مصطفی نیلی، وکیل دادگستری، از صدور احکام زندان برای امیرحسین مرادی و علی یونسی، دو دانشجوی نخبه زندانی، در پروندههایی جدید به اتهامهای «تبلیغ علیه نظام» و «تقویت اسرائیل» خبر داد.
نیلی شنبه ۱۸ مرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت شعبه ٢٩ دادگاه انقلاب مرادی و یونسی را به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به ١۵ ماه حبس محکوم کرد.
به گفته این وکیل دادگستری، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در پروندهای دیگر علیه یونسی، او را به اتهام «تایید و تقویت» اسرائیل به پنج سال حبس در زندان کرمان محکوم کرد.
نیلی افزود: «بهعنوان مجازات تکمیلی، آقای علی یونسی از دسترسی به استفاده از هرگونه فضای مجازی و ارتباط تلفنی با خارج از زندان مگر در موارد ضروری با نظارت شخص مدیر زندان در دوران تحمل حبس محروم شده است.»
این نخستین بار نیست که حکومت ایران شهروندان را به «تقویت اسرائیل» متهم میکند. پس از جنگ ۱۲ روزه و آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، صدها شهروند در ایران با پروندهسازی نهادهای امنیتی و قضایی در خطر صدور احکام سنگین مانند اعدام و زندان قرار دارند.
سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی ۱۸ مرداد ۲۰ نفر از شهروندان بازداشتشده پس از جنگ اخیر را بهعنوان «عوامل جاسوسی و پشتیبانیکننده موساد» معرفی کرد و گفت پروندههای آنها در حال رسیدگی است.
احکام جدید زندان برای یونسی و مرادی در شرایطی صادر میشوند که آنها بیش از پنج سال است که در حبس به سر میبرند.
این دو دانشجوی نخبه که سال ۱۳۹۹ بازداشت شدند، در زمان دستگیری تنها ۱۹ سال داشتند.
یونسی متولد ۱۴ اسفند ۱۳۷۹، دانشجوی رشته کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف و برنده مدال طلای المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک در سال ۲۰۱۸ در پکن چین است. او همراه با تیم ایران با کسب پنج مدال طلا در دوازدهمین دوره این رقابتها، مقام اول جهانی را به دست آورد.
مرادی متولد اول اسفند ۱۳۷۹، دیگر دانشجوی دانشگاه شریف و دارنده مدال نقره المپیاد نجوم داخلی ایران در سال ۲۰۱۷ است.
اردیبهشت ۱۳۹۹، غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی وقت قوه قضاییه، این دو دانشجو را به ارتباط با «گروههای ضدانقلاب» از جمله سازمان مجاهدین خلق متهم کرد.
او همچنین گفت در منازل آنها «مواد منفجره کشف شده» است؛ اتهامی که یونسی و مرادی، خانوادههایشان و همچنان افراد نزدیک به آنها بهشدت رد کردند.
پس از حدود دو سال بازجویی و اعمال فشار برای گرفتن اعترافات تلویزیونی، سرانجام در اردیبهشت ۱۴۰۱، دادگاه انقلاب یونسی و مرادی را به ۱۶ سال حبس «به اتهامات مرتبط با امنیت ملی» محکوم کرد.
اسفند ۱۴۰۳، دیوان عالی کشور پس از بررسی اعتراض وکلای این دو دانشجو، دستور برگزاری محاکمه مجدد را صادر کرد.
در پی این محاکمه، میزان حبس قابل اجرای یونسی و مرادی به شش سال و هشت ماه زندان کاهش یافت.
وزارت خارجه لبنان شنبه ۱۸ مرداد در بیانیهای تاکید کرد سخنان ولایتی نخستین نمونه از چنین مداخلاتی نیست و پیش از این نیز برخی مقامهای بلندپایه حکومت ایران بارها در قبال تصمیمات داخلی لبنان که «هیچ ارتباطی» به جمهوری اسلامی ندارد، مواضع «مشکوک و مداخلهجویانه» اتخاذ کردهاند.
این وزارتخانه افزود دولت لبنان تحت هیچ شرایطی این رفتارهای مردود را نمیپذیرد و به «هیچ طرف خارجی، چه دوست و چه دشمن» اجازه نخواهد داد بهجای مردم لبنان سخن بگوید یا مدعی حق قیومیت بر تصمیمات حاکمیتی این کشور شود.
ولایتی ۱۸ مرداد در مصاحبه با خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گفت: «خواب خلع سلاح حزبالله تعبیر نمیشود.»
او تاکید کرد تصمیم «سیاسی» دولت لبنان برای خلع سلاح حزبالله با «هدایت» آمریکا و اسرائیل اتخاذ شده و حکومت ایران «حتما» با این موضوع مخالف است.
وزارت خارجه لبنان در ادامه بیانیه خود با اشاره به سخنان ولایتی نوشت: «بهتر است ایران بهجای دخالت در اموری که به او مربوط نیست، به مسائل مردم خود بپردازد و تامین نیازها و خواستههای آنان را در اولویت قرار دهد.»
این وزارتخانه تاکید کرد آینده، سیاستها و نظام سیاسی لبنان، تصمیماتی هستند که تنها از سوی خود لبنانیها و از طریق نهادهای دموکراتیک و قانون اساسی این کشور اتخاذ میشوند و باید از هرگونه مداخله، دیکته، فشار یا تعدی خارجی دور بمانند.
وزارت خارجه لبنان در پایان تاکید کرد بیروت در دفاع از حاکمیت این کشور ثابتقدم خواهد ماند و در چارچوب عرف دیپلماتیک، در برابر هر تلاشی برای خدشهدار کردن اعتبار تصمیماتش یا تحریک علیه آن، واکنش نشان خواهد داد.
دولت لبنان ۱۶ مرداد کلیات طرح آمریکا برای خلع سلاح حزبالله را تصویب کرد. در این طرح، ایالات متحده همچنین خواستار توقف عملیات نظامی اسرائیل در خاک لبنان و عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از پنج موضع در جنوب لبنان شده است.
در روزهای گذشته، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی مخالفت علنی خود را با خلع سلاح حزبالله اعلام کردهاند.
پیش از ولایتی نیز عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۵ مرداد گفت حزبالله سلاحهای خود را زمین نخواهد گذاشت و در برابر این طرح «ایستادگی» خواهد کرد.
لبنان این اظهارات را «تعرض به حاکمیت، وحدت و ثبات» و «دخالت در امور داخلی و تصمیمات حاکمیتی» این کشور خواند و آن را محکوم کرد.
روزنامه «گلوب اند میل» چاپ کانادا شنبه ۱۸ مرداد به نقل از سرویس اطلاعات امنیتی این کشور گزارش داد جمهوری اسلامی با استفاده از شبکهای از مجرمان و افراد خطرناک، مخالفان خود در کانادا را هدف قرار میدهد.
این تهدیدها شامل اقدامات تروریستی، خرابکاری و آزار فعالان سیاسی، روزنامهنگاران و اعضای جامعه ایرانی است که علیه جمهوری اسلامی موضع گرفتهاند.
سازمان اطلاعات امنیتی کانادا افزود در حال تحقیق درباره تهدیدهای مرگ در کانادا است که از سوی جمهوری اسلامی سازماندهی شدهاند. این نهاد هشدار داد با توجه به تحولات خاورمیانه، احتمال تشدید چنین تهدیدهایی در کانادا وجود دارد.
تهدید خبرنگاران ایراناینترنشنال در کانادا
روزنامه گلوب اند میل در ادامه گزارش خود نوشت این هشدار پس از آن صادر شد که دو روزنامهنگار کانادایی شاغل در شبکه ایراناینترنشنال با تهدیدهایی از سوی حکومت ایران مواجه شدند.
به یکی از آنها بارها گفته شده که در صورت ادامه فعالیت خبری ربوده خواهد شد، درون کیسه قرار میگیرد و به خارج از کشور قاچاق میشود.
ماگالی هِبِر، سخنگوی سازمان اطلاعات امنیتی کانادا، در بیانیهای اعلام کرد این نهاد «همچنان به تحقیق درباره تهدیدهای جانی که از جمهوری اسلامی ایران نشات میگیرند ادامه میدهد».
او افزود: «با این حال، بهدلیل ضرورت حفاظت از منابع، روشها و فنون عملیاتی خود، نمیتوانیم جزییات خاص تحقیقات را تایید یا رد کنیم.»
هبر ادامه داد: «ایران همچنان از نیروهای نیابتی، مانند افرادی که با شبکههای جنایتکار سازمانیافته فراملی در ارتباط هستند، برای هدف قرار دادن مخالفان خود در کشورهای خارجی، از جمله کانادا، استفاده خواهد کرد.»
به گفته این مقام کانادایی، تهدیدات جمهوری اسلامی علیه کانادا و متحدانش احتمالا در ماههای باقیمانده ۲۰۲۵ ادامه خواهد یافت و بسته به اوضاع خاورمیانه و برداشت حکومت ایران از این تحولات، احتمال تشدید آنها وجود دارد.
ایراناینترنشنال ۱۴ مردادماه در بیانیهای اعلام کرد در واکنش به تهدیدات فزاینده جمهوری اسلامی علیه خبرنگاران این شبکه و خانوادههای آنها، با ارسال درخواستی فوری به کارشناسان سازمان ملل متحد، خواستار اقدام علیه حکومت ایران شده است.
ایراناینترنشنال در این بیانیه گفت از اواخر خرداد، اقدامات جمهوری اسلامی علیه این شبکه شدت گرفته و ۴۵ تن از خبرنگاران و کارکنان ایراناینترنشنال و همچنین ۳۱۵ تن از بستگان آنها در هشت کشور، از سوی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی تهدید به مرگ شدهاند.
اواخر خرداد، نیروهای سپاه پاسداران در تهران خانواده یکی از مجریان ایراناینترنشنال را بازداشت کردند تا او را برای قطع همکاری با این شبکه تحت فشار قرار دهند. پدر، مادر و برادر این مجری در حال حاضر در مکان نامعلومی نگهداری میشوند.
بهدنبال تهدیدها و حملات سایبری اخیر جمهوری اسلامی علیه برخی کارکنان ایراناینترنشنال، شهروندان با ارسال پیامهایی از داخل ایران، از این رسانه بهعنوان «صدای آزادیخواهی مردم» یاد و تاکید کردند برای دریافت اخبار واقعی تنها به رسانههای مستقل مثل ایراناینترنشنال اعتماد دارند.
آمریکا، کانادا و ۱۲ کشور اروپایی ۹ مرداد در بیانیه مشترکی افزایش تهدیدات از سوی سرویسهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی را محکوم کردند و این تهدیدات را «نقض آشکار حاکمیت ملی» خود دانستند.
تلگراف شنبه ۱۸ مرداد نوشت اکثر دستاندرکاران برنامه هستهای جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه، دیگر در خانههای خود اقامت ندارند و در دانشگاه تدریس نمیکنند.
به گفته یک مقام ارشد جمهوری اسلامی، آنها به «مکانهای امن» در تهران یا شهرهای شمال ایران منتقل شدهاند و در ویلاهایی همراه با خانوادههایشان زندگی میکنند.
این مقام افزود آنهایی که در دانشگاهها تدریس میکردند، با افرادی جایگزین شدهاند که هیچ ارتباطی با برنامه هستهای ندارند.
یک مقام ایرانی دیگر به تلگراف گفت پیش از این، واحدی از سپاه پاسداران مسئول تامین امنیت عوامل برنامه هستهای جمهوری اسلامی بود، اما اکنون بهدلیل نگرانیها از مساله «اعتماد» و نفوذ، چندین نهاد مختلف حفاظتها را هماهنگ میکنند.
او اضافه کرد: «از همه آنها پرسیده شد که آیا هنوز به محافظان خود اعتماد دارند یا خیر. برخی گفتند نه و محافظان جدیدی برایشان فراهم شد.»
تلاش اسرائیل برای هدف قرار دادن سایر عوامل برنامه هستهای تهران
تلگراف اعلام کرد به اسامی بیش از ۱۵ تن از عوامل باقیمانده برنامه هستهای جمهوری اسلامی دسترسی دارد که نام آنها در فهرست اسرائیل از حدود ۱۰۰ متخصص هستهای ایران دیده میشود.
به گفته مقامهای اسرائیلی، این افراد باید میان ادامه فعالیت و پذیرش خطر حملات بیشتر یا انتخاب شغلی دیگر، یکی را برگزینند.
دنی سیترینوویچ، رییس پیشین میز استراتژیک ایران در اطلاعات دفاعی ارتش اسرائیل، گفت متخصصان باقیمانده دیدند چه بر سر همکارانشان آمد و اکنون با یک انتخاب واضح مواجهاند.
او افزود: «همانطور که از سال ۲۰۱۰ و زمانی که دیگر دانشمندان را حذف کردیم آموختهایم، این موضوع طرز فکر آنها [متخصصان باقیمانده] را در خصوص تمایلشان به حمایت از رژیم تغییر نخواهد داد.»
به گفته سیترینوویچ، آنهایی که باقیماندهاند در خط مقدم هرگونه تلاش حکومت ایران برای دستیابی به بمب هستهای خواهند بود و بنابراین، بهطور خودکار به هدف بعدی اسرائیل تبدیل خواهند شد.
او اضافه کرد: «من هیچ شکی ندارم هر دانشمندی که با موضوع هستهای سر و کار داشته باشد، حذف یا تهدید به حذف خواهد شد.»
با این حال، کارشناسان اسرائیلی میگویند نسل جدید متخصصان هستهای جمهوری اسلامی اکنون آمادهاند تا جایگزین کسانی شوند که پیشتر کشته شدهاند.
به گفته آنها، با وجود افزایش تدابیر امنیتی که شامل خانههای امن و حفاظت ۲۴ ساعته میشود، این دانشمندان در واقع «مردگان متحرک» هستند.
این کارشناسان میگویند حکومت ایران برنامه هستهای خود را به گونهای ساختاربندی کرده که هر بازیگر کلیدی دستکم یک معاون داشته باشد و در گروههای دو یا سه نفره کار کند تا در صورت حمله، نیروی جایگزین وجود داشته باشد.
منابع اسرائیلی بیم آن دارند که که برخی از دانشمندان باقیمانده بهجای همکاران کشتهشده خود در برنامه تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی در سازمان نوآوری و تحقیقات دفاعی (سپند) فعالیت کنند.
گفته میشود این افراد شامل دانشمندانی با تخصص در مواد منفجره، فیزیک نوترونی و طراحی کلاهکهای هستهای هستند.
رونن سالومون، تحلیلگر اطلاعاتی و دفاعی اسرائیل، در مصاحبه با تلگراف گفت افرادی که باقیماندهاند، روی تطبیق موشکهای شهاب-۳ با کلاهکهای هستهای کار کردهاند و برای توانایی تهران در استقرار سلاحهای هستهای، مهرههایی حیاتی محسوب میشوند.
این در حالی است که متخصصانی که به دست اسرائیل کشته شدند، بیشتر بر طراحی کلاهکهای هستهای تمرکز داشتند.
سالومون اضافه کرد تخصص در سیستمهای پرتاب باعث میشود دانشمندانی که زنده ماندهاند، به اندازه افراد کشتهشده «هدفهایی استراتژیک» برای اسرائیل باشند، چرا که حملات اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه، زیرساختهای موشکهای بالستیک ایران را هم هدف قرار داد.
بر اساس اطلاعات مقامهای اسرائیلی، آنچه برنامه هستهای جمهوری اسلامی را پیش میبرد، عمیقا در دانشگاهها و سیستمهای آموزشی ایران ریشه دارد.
همین مساله منجر به حملات اسرائیل به دانشگاههای «شهید بهشتی و امام حسین» در تهران شد که هر دو به برنامههای هستهای و نظامی جمهوری اسلامی مرتبط هستند.
بذرافشان شنبه ۱۸ مرداد گفت: «قدرت خرید مردم خیلی کاهش یافته است و آمارها حاکی است که خرید نقره مخصوصا بین زوجین جوان رواج پیدا کرده است و بازار نقره رونق بهتری نسبت به طلا پیدا کرده است.»
او همچنین درباره افزایش قیمت طلا پس از جنگ اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل گفت: «پس از وقوع جنگ ۱۲ روزه، برخی افراد سودجو که عمدتا خارج از صنف هستند، با انتشار اطلاعات نادرست در فضای مجازی، جو روانی ملتهبی در بازار طلا ایجاد کردند.»
بذرافشان افزود: «این فضاسازی موجب شد قیمت سکه تا ۸۳ میلیون تومان و قیمت هر گرم طلا تا ۳۰۰ هزار تومان افزایش یابد.»
بازار ارز و طلا در ایران بهشدت به تحولات سیاسی و رویکرد جمهوری اسلامی در عرصه بینالمللی وابسته است.
بهعنوان نمونه، ۹ مرداد و در پی اعمال تحریمهای جدید آمریکا، قیمت دلار در بازار آزاد ایران پس از چند هفته مجددا افزایش یافت و به ۹۰ هزار و ۶۵۰ تومان رسید.
تاثیر فعال شدن احتمالی مکانیسم ماشه بر بازار طلا
رییس اتحادیه طلا وجواهر تهران در ادامه اظهارات خود، به پیشبینی قیمت طلا در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه پرداخت و گفت: «با بالارفتن انس جهانی، قیمت طلا نیز صعودی پیشبینی میشود، اما تقاضای خرید در کشور بهطور کلی کاهش پیدا کرده است.»
بذرافشان افزود: «بهطور کلی در بلندمدت ثبات قیمتی را در طلا داشتیم، اما نوسان قیمت تا درصدی طبیعی است و با نوسانات قیمت دلار نیز بالا میرود.»
مقامهای جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر کوشیدهاند اینگونه نشان دهند که فعال شدن احتمالی مکانیسم ماشه تنها اثر روانی خواهد داشت و تغییری در قیمتها ایجاد نمیکند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۶ مرداد «رسانههای بیگانه» را به «ایجاد التهاب» در زمینه مکانیسم ماشه متهم کرد و گفت اظهارنظرها و گزارشها در این زمینه «بخشی از جنگ روانی دشمن» است.
او افزود: «طرف اروپایی و آمریکا حق استفاده از این ساز و کار را ندارند.»
بریتانیا، فرانسه و آلمان، سه کشور اروپایی عضو برجام، اعلام کردهاند در صورتی که جمهوری اسلامی به تعهدات خود در چارچوب توافق هستهای عمل نکند، آمادهاند مکانیسم ماشه را برای بازگشت خودکار تحریمهای تهران فعال کنند.
رسانههای ایران شنبه ۱۸ مرداد ویدیویی از وقوع یک فقره آتشسوزی در مرز مهران منتشر کردند.
این حادثه که از آتش گرفتن یک موکب مراسم اربعین آغاز شد، بهدلیل وزش باد شدید به چادرهای مجاور سرایت کرد.
حمید صفرپور، رییس اورژانس پیشبیمارستانی ایلام، اعلام کرد در جریان این آتشسوزی، یک زن جان باخت، سه تن دیگر مصدوم شدند و هشت دستگاه خودرو نیز خسارت دیدند.
او افزود کارشناسان در حال بررسی علت دقیق وقوع این حادثه هستند.
آتشسوزی در منطقه آزاد انزلی
مهدی کاظمیان، سخنگوی منطقه آزاد تجاری صنعتی انزلی، اعلام کرد یکی از بلوکهای مجتمع تجاری کاسپین به مساحت ۶۰۰ متر مربع ساعت ۱۱:۳۰ شنبه ۱۸ مرداد دچار حریق شد.
او از مهار کامل حریق خبر داد و افزود آتش به این بلوک خسارت وارد کرد، اما پیش از رسیدن به بلوکهای مجاور مهار شد.
در ۳۱ تیرماه نیز مجتمع تجاری ونوس با ۸۳۴ غرفه در این منطقه دچار حریق شده بود.
آتشسوزی در شهر صنعتی ساوه
بامداد ۱۸ مرداد، آتشسوزی گسترده در سولههای انبار کالا در گمرک منطقه ویژه اقتصادی شهر صنعتی کاوه ساوه، یک سوله را بهطور کامل تخریب و خسارت سنگینی به این انبار وارد کرد.
به گفته محمدرضا برزگر، رییس سازمان آتشنشانی ساوه، تاکنون تلفات جانی گزارش نشده است و علت حادثه در دست بررسی قرار دارد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال وضعیت منطقه ویژه اقتصادی کاوه ساوه را پس از این آتشسوزی نشان میدهد.
در ۱۷ مرداد نیز ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی دود غلیظ ناشی از انفجار را در یک انبار در گچساران نشان داد که از شدت آتشسوزی در این منطقه حکایت داشت.
بر اساس گزارشها، صدای انفجارهای پیدرپی و دود متراکم ناشی از این حادثه موجب نگرانی شهروندان شد.
روند این حوادث به روزهای اخیر محدود نمیشود و از زمان پایان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، بهطور مستمر گزارشهایی از انفجار، صداهای مهیب، آتشسوزی گسترده یا آسیب به برخی اماکن در نقاط مختلف ایران منتشر شده است.
از ابتدای تیرماه، دهها آتشسوزی در نقاط مختلف کشور رخ داده که توضیحات رسمی درباره شماری از آنها نتوانسته افکار عمومی را قانع کند.
محمد بهرامی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، ۱۲ مرداد آتشسوزیهای اخیر در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی را «غیرعادی» خواند و بخشی از آنها را به حملات اسرائیل نسبت داد.
