دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، از موفقیت مذاکرات تعرفهای با ژاپن خبر داد و آن را «توافقی عظیم» نامید. بر این اساس تعرفه واردات کالاهای ژاپنی به آمریکا که قرار بود ۲۵ درصد باشد، به ۱۵ درصد کاهش یافت.
طبق توافق، ژاپن متعهد شده است که علاوه بر ۵۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در آمریکا، بازار خود را بیش از گذشته به روی کالاهای آمریکایی باز کند.
این توافق، بزرگترین دستاورد تیم ترامپ پیش از ضربالاجل اول اوت برای افزایش تعرفهها محسوب میشود. از سوی دیگر، کارشناسان ژاپنی انتظار دارند تعرفه ۱۵ درصدی مانع ورود اقتصاد ژاپن به دوران رکود شود.
حصول این توافق پیش از آنکه بهشیوه مرسوم با انتشار بیانیه رسمی از سوی دو کشور اعلام شود، از طریق پستی که ترامپ در شبکه اجتماعی تروث نوشت، رسانهای شد.
او نوشت: «این دوران بسیار هیجانانگیزی برای ایالات متحده آمریکاست، بهویژه به این دلیل که ما همیشه روابط فوقالعادهای با کشور ژاپن خواهیم داشت.»
جزئیات کامل این توافق هنوز منتشر نشده است. با وجود این، ترامپ ابراز امیدواری کرده که ژاپن در پروژه گازی آلاسکا هم با آمریکا همکاری کند.
او در کاخ سفید خطاب به قانونگذاران آمریکایی گفت: «ما یک توافق را نهایی کردیم و حالا میخواهیم توافق دیگری را نهایی کنیم.»
ژاپن ابتدا نسبت به عملی بودن این پروژه تردید داشت، اما در راستای حل و فصل اختلافات تجاری با واشینگتن، نسبت به این پروژه و دیگر سرمایهگذاریهای مورد علاقه ترامپ تغییر عقیده داد.
نارضایتی خودروسازان آمریکایی، جهش سهام خودروسازان ژاپنی و کُرهای
یکی از مهمترین بخشهای این توافق کاهش تعرفه واردات خودروهای ژاپنی است که بیش از یکچهارم صادرات ژاپن به آمریکا را تشکیل میدهد.
این خبر باعث جهش چشمگیر در شاخصهای بازار سهام ژاپن شد؛ سهام تویوتا بیش از ۱۱ درصد و سهام هوندا و نیسان هر کدام بیش از ۸ درصد افزایش یافت.
با این حال، شرکتهای خودروسازی آمریکایی بهشدت از این توافق انتقاد کرده و آن را ناعادلانه دانستهاند. آنها نسبت به اینکه تعرفه واردات از ژاپن پایینتر از تعرفه اعمالشده بر واردات از کانادا و مکزیک است ابراز نگرانی کردهاند.
توافق با ژاپن در پی فیلیپین و اندونزی
توافق با ژاپن پس از توافقهایی با فیلیپین و اندونزی حاصل شد. ترامپ تحت فشار است تا پیش از ضربالاجل اول اوت (دهم مرداد) وعده خود مبنی بر اعمال تعرفههای جدید را عملی کند. برای رسیدن به این هدف دولت او باید مجموعهای از قراردادهای تجاری را نهایی کند.
ترامپ سهشنبه پس از دیدار با فردیناند مارکوس جونیور، رییسجمهوری فیلیپین، در کاخ سفید از اعمال تعرفه ۱۹ درصدی تازهای بر کالاهای وارداتی از فیلیپین خبر داد و گفت که در مقابل، هیچ تعرفهای از سوی فیلیپین بر کالاهای آمریکایی اعمال نخواهد شد.
اندکی بعد، کاخ سفید تایید کرد که تعرفه ۱۹ درصدی بر واردات از اندونزی هم اعمال خواهد شد. پیشتر قرار بود تعرفهای ۳۲ درصدی بر کالاهای وارداتی از اندونزی اعمال شود.
افزون بر این، کاخ سفید جزییات توافقی را منتشر کرد که هفته گذشته با اندونزی نهایی شده بود. بر اساس آن، اندونزی متعهد شده است اکثر موانع تعرفهای و غیرتعرفهای بر کالاهای آمریکایی را حذف کند.
در سایه توافق تجاری میان آمریکا و ژاپن موجی از خوشبینی در میان فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران کُره جنوبی پدید آمد و سهام شرکتهای خودروسازی این کشور هم کمی افزایش یافت. آنها امیدوارند که کشورشان به توافق مشابهی با ایالات متحده برسد.
کنارهگیری نخستوزیر ژاپن در انتظار نتیجه مذاکرات تعرفهای با آمریکا
روزنامه یومیوری ژاپن ساعاتی پس از اعلام توافق با ژاپن از سوی رییسجمهوری ایالات متحده نوشت که نخستوزیر این کشور قصد دارد بهزودی درباره کنارهگیری خود تصمیم بگیرد.
شیگرو ایشیبا که به دنبال شکست ائتلاف حاکم در انتخابات مجلس اعلای این کشور، وعده داده همچنان در قدرت میماند، تحت فشارهای فزایندهای از درون حزب لیبرال دموکرات است؛ حزبی که خود نیز عضوی از آن است.
روزنامه یومیوری نوشته است که ایشیبا پس از ارزیابی نتایج مذاکرات تعرفهای با آمریکا که قرار است پیش از اول اوت نهایی شود، تصمیم خود را اعلام خواهد کرد.
رییسجمهوری کنونی ایالات متحده، سهشنبه ۳۱ خرداد در نشستی در اتاق بیضی کاخسفید، با تکرار صحبتهای تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، برخی مقامات دولت اوباما را به «تلاش برای دزدیدن انتخابات و ایجاد ابهام در انتخابات» متهم کرد و گفت: «مدک آن موجود است، اوباما گناهکار است. کار آنها یک خیانت بود.»
سخنگوی اوباما بلافاصله این ادعاها را رد کرد و گفت: «این اتهاماتِ خیالی و ساختگی، تلاشی ضعیف برای منحرف کردن افکار عمومی هستند.»
پس از آن، دفتر اوباما در بیانیهای اعلام کرد: «هیچچیز در سندی که هفته گذشته منتشر شد، نتیجهگیری رایج مبنی بر اینکه روسیه برای تاثیرگذاری بر انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۱۶ تلاش کرده اما موفق به دستکاری آراء نشده را تضعیف نمیکند.»
تولسی گابارد، جمعه اسنادی را از طبقهبندی خارج و آنها را حاوی اطلاعاتی عنوان کرد که نشان میدهد مقامات ارشد دولت اوباما در سال ۲۰۱۶ مرتکب «توطئهای خیانتآمیز» با هدف تضعیف ترامپ شدهاند.
او همچنین تهدید کرده بود که این افراد را بهدلیل ارزیابی اطلاعاتی درباره دخالت روسیه در انتخابات سال ۲۰۱۶ برای پیگرد قانونی به وزارت دادگستری معرفی خواهد کرد.
جامعه اطلاعاتی ایالات متحده متشکل از ۱۸ نهاد اطلاعاتی و امنیتی این کشور در ژانویه ۲۰۱۷، پس از آغاز نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ در گزارشی نتیجه گرفت که روسیه از طریق انتشار اطلاعات نادرست در شبکههای اجتماعی، هککردن و استفاده از مزرعههای ربات روسی، تلاش کرده به کارزار انتخاباتی هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات، آسیب برساند و به ترامپ کمک کند.
در این ارزیابی آمده بود که تاثیر واقعی این مداخله احتمالا محدود بوده و هیچ مدرکی حاکی از تغییر نتایج انتخابات بهدنبال این تلاشها در دست نیست.
همین نتیجه در یک گزارش فراجناحی از سوی کمیته اطلاعاتی سنا تکرار شد. این گزارش که سال ۲۰۲۰ منتشر شد نتیجه گرفته بود که روسیه از طریق پل مانافورت، فعال سیاسی جمهوریخواه و رییس مستعفی کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶، وبسایت ویکیلیکس و منابع دیگر تلاش کرده بود تا به نفع ترامپ بر انتخابات ۲۰۱۶ تاثیر بگذارد.
اتهام گابارد مبنی بر اینکه اوباما از طریق جعل اطلاعات درباره دخالت روسیه علیه ترامپ توطئه کرده، با نتیجه ارزیابی سیا و اسناد از طبقهبندی خارجشدهای که خود گابارد هفته گذشته منتشر کرد، در تضاد است.
این اسناد نشان میدهند که گابارد دو یافته جداگانه اطلاعاتی را با یکدیگر ترکیب کرده تا مدعی شود که اوباما و مشاوران امنیت ملیاش ارزیابی اطلاعاتی را تغییر دادهاند.
پیشروی غیرمنتظره ترامپ در حمله به سیاستمداران
طغیان علیه ساختارهای مستقر و سنتی سیاسی و انتقاد تند و تیز از نمایندگان این ساختارها مرکز ثقل هر سه کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ در سه انتخابات اخیر آمریکا بود.
ترامپ با اتکا به این رویکرد بهطور مستقیم علیه سیاستمداران ورزیده آمریکا، بهویژه سیاستمداران دموکرات، میتاخت. او سال ۲۰۱۱ اوباما را متهم کرد که درباره محل تولدش دروغ گفته است. این ادعا سبب شد اوباما نسخهای از گواهی تولدش را منتشر کند.
با این حال بسیاری از ناظران معتقدند رییسجمهوری ایالات متحده تا کنون در متهم کردن دموکراتها به ارتکاب جرم تا این حد پیش نرفته بود.
او در روزهای گذشته ویدیویی ساختگی را در شبکه اجتماعی خودش، تروثسوشال، بازنشر کرد که نشان میداد اوباما با دستبند در اتاق بیضی کاخ سفید بازداشت شده است.
ترامپ در حال حاضر تحت فشار حامیان محافظهکار خود قرار گرفته تا اطلاعات بیشتری درباره پرونده جفری اپستین منتشر کند.
اپستین در چندین پرونده مرتبط با قاچاق جنسی و کلاهبرداری متهم بود و سرانجام سال ۲۰۱۹ پیش از اینکه محاکمه شود، خودکشی کرد. نام ترامپ در کنار بسیاری دیگر از سیاستمداران آمریکا و جهان در پروندههای اپستین تکرار شده است.
طرفداران تئوریهای توطئه پیرامون اپستین از ترامپ خواستهاند که اسناد تحقیقاتی مربوط به این پرونده را منتشر کند.
ترامپ وقتی در اتاق بیضی کاخ سفید با پرسشی درباره اپستین روبهرو شد، در پاسخ به اوباما و کلینتون حمله کرد و موضوع دست داشتن اوباما در تحقیقات مرتبط با انتخابات سال ۲۰۱۶ را پیش کشید.
او گفت: «زمان آن رسیده که بعد از آنچه آنها با من کردند، چه درست باشد و چه غلط، پیگیری را شروع کنیم. اوباما بهطور مستقیم گرفتار شده است.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، این تغییر راهبردی در بحبوحه تنشهای رو به افزایش میان ترامپ و ماسک رخ میدهد که با یک درگیری علنی در پنجم ژوئن به اوج خود رسید.
بر اساس این گزارش، پنتاگون اخیراً مذاکراتی با پروژه کوایپر (Kuiper) شرکت آمازون داشته و از شرکتهایی همچون نورثروپ گرومن، لاکهید مارتین و ال۳هریس نیز برای پیوستن به این برنامه دعوت کرده است. «گنبد طلایی» با الهام از سامانه دفاعی «گنبد آهنین» اسرائیل طراحی شده، اما در مقیاسی بسیار وسیعتر و با اتکا به شبکهای از هزاران ماهواره مداری قرار است امنیت هوایی آمریکا را تضمین کند.
وابستگی کمتر به اسپیسایکس
هرچند اسپیسایکس همچنان با سابقه پرتاب بیش از ۹ هزار ماهواره استارلینک و تجربه در قراردادهای دولتی، یکی از اصلیترین گزینهها برای اجرای مأموریتهای پرتابی پروژه محسوب میشود، اما مسئولان آمریکایی اعلام کردهاند در ادامه توسعه این طرح، مناقصات به شرکتهای جدیدی مانند راکتلب و استوک اسپیس نیز سپرده خواهد شد. یک مقام پنتاگون در این رابطه گفت: «هر پرتاب بهصورت جداگانه به مناقصه گذاشته میشود و این تنها مختص اسپیسایکس نخواهد بود.»
نقش پروژه کوایپر
پروژه کوایپر، تلاش ۱۰ میلیارد دلاری آمازون برای ساخت منظومهای متشکل از ۳۰۰۰ ماهواره در مدار پایین زمین، گرچه تاکنون تنها ۷۸ ماهواره پرتاب کرده، اما با استقبال پنتاگون برای مشارکت در گنبد طلایی مواجه شده است. جف بزوس، رئیس هیئت مدیره آمازون، پیشتر گفته بود که این پروژه ماهیتی «عمدتاً تجاری» دارد، اما کاربردهای دفاعی آن نیز انکارناپذیر است.
سرعت عملیاتی و هدفگذاری کلان
به گفته منابع آگاه، ترامپ این برنامه را تنها یک هفته پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوریاش کلید زده و ژنرال مایکل گتلاین که اخیراً توسط سنا تأیید شده، با اختیارات گسترده هدایت آن را بر عهده دارد. طبق دستور وزیر دفاع، گتلاین موظف است ظرف ۳۰ روز تیم خود را تشکیل دهد، طی ۶۰ روز طرح اولیه را ارائه دهد و حداکثر تا ۱۲۰ روز نقشه اجرایی کامل، شامل جزئیات ماهوارهها و ایستگاههای زمینی را تحویل دهد.
چالشهای امنیتی و فضای رقابتی جدید
ادغام پلتفرمهایی مانند کوایپر با پروژههای دفاعی، نگرانیهایی درباره امنیت سایبری ایجاد کرده است. تجربه حملات سایبری به شبکه استارلینک نشان میدهد که این نوع زیرساختها هدفی حساس برای بازیگران دشمن مانند روسیه محسوب میشوند.
در همین حال، شکلگیری حزب جدیدی توسط ایلان ماسک با عنوان «حزب آمریکا» که گرایشهای میانهرو و فناورمحور دارد، چالشی سیاسی برای ترامپ و جمهوریخواهان سنتی محسوب میشود. این تحولات باعث شدهاند فضای رقابتی اجرای پروژه «گنبد طلایی» نیز دگرگون شود و ترکیب پیمانکاران آینده آن در هالهای از ابهام قرار گیرد.
تغییر در میدان رقابت
در ابتدا شرکتهایی مانند «پالانتیر» و «آندوریل» که روابط نزدیکی با ترامپ داشتند، گزینههای اصلی برای گرفتن بخشهایی از این پروژه ۱۷۵ میلیارد دلاری بودند. اما تنش میان ترامپ و ماسک باعث شده موازنه قدرت در میان پیمانکاران احتمالی به هم بخورد.
آینده گنبد طلایی و نظامیسازی فضا
در حالی که هنوز طراحی معماری کامل پروژه نهایی نشده، تحلیلگران هشدار میدهند که شکلگیری یک سپر دفاعی فضامحور ممکن است رقبا را به تولید سلاحهای جدید یا تشدید رقابت فضایی سوق دهد. با این حال، شرکتهای تثبیتشدهای مانند لاکهید مارتین و RTX (ریتیون سابق) همچنان در اول صف قراردادها قرار دارند.
به گفته مدیران آرتیاکس، اگر آمریکا در دو تا سه سال آینده بهدنبال ایجاد تحول واقعی در امنیت دفاع موشکی باشد، این پروژه «نقش حیاتی» خواهد داشت.
ایالات متحده روز سهشنبه ۳۱ تیرماه، مجموعهای از تحریمهای جدید را علیه شبکهای از افراد و شرکتهایی اعمال کرد که متهم به همکاری با گروه حوثی یمن در قاچاق نفت و دور زدن تحریمها هستند. وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که این اقدام در راستای تضعیف منابع مالی حوثیها و جلوگیری از دسترسی این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران به نظام مالی بینالمللی صورت گرفته است.
بر اساس بیانیه دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری (OFAC)، در این دور از تحریمها دو فرد و پنج نهاد که در یمن و امارات متحده عربی مستقر هستند، هدف قرار گرفتهاند. این افراد و نهادها از جمله واردکنندگان اصلی فرآوردههای نفتی به مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن هستند و نقش مهمی در انتقال منابع مالی به این گروه ایفا میکنند.
در مرکز این شبکه فردی به نام محمد السُنَیدر قرار دارد که مدیریت چند شرکت نفتی را برعهده دارد، از جمله شرکت نفتی آرکان مارس که با حوثیها توافقنامهای برای واردات نفت و گاز از جمله نفت ایران به بنادر الحدیده و رأس عیسی امضا کرده است.
وزارت خزانهداری همچنین اعلام کرد که دو شرکت ثبتشده در امارات به نامهای آرکان مارس پترولیوم دیامسیسی (Arkan Mars Petroleum DMCC) و آرکان مارس پترولیوم افزدئی (Arkan Mars Petroleum FZE) با این شبکه همکاری دارند و در صادرات فرآوردههای نفتی به مناطق تحت کنترل حوثیها مشارکت میکنند. طبق گزارش وزارت خزانهداری، این سه شرکت با همکاری شرکت بازرگانی صنایع پتروشیمی خلیج فارس متعلق به جمهوری اسلامی ایران، حدود ۱۲ میلیون دلار فرآورده نفتی را از طریق بندر رأس عیسی به یمن منتقل کردهاند.
این شرکت ایرانی پیشتر به دلیل وابستگی به هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس – که از سوی آمریکا به تأمین مالی قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا، بازوی اقتصادی سپاه پاسداران متهم شده – در فهرست تحریمها قرار گرفته بود.
مایکل فالکندر، معاون وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «حوثیها با بازرگانان فرصتطلب همکاری میکنند تا از واردات فرآوردههای نفتی سودهای کلان کسب کنند و دسترسی این گروه به نظام مالی جهانی را ممکن سازند. این شبکههای تجاری مشکوک، ستون فقرات ماشین ترور حوثیها را تشکیل میدهند و ما با استفاده از تمام ابزارهای موجود، این ساختارها را مختل خواهیم کرد.»
این اقدام تازه در ادامه تحریمهایی است که در سالهای اخیر علیه شبکههای مالی وابسته به جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن، بهویژه در یمن، اعمال شدهاند. کارشناسان میگویند این تحریمها میتواند مسیرهای تأمین مالی حوثیها را محدود و صادرات غیرقانونی نفت ایران را با اختلال مواجه کند.
