانجیگری قطر و مصر در مذاکرات آتشبس، حماس را به کارشکنی در این مذاکرات متهم کرد.
هرتزوگ در دیدار با نیکوس کریستودولیدس، رییسجمهوری قبرس، در اورشلیم گفت: «واسطههایی مانند قطر و مصر تلاشهای زیادی برای میانجیگری انجام میدهند، اما در نهایت باید طرفی وجود داشته باشد که حاضر به پذیرش توافق باشد؛ و حماس همواره از پاسخدادن طفره میرود.»
او همچنین به حمله موشکی حوثیهای یمن به فرودگاه بنگوریون اسرائیل اشاره کرد و افزود: «این نشاندهنده [سرچشمه گرفتن] امپراتوری شر از تهران است؛ اینکه چگونه نیروهای نیابتی خود را بهطور گسترده مسلح میکند و بر هزینههای زندگی، سفر و همه چیز تاثیر میگذارد. ما هدف مشترکی داریم: اینکه فورا ثبات و امنیت را بازگردانیم.»
تمجید هرتزوگ از اقدامات قطر در مذاکرات آتشبس یک روز پس از آن صورت میگیرد که دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای مواضع دوحه را مورد انتقاد قرار داد و اعلام کرد: «زمان آن فرا رسیده است که قطر به بازی دوگانه و سخنان متناقض خود پایان دهد و تصمیم بگیرد که آیا در سوی تمدن ایستاده است یا در سوی بربریت حماس.»
اسرائیل در واکنش به حمله هفتم اکتبر حماس، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۵۲ هزار کشته و ۱۱۸ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
محسن مهدوی، دانشجوی فلسفه و فعال فلسطینی دانشگاه کلمبیا، که هنگام دعوت به مصاحبهای مرتبط با فرآیند گرفتن شهروندی ایالات متحده در ایالت ورمانت بازداشت شده بود، به حکم یک قاضی فدرال آزاد شد.
جفری کرافورد، قاضی فدرال، بازداشت محسن مهدوی به دست ماموران اداره مهاجرت را تلافیجویانه خوانده بود.
مهدوی، ۳۴ ساله، از فعالان شناختهشده جنبش حمایت از فلسطین در دانشگاه کلمبیا، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت، بیش از دو هفته پس از بازداشت آزاد شد.
او در حالی بازداشت شد که تصور میکرد برای یک مرحله از روند کسب شهروندی آمریکا به مصاحبهای در نزدیکی شهر برلینگتون در ایالت ورمانت دعوت شده است.
واشینگتنپست گزارش داده قاضی کرافورد در جلسه رسیدگی اعلام کرد مهدوی «دلایل محکم و معتبری ارائه کرده که او در تلافی صحبتهایی که پیشتر در دانشگاه کلمبیا در چارچوب آزادی بیان ایراد کرده بود، بازداشت شده است.»
به نوشته نیویورک تایمز، نیز قاضی ضمن اشاره به شباهتهای سیاسی دوران کنونی با دوره مککارتیسم گفت: «این نخستینبار نیست که دولت آمریکا برای ساکت کردن اعتراضات، به اقدامات بازدارنده متوسل میشود.»
بنا بر حکم دادگاه، مهدوی که هنوز به هیچ جرمی متهم نشده است، اجازه دارد تا پایان رسیدگی به پرونده مهاجرتیاش، بیرون از بازداشتگاه زندگی و از خود دفاع کند.
قاضی کرافورد در حکم خود به دریافت بیش از ۹۰ نامه از افراد مختلف از جمله استادان دانشگاه و افرادی که «بسیاری از آنها یهودی بودند» اشاره کرده و نوشته آنها در نامههای خود مهدوی را فردی «صلحطلب» و «متعهد به گفتوگوی مدنی» توصیف کردهاند.
از کرانه باختری تا دانشگاه کلمبیا
به گزارش واشینگتنپست، مهدوی که در اردوگاه پناهندگان در کرانه باختری به دنیا آمد در در سال ۲۰۱۸ تحصیل در دانشگاه لیهای در پنسیلوانیا را آغاز کرد و در سال ۲۰۲۱ به دانشگاه کلمبیا منتقل شد.
به گفته وکلای این دانشجوی فلسطینی، او پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ گروه حماس به اسرائیل، از منتقدان آشکار جنگ غزه شد، اما از مارس ۲۰۲۴ فعالیت سیاسی در دانشگاه را کنار گذاشت.
مهدوی در یکی از تجمعات سال ۲۰۲۳، بهصورت آشکار با فردی که اظهارات یهودستیزانه مطرح کرده بود مخالفت کرد و جریان این برخورد در نشریه دانشجویی کلمبیا اسپکتیتور (Columbia Spectator) نیز گزارش شد.
واکنشها به آزادی محسن مهدودی
مایکل درشر، دادستان دولت فدرال در ورمانت، گفت که بازداشت مهدوی غیرقانونی نبوده و او نباید آزاد شود، چون شهروند آمریکا نیست و امکان فرار از کشور را دارد.
به نوشته واشینگتن پست، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه دولت ترامپ هم در یادداشتی درباره بازداشت مهدوی نوشته بود که فعالیتهای او ممکن است به گسترش یهودستیزی بینجامد و روند صلح خاورمیانه را تضعیف کند.
دولت ترامپ میگوید تظاهرات حامیان فلسطین در دانشگاهها موجب تحریک به خشونت شده است، اما منتقدان میگویند مقامات دولتی و دادستانی برای این ادعا، هیچ شواهدی ارائه ندادهاند.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، هم در گفتوگو با واشینگتنپست گفت: «تحصیل در آمریکا یک امتیاز است، نه یک حق. هر غیرشهروندی که تهدیدی برای امنیت ملی باشد باید فورا اخراج شود.»
در سوی مقابل، نمایندگان ایالت ورمانت، از جمله سناتورها برنی سندرز و پیتر ولش و نبکا بالینت، یکی از نمایندگان این ایالت در کنگره، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که بازداشت مهدوی اقدامی ناعادلانه و خلاف قانون اساسی بود و آزادی او «پیروزی برای حق دادرسی و عدالت» است.
وکلای محسن مهدوی تاکید کردند که آزادی او، گرچه پایان پرونده نیست، اما موقعیت او را برای دفاع از خود بهشدت تقویت میکند.
جاشوآ باردوید، وکیل مهاجرت در نیویورک، به واشینگتنپست گفت: «دفاع از پرونده مهاجرتی در حالی که در بازداشت هستید بسیار دشوارتر است، چرا که دولت میتواند حوزه قضایی را انتخاب کند و برخی دادگاهها بهشدت طرف دولت هستند.»