سفر علنی فرمانده نیروی قدس سپاه به عراق؛ قاآنی در بغداد به‌دنبال چیست؟

ارسطویی ۲۲ اردیبهشت در خانه هنرمندان تشییع و در قطعه هنرمندان در «بهشت‌زهرا» تهران به خاک سپرده شد.

تصاویر و ویدیوهای ثبت‌شده از مراسم تشییع این نویسنده، مترجم، شاعر و مدرس داستان‌نویسی درگذشته نشان می‌دهد گروهی از زنان بدون داشتن حجاب اجباری و در سکوت، پیکر او را بر شانه‌های خود می‌کشند و به سمت آرامگاه او حرکت می‌کنند.

انتشار تصاویر این حرکت زنان نویسنده که نمونه‌اش در حافظه جمعی ایرانیان در دوره‌های مختلف تاریخ ایران به‌سختی به یاد آورده می‌شود، یکی از نشانه‌های زنده بودن جنبش «زن، زندگی، آزادی» است.

برخی، تصاویر تشییع پیکر این نویسنده بر دوش زنان بدون حجاب اجباری را نمادی از بازتاب روحیه آزاداندیش ارسطویی و باورهایش به آزادی‌های فردی و اجتماعی دانستند.

شماری نیز از این رخداد به‌عنوان نشانه‌ای از ادامه مبارزه زنان در برابر نیروی سرکوب و سنت‌هایی که قرن‌ها در سایه نظام مردسالار زندگی‌شان را نشانه رفته است، نام بردند.

این تصاویر یادآور صحنه‌هایی است از جنس حرکت زنانی که در مراسم خاکسپاری مهسا (ژینا) امینی در سقز، روسری‌های خود را برداشتند و در هوا تکان دادند.

و همچنین یادآور میدان‌داری زنان در جنبش «زن، زندگی، آزادی» و یادآور سوگواری مادران لُر که در مراسم خاک‌سپاری فرزند کشته‌شده‌شان در اعتراضات علیه جمهوری اسلامی، «کِل‌» کشیدند و «مِی‌نا» (روسری زنان لر) خود را در هوا چرخاندند.

حساب کاربری «زنان ایران» در اینستاگرام با اشاره به مراسم تشییع ارسطویی نوشت: «نخستین بار زنان به صورت یک‌دست و یک‌پارچه زیر تابوت زنی را گرفتند و تا خانه‌ ابدی بدرقه‌اش کردند.»

اسدالله امرایی، نویسنده و مترجم، نیز با انتشار تصویری از مراسم خاک‌سپاری ارسطویی، گفت: «زنان با هر لباس و پوششی که دلشان می‌خواست، شیوا ارسطویی را تشییع کردند.»

مظاهر شهامت، شاعر و نویسنده، هم نوشت: «تابوت شیوا ارسطویی بر دوش زنان هموطن!»

ارسطویی متولد اردیبهشت ۱۳۴۰ در تهران بود و ۱۶ اردیبهشت‌ ۱۴۰۴ در ۶۴ سالگی از دنیا رفت.

او در دوران فعالیت خود هشت رمان، دو مجموعه داستان و دو مجموعه شعر منتشر کرد.

از آثارش می‌توان به رمان‌های «او را که دیدم زیبا شدم» و «بی‌بی شهرزاد» و مجموعه داستان‌های «آفتاب و مهتاب» و «آمده بودم با دخترم چای بخورم» اشاره کرد.

ارسطویی از مدافعان آزادی بیان و یکی از ۱۳۴ نویسنده آزادی‌خواه امضاکننده بیانیه «ما نویسنده‌ایم» در اعتراض به سانسور بود و از سال ۱۳۷۸ به عضویت کانون نویسندگان ایران درآمد.

در سال‌های گذشته گاه به گاه تصاویری از دل جامعه، چشم‌های رهگذران را به خود میخ‌کوب کرده است؛ از جمله تصاویر زنانی که در نقطه‌ای از ایران، پیکر عزیز درگشته‌شان را بر دوش می‌کشند و اجازه نمی‌دهند طبق سنت‌های تحمیل‌شده، تابوت عزیزانشان بر شانه‌ها و دستان مردان حمل شود.

زنی که تابوی خوانندگی زنان کُرد در ایران را شکست

پیکر فتانه ولیدی، خواننده کُرد که مهرماه ۱۴۰۳ در سن ٧١ سالگی از دنیا رفت، روی دوش زنان تشییع و در زادگاهش سنندج به خاک سپرده شد.

ولیدی به زبان کرُدی ترانه می‌خواند و با حسن کامکار، آهنگساز و بنیان‌گذار گروه کامکارها، کار کرده بود.

این هنرمند نخستین کسی بود که تابوی خوانندگی زنان کُرد در ایران را شکست و پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در برنامه کودک رادیو ایران هم‌خوانی کرد، اما پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی فرصت شنیده شدن صدایش از مردم گرفته شد.

به گفته حسین علیزاده، فیلم «نیوه مانگ» بهمن قبادی بر اساس زندگی این هنرمند ساخته شده است.

ماهور زیر تابوت پدر

احمدرضا احمدی، شاعر و نویسنده برجسته و از پایه‌گذاران «موج نو» در شعر ایران، تیرماه ۱۴۰۲ در سن ۸۳ سالگی و پس از مدت‌ها تحمل بیماری در تهران از دنیا رفت.

ماهور احمدی، فرزند او، با وجود ممانعت مسئولان کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان از سخنرانی در مراسم تشییع پدرش، بدون حجاب اجباری شعرخوانی و سخنرانی کرد.

او در سخنرانی‌اش گفت: «پدرم هیچ‌وقت نان سیاست را نخورد، اما سیاسی‌ترین شعرها را سرود و با اجبار از کانون بازنشسته‌اش کردند.»

تصویر ماهور در مراسم تشییع پیکر پدرش در حالی که به‌عنوان تنها زن بدون حجاب اجباری زیر تابوت او رفت و پیکرش را بر دوش کشید و به خاک سپرد، در حافظه جمعی مردم ثبت شده است.

ماهور ۱۸ اسفند ۱۴۰۲ هم‌زمان با روز جهانی زن خبر داد قوه قضاییه جمهوری اسلامی برای او به‌دلیل حضور در مراسم تشییع پیکر پدرش و گرفتن تابوت او بدون حجاب اجباری پرونده تشکیل داد و او را ابتدا به حبس و سپس به جریمه محکوم کرد.

پیکر محمد ملکی بر شانه‌های نرگس محمدی و شهناز اکملی

نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح و شهناز اکملی، مادر مصطفی کریم‌بیگی، از کشته‌شدگان اعتراضات سال ۱۳۸۸، آذرماه ۱۳۹۹ در مراسم خاک‌سپاری محمد ملکی، فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، زیر تابوت او رفتند و پیکرش را بر شانه‌های خود حمل کردند.

محمدی در حالی که تابوت ملکی را بر دوش داشت، با صدایی رسا گفت: «درودبرمرد آزادی‌خواه ایران. مجاهد نستوه. درود بر آزادی و عدالت.»

این فعال حقوق بشر در ادامه این مراسم در خصوص شخصیت و سوابق ملکی سخرانی کرد و گفت: «ملکی یک عمر برای آزادی جنگید و یک عمر مقابل استبداد ایستاد و نفسی نیاسود. زندگی او سراسر مقاومت و مبارزه بود و در مبارزه برای احقاق حقوق ملت، لحظه‌ای درنگ نکرد.»

کاربران شبکه‌های اجتماعی در آن زمان تصاویر و ویدیوهای بسیاری از این رخداد منتشر کردند و از آن به‌عنوان حرکتی شجاعانه و ساختارشکن در راستای شکستن سنت‌های زن‌ستیزانه یاد کردند.

تشییع «کاملا مردانه» پیکر فروغ فرخزاد

فروغ فرخزاد، شاعر نامدار ایرانی، ۲۴ بهمن ۱۳۴۵ از دنیا رفت و پیکرش دو روز بعد با حضور خانواده، دوستان و علاقه‌مندانش در گورستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد.

نام فروغ یادآور شورش و عصیان زنی است که در برابر ظلم و تبعیض و نابرابری ایستاد و صدای حق‌خواهی زنان ایرانی را در آثارش فریاد زد؛ کسی که در شعرهایش رنج‌ها و فعالیت‌های روزمره زنان در خانه را به تصویر کشید.

حدود ۶۰ سال از خاک‌سپاری فروغ گذشت و روایت‌های نقل‌شده از مراسم تشییع و خاک‌سپاری این شاعر نامدار حاکی از آن است که این مراسم به‌طور کامل فضایی «مردانه» داشته است.

تصاویر منتشر شده از مراسم خاک‌سپاری فروغ نشان می‌دهد مردانی از چهار سو زیر تابوتش را گرفته، پیکرش را بر دوش کشیده و به خاک می‌سپارند.

آنچه در فاصله ۶۰ ساله میان خاک‌سپاری فروغ فرخزاد تا خاک‌سپاری شیوا ارسطویی، دو نویسنده پیش‌رو، ساختارشکن و هنجارگریز، به چشم می‌آید، تفاوت‌های ظاهری تشییع دو پیکر نیست؛ بلکه تحقق شعار «زن، زندگی، آزادی» در حرکت‌های شجاعانه زنان ایرانی است.

با گذشت دو سال و هشت ماه از آغاز جنبش «زن، زندگی، آزادی» و رخدادهای پس از آن، فضای این‌روزهای جامعه ایران نشان می‌دهد زنان همچنان در مسیر مبارزه برای تحقق خواسته‌هایشان گام برمی‌دارند.

100%

کریستف لوموان، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه، پنج‌شنبه ۲۵ اردیبهشت گفت هدف از این اقدام، پیگیری حقوقی پرونده سیسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی بازداشت‌شده در ایران است.

او افزود این شکایت جمعه ۲۶ اردیبهشت به‌صورت رسمی در دیوان بین‌المللی دادگستری به ثبت خواهد رسید.

پیش از این در ۱۷ اردیبهشت، همزمان با سالروز بازداشت کوهلر و پاریس، امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، در حساب ایکس خود نوشت پاریس بی‌وقفه برای آزادی این دو تلاش می‌کند.

مکرون اضافه کرد کوهلر و پاریس پس از گذشت سه سال، هنوز «گروگان ایران هستند».

خانواده‌های این دو گروگان فرانسوی نیز ۱۰ اردیبهشت در بیانیه‌ای خواستار آزادی‌ آن‌ها شدند.

بر اساس این بیانیه، کوهلر و پاریس از زمان بازداشت تنها چهار بار و هر بار به‌مدت ۱۰ دقیقه با مقامات کنسولی فرانسه ملاقات داشته‌اند؛ دیدارهایی که تحت نظارت مستقیم و تهدیدآمیز ماموران جمهوری اسلامی صورت گرفته و در آن‌ها هیچ فرصتی برای گفت‌وگوی آزادانه فراهم نشده است.

فرانسه ۱۴ فروردین اعلام کرده بود در پاسخ به گروگان‌گیری جمهوری اسلامی، در حال آماده‌سازی شکایتی به دیوان بین‌المللی دادگستری است.

ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، ۲۹ فروردین تاکید کرد پاریس از هیچ تلاشی برای آزادی کوهلر و پاریس که «همچنان در شرایطی وحشتناک در ایران به گروگان نگه داشته شده‌اند»، دریغ نخواهد کرد.

کوهلر چهارم آذر ۱۴۰۳ در دادگاه انقلاب محاکمه شد. خواهرش نواِمی کوهلر در آن زمان با اشاره به وضعیت رسیدگی قضایی به پرونده او هشدار داد در ایران محاکمه عادلانه‌ای برگزار نمی‌شود.

نواِمی گفت خواهرش در شرایط ناگواری در زندان نگهداری می‌شود و وکلایی که در ایران برای او استخدام شده‌اند، به جزییات پرونده دسترسی ندارند و از امکان تماس یا ملاقات با او محروم هستند.

کوهلر مسئول روابط بین‌الملل فدراسیون ملی کار آموزشی و فرهنگی و پاریس، شریک زندگی‌اش، عضو همین فدراسیون است.

این زوج فرانسوی که برای گذراندن تعطیلات به تهران سفر کرده بودند، از اردیبهشت ۱۴۰۱ به اتهام «جاسوسی» در ایران در بازداشت به‌ سر می‌برند.

اتحادیه اروپا در فروردین‌ماه هفت فرد و دو نهاد جمهوری اسلامی را به‌دلیل نقش آن‌ها در بازداشت و زندانی کردن شهروندان اروپایی در ایران، به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد.

فعالان حقوق بشر بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگان‌گیری حکومتی» می‌دانند و می‌گویند تهران از این حربه برای تحت فشار گذاشتن غرب و گرفتن امتیاز از آن استفاده می‌کند.

پیش از این چچیلیا سالا، روزنامه‌نگار ایتالیایی، ۱۹ دی ۱۴۰۳ و پس از گذراندن ۲۰ روز در زندان‌ جمهوری اسلامی آزاد شد و چهار روز پس از آن، وزیر دادگستری ایتالیا دستور آزادی فوری محمد عابدینی نجف‌آبادی، ایرانی بازداشت‌شده در ایتالیا به اتهام همکاری نظامی با سپاه پاسداران، را صادر کرد.

سلامی گفت که ترامپ «اخیرا یک عملیات روانی علیه ایران آغاز کرد که بر ملت ما یاس ایجاد کند.»

او رییس‌جمهور آمریکا را «قاتل» قاسم سلیمانی، فرمانده سابق سپاه قدس، خواند و افزود: «آقای رییس‌جمهور! ملت ایران دوستان و دشمنان خود را می‌شناسد و شما در کانون دشمنی ملت ایران قرار دارید.»

دونالد ترامپ با بیان اینکه «دهه‌ها بی‌توجهی و سوء مدیریت در ایران، این کشور را در تاریکی فرو برده»، گفت: «در حالی که بلندترین آسمان‌خراش‌های جهان در جده و دبی ساخته می‌شوند، ساختمان‌های تاریخی تهران در حال فروپاشی و تبدیل‌شدن به آوار و خاک هستند.»

مسعود پزشکیان گفت: «این همه فرایند مشکل داریم، انتظار دارید من چطوری حل بکنم.»

او درباره بحران انرژی و قطع برق افزود: «هر کسی می‌تواند مشکل برق را حل کرد، اختیار می‌دهم که آن را حل کند.»

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه ۲۶ اردیبهشت در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در صورت لزوم، این گفت‌وگوها ادامه خواهد یافت.»

پس از نشست مشترک غریب‌آبادی و مجید تخت روانچی، معاونان سیاسی و حقوقی و قضایی بین‌المللی وزارت امور خارجه با مدیران سیاسی سه کشور اروپایی آلمان، بریتانیا و فرانسه، قرار است اولاف اسکوگ، معاون نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور سیاست خارجی و امنیتی با هیات ایرانی دیدار کند.

پیش از شروع نشست استانبول، چین بار دیگر بر تعهد خود به یک راه‌حل سیاسی و دیپلماتیک برای حل مساله هسته‌ای ایران تاکید کرد.

لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، در یک جلسه خبری روزانه اعلام کرد پکن برای «تعهد ایران به عدم توسعه سلاح‌های هسته‌ای» ارزش قائل است و حق این کشور را برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای محترم می‌شمارد.

یک روز پیش از این، سخنگوی وزارت خارجه آلمان در پاسخ به سوال ایران‌اینترنشنال با تایید نشست جمعه میان نمایندگان آلمان، بریتانیا و فرانسه با نمایندگان جمهوری اسلامی، اعلام کرده بود مذاکره‌ای با تهران در کار نخواهد بود بلکه تنها نشستی برگزار می‌شود که تمرکز آن بر موضوع هسته‌ای ایران است.

دومینیک موتر، مدیر سیاسی وزارت امور خارجه آلمان، نماینده این کشور در نشست استانبول بود و طرف اروپایی از روند برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی و جزییات گفت‌وگوهای تهران-واشینگتن آگاه شد.

سخنگوی وزرات خارجه فرانسه پنج‌شنبه ۲۵ اردیبهشت اعلام کرد گفت‌وگوهای سه کشور اروپایی با ایران (در سطح معاونان سیاسی) در استانبول ترکیه، «در هماهنگی کامل با ایالات متحده» انجام می‌شود و ایده آن پیدا کردن راه‌حلی دیپلماتیک برای بحران هسته‌ای ایران است؛ در شرایطی که زمان اندکی وجود دارد.

پیش از این چهار دور نشست میان معاونان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و مدیران سیاسی وزرای خارجه آلمان، فرانسه و بریتانیا برگزار شده بود که به گفته دیپلمات‌های اروپایی، «بی‌نتیجه بوده» است.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۴ اردیبهشت درباره گفت‌وگو با کشورهای اروپایی گفت: «متاسفانه اروپایی‌ها خودشان هستند که با سیاست‌های خودشان یک مقدار در این مذاکرات انزوا پیدا کردند. ما طالب چنین وضعیتی نیستیم و به مذاکرات خودمان ادامه می‌دهیم و فکر می‌کنم دور بعدی مذاکرات در سطح معاونان وزارت خارجه، جمعه در استانبول برگزار خواهد شد.»

وب‌سایت خبری اکسیوس ۲۵ اردیبهشت به نقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه گزارش داد که دولت دونالد ترامپ در جریان دور چهارم مذاکرات هسته‌ای در عمان، پیشنهادی رسمی برای توافق هسته‌ای با جمهوری اسلامی ارائه کرده است.

این پیشنهاد یک‌شنبه ۲۱ اردیبهشت از سوی استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه و مسئول هیات مذاکره‌کننده واشینگتن با تهران، به عراقچی تحویل داده شده و او این پیشنهاد را برای بررسی و مشورت با علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و سایر مقامات عالی‌رتبه، به تهران منتقل کرده است.

برلین، پاریس و‌ لندن تهدید کرده‌اند در صورتی که موضوع هسته‌ای ایران حل و فصل نشود مکانیسم بازگشت تحریم‌های سازمان ملل (مکانیسم ماشه) را علیه ایران فعال خواهند کرد.

دیدار نمایندگان جمهوری اسلامی و تروئیکای اروپایی در حالی برگزار شد که رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است گزارشی جامع از برنامه هسته‌ای تهران به شورای حکام آژانس ارائه کند.

به لحاظ نظری، زمان‌بندی انتشار این گزارش در اختیار گروسی است و تنها او در این باره تصمیم‌گیرنده است اما برخی کارشناسان معتقدند نشست استانبول در شیوه نگارش و زمان انتشار آن موثر خواهد بود.