امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، اعلام کرد ۲۶ کشور متعهد شدهاند تضمینهای امنیتی پس از جنگ به اوکراین ارائه کنند که شامل نیروهای بینالمللی در زمین، دریا و هوا خواهد بود. او گفت مشارکت آمریکا در این طرح طی روزهای آینده نهایی میشود.
به گزارش رویترز، مکرون پنجشنبه ۱۳ شهریور پس از این نشست در کنار ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، گفت: «روز پایان درگیری، تضمینهای امنیتی مستقر خواهند شد.»
زلنسکی تاکید کرد که برای نخستین بار پس از مدتها توافقی «جدی و مشخص» به دست آمده است.
او افزود هر کشور در یکی از حوزههای امنیتی مشارکت خواهد کرد، از آموزش و تجهیز نیروها گرفته تا حضور مستقیم در خاک اوکراین.
فرانسه و بریتانیا اعلام کردهاند آمادهاند پس از پایان جنگ نیرو به اوکراین اعزام کنند، اما آلمان تاکید کرده تصمیم درباره مشارکت نظامی تنها در صورت روشن شدن شرایط و نقش آمریکا گرفته خواهد شد.
جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نیز گفت کشورش نیرو اعزام نخواهد کرد اما آماده نظارت بر آتشبس و آموزش نیروهای اوکراینی در خارج از خاک این کشور است.
فشار نفتی به روسیه و مقابله با چین
مکرون همچنین گفت آمریکا و اروپا توافق کردهاند اعمال تحریمهای تازه بهویژه در بخش نفت و گاز روسیه و همچنین علیه چین به دلیل حمایت مالی از مسکو را بررسی کنند.
به گفته کاخ سفید، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در تماس با رهبران ائتلاف بر توقف خرید نفت روسیه از سوی اروپا و افزایش فشار اقتصادی بر چین تاکید کرده است.
با این حال، چشمانداز مذاکرات صلح همچنان مبهم به نظر میرسد.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، چهارشنبه گفت امکان پایان جنگ از راه مذاکره وجود دارد «اگر عقلانیت حاکم شود» اما در صورت لزوم آماده استفاده از زور است. او مخالفت خود را با اعزام نیروهای ناتو به اوکراین اعلام کرد.
در مقابل، مارک روته، دبیرکل ناتو تاکید کرد: «اوکراین یک کشور مستقل است و روسیه هیچ حقی در این باره ندارد.»
مقامهای اروپایی میگویند تضمینهای امنیتی نهتنها برای بازدارندگی روسیه بلکه برای اطمینانبخشی به کییف طراحی شدهاند تا این کشور مطمئن باشد حمایت غرب در پایان جنگ نیز ادامه خواهد داشت.
یک مقام حوثیها پنجشنبه ۱۳ شهریور در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفت: «برخی کارکنان سازمان ملل که دستگیر شدهاند، به جاسوسی به نفع تجاوز آمریکا و اسرائیل متهم هستند.»
او تهدید کرد: «هر کس که اتهاماتش مورد تایید قرار گیرد، به دادگاه ارجاع خواهد شد.»
۹ شهریور حوثیها دفاتر برنامه جهانی غذا و یونیسف در پایتخت یمن را تفتیش و دستکم ۱۱ کارمند سازمان ملل را بازداشت کردند.
عبیر عاطفه، سخنگوی برنامه جهانی غذا، در آن زمان بازداشت «خودسرانه» کارکنان مراکز بشردوستانه را «غیرقابلقبول» دانست.
در هفتههای اخیر جمهوری اسلامی نیز که مهمترین حامی مالی و تسلیحاتی حوثیها شناخته میشود، شمار زیادی از شهروندان را به اتهام «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل بازداشت کرده است.
حوثیها از سال ۲۰۱۴ کنترل صنعا را در دست دارند. با این حال، سازمان ملل، ایالات متحده و اتحادیه اروپا حکومت این گروه نیابتی جمهوری اسلامی را به رسمیت نمیشناسند.
آمریکا و اسرائیل حوثیهای یمن را در فهرست گروههای تروریستی قرار دادهاند.
اذعان به «رخنه داخلی»
یورش حوثیها به نهادهای سازمان ملل پس از آن رخ داد که احمد غالب الرهوی، نخستوزیر و شماری از مقامهای بلندپایه این گروه در حمله ششم شهریور ارتش اسرائیل به صنعا کشته شدند.
عبدالملک الحوثی، رهبر حوثیها، ۹ شهریور در نخستین سخنرانی خود پس از حملات اخیر اسرائیل، از وجود یک «رخنه در جبهه داخلی» این گروه خبر داد و گفت: «ما این جبهه را مستحکم خواهیم کرد.»
طی سالهای اخیر، حوثیها دهها کارمند سازمان ملل، فعالان نهادهای بشردوستانه و مدنی، و همچنین کارکنان سفارت تعطیلشده آمریکا در صنعا را بازداشت کردهاند.
پیشتر در ژانویه سال جاری میلادی، سازمان ملل در پی بازداشت هشت کارمند خود، فعالیتهایش در شهر صعده یمن را به حالت تعلیق درآورده بود.
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه در ماههای گذشته به خطر انداختهاند. دامنه این حملات حتی به اقیانوس هند نیز کشیده شد.
این گروه نیابتی تهران همچنین بارها کوشیده است خاک اسرائیل را هدف قرار دهد.
در پی ادامه حملات این گروه به خاک اسرائیل، یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، ۱۳ شهریور با استناد به داستانی از تورات به این گروه هشدار داد.
کاتز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حوثیها بار دیگر موشکهایی به سمت اسرائیل شلیک کردند... ما تمام ۱۰ بلا را [علیه این گروه] کامل خواهیم کرد.»
۱۰ بلای مصر مجموعهای از رویدادهای معجزهآسا در روایت کتاب «سفر خروج» تورات است که بهعنوان مجازات فرعون و مردم مصر برای رها نکردن بنیاسرائیل نازل شدند. طبق روایت تورات، پس از دهمین بلا فرعون سرانجام بنیاسرائیل را آزاد کرد.
بر اساس گزارش گاردین، روته پنجشنبه ۱۳ شهریور، با اشاره به تصاویر رژه نظامی اخیر چین در پکن گفت: «برخی ممکن است نگران آغاز یک رقابت تسلیحاتی جدید باشند اما هدف ما تحریک نیست؛ هدف ناتو حفاظت است.»
دبیرکل تاتو تاکید کرد: «ما میخواهیم آزادی و امنیتی را که ناتو برای پاسداری از آن تاسیس شد، حفظ کنیم.»
او جنگ «بیدلیل» روسیه علیه اوکراین را بارزترین نمونه تهدید دانست و تاکید کرد که این تهدید با پایان جنگ نیز از بین نخواهد رفت.
این اظهارات پس از آن صورت گرفت که کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، رهبران چین، روسیه، ایران و کره شمالی را که در رژه نظامی پکن حضور داشتند «ائتلاف خودکامگان» خواند.
کالاس گفت که این ائتلاف در پی به چالش کشیدن نظم بینالمللی مبتنی بر قوانین و ایجاد «نظم جهانی جدید» است.
چین ۱۲ شهریور بزرگترین رژه نظامی تاریخ خود را در میدان تیانآنمن برگزار کرد؛ مراسمی که در هشتادمین سالگرد شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم بر پا شد و پیام آن از سوی شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، هشدار درباره «انتخاب بشریت میان جنگ یا صلح» بود.
تهدیدهای فردی و مشترک چین، ایران و کره شمالی
به گفته روته، چالشها تنها به روسیه محدود نیست و «چین، ایران و کره شمالی به صورت فردی و از رهگذر همکاری مشترک، تهدیدهای جدی ایجاد میکنند».
او افزود: «این کشورها همکاریهای صنعتی دفاعی خود را به سطحی بیسابقه رساندهاند و برای رویارویی طولانیمدت آماده میشوند. چالشهای پیش روی ما پایدار است و ما نیز باید آماده باشیم.»
این اولین بار نیست که روته در مقام دبیرکل ناتو نسبت به خطرات امنیتی جمهوری اسلامی هشدار میدهد.
او ۱۹ خرداد در پاسخ به سوالی درباره نقش روسیه و چین در تجهیز حوثیهای یمن گفت که «بزرگترین نگرانی ناتو»، جمهوری اسلامی است: «ایران با هدف دریافت پول و امتیازات، از طریق نیروهای نیابتی خود به تنش در خاورمیانه دامن میزند.»
تقدیر از آمریکا برای حمله به تاسیسات اتمی ایران
چهارم تیر و پس از انتشار پیامهای خصوصی دبیرکل ناتو به رییسجمهوری آمریکا و تقدیر از او برای حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی، روته در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره ستایش از دونالد ترامپ گفت: «من او را دوست خوبی میدانم و اقدامش در قبال ایران شایسته ستایش است.»
روته افزود که ترامپ اقدامی «قاطع و بسیار هدفمند» کرد تا مطمئن شود جمهوری اسلامی به قابلیت هستهای دست پیدا نکند.
به گزارش رویترز از واشینگتن، ترامپ پنجشنبه ۱۳ شهریور در تماس ویدیویی با نشست کشورهای عضو «ائتلاف داوطلبان» به رهبری امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، گفت روسیه تنها در یک سال از محل فروش سوخت به اتحادیه اروپا ۱.۱ میلیارد یورو درآمد داشته است.
ترامپ در این تماس تاکید کرد رهبران اروپایی باید فشار اقتصادی بیشتری بر چین وارد کنند زیرا پکن در حال تامین مالی جنگ روسیه است.
رهبران حدود ۳۰ کشور غربی پنجشنبه در نشستی در کاخ الیزه در پاریس پس از گفتوگو با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، درباره تضمینهای امنیتی موثر برای کییف در صورت دستیابی به توافق صلح با روسیه، در نشست ویدیویی با ترامپ، شرکت کردند.
توافق برای افزایش فشار بیشتر بر روسیه
مکرون پس از نشست گفت اگر روسیه همچنان مذاکرات صلح را رد کند، تحریمهای جدیدی در هماهنگی با آمریکا وضع خواهد شد.
او افزود که در روزهای آینده حمایت آمریکا از تضمینهای امنیتی اوکراین نهایی خواهد شد و ۲۶ کشور متعهد شدهاند در قالب نیروی بازدارنده در نقشهای زمینی، دریایی یا هوایی مشارکت کنند.
آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، نیز اعلام کرد کشورهای عضو ائتلاف برای تقویت تضمینهای امنیتی اوکراین از طریق هوا، دریا، زمین و بازسازی ارتش متحد شدهاند و این ائتلاف «نهتنها مایل به اقدام، بلکه قادر به اجرای آن است».
الکساندر استوب، رییسجمهوری فنلاند، گفت هدف همچنان فراهمسازی دیدار میان ترامپ، زلنسکی و پوتین است اما در عین حال «باید فشار بر روسیه افزایش یابد».
او تاکید کرد که تحریمها، نفت و گاز از محورهای اصلی گفتوگو با ترامپ بوده است.
زلنسکی تصریح کرد همه متفقالقولند که روسیه هرگونه ابتکار صلح را رد کرده است.
او افزود اسناد مربوط به سهم هر کشور در تضمینهای امنیتی در حال آمادهسازی است و ارتش قدرتمند اوکراین بخش محوری این تعهدات خواهد بود.
زلنسکی از شرکتهای تسلیحاتی اروپایی خواست خطوط تولید خود را با تمام ظرفیت فعال کنند و گفت بخشی از این تضمینها به تقویت دفاع هوایی مربوط میشود.
به گفته زلنسکی، همچنین توافقی کلی درباره آمادگی برخی کشورها برای اعزام نیرو به اوکراین حاصل شده است. او تاکید کرد که تضمینهای امنیتی تنها زمانی معتبر خواهند بود که ارتش اوکراین در قلب آن قرار داشته باشد.
این رهبران امیدوارند بتوانند ایالات متحده را برای پشتیبانی از تلاشهایشان متقاعد کنند.
نشست پاریس - با حضور اعضای «ائتلاف داوطلبان» - رهبران کشورهای اروپایی، استرالیا، ژاپن و کانادا را گرد هم آورده و برخی کشورها نیز بهصورت ویدیوکنفرانس به آن پیوستهاند.
مکرون در ابتدای این نشست گفت رهبران ائتلاف طرح تضمینهای امنیتی اوکراین را که از سوی ارتش کشورهای عضو تدوین شده، تایید خواهند کرد.
او تاکید کرد: «ما اروپاییها آمادهایم پس از آنکه یک توافق صلح به امضا رسید، تضمینهای امنیتی به اوکراین ارائه دهیم.»
رییسجمهوری فرانسه افزود اکنون باید دید روسیه تا چه حد در این زمینه صادق است.
رهبران اروپایی: تضمینهای امنیتی واقعی برای اوکراین ضروری است
میشل مارتین، نخستوزیر ایرلند، در بیانیهای اعلام کرد که گفتوگوهای پاریس «بر پیشبرد تضمینهای امنیتی برای اوکراین متمرکز بود؛ تضمینهایی که برای پشتیبانی از هر آتشبس یا توافق صلح ضروری خواهد بود.»
او افزود این تضمینها میتواند «اشکال مختلفی داشته باشد، از یک نیروی تضمینکننده که برخی کشورها آماده پیوستن به آن هستند تا آموزشهای بیشتر برای نیروهای دفاعی اوکراین.»
به گفته نخستوزیر ایرلند، این سازوکار میتواند شامل «نقش نیروهای حافظ صلح برای نظارت بر اجرای آتشبس یا توافق صلح» نیز باشد و ایرلند «آمادگی دارد در صورت وجود ماموریتی با مجوز مناسب، در آن مشارکت کند.»
آندره پلنکوویچ، نخستوزیر کرواسی، نیز بر ضرورت ادامه ارائه «کمکهای جامع به اوکراین» تأکید کرد و حمایت از تلاش این کشور برای پیوستن به اتحادیه اروپا را ضروری دانست.
کریستن میخال، وزیر امور خارجه استونی، گفت: «پوتین امیدوار است بازیهایش دنیای دموکراتیک را خسته کند، اما اتحاد و اراده ما خلاف این را ثابت کرده است. تضمینهای امنیتی باید توسط کسانی تعریف شود که آن را طلب میکنند و آن را ارائه میدهند. روسیه هیچ نقشی در آینده اوکراین – یا آینده اروپا و ناتو – ندارد.»
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، که به دلیل نقص فنی هواپیمایش در مادرید ماند، نیز خواستار «وحدت فراآتلانتیکی» شد و تاکید کرد که این وحدت «بیش از هر زمان دیگری ضروری است» و شرکا باید در برابر تجاوز روسیه هیچ امتیازی ندهند.
گیتاناس ناوسدا، رییسجمهوری لیتوانی، نیز تاکید کرد که «تضمینها باید بازدارندگی واقعی ایجاد کنند، نه آنکه همچون توافق بوداپست به سندی بیاثر تبدیل شوند.»
چشمانداز مبهم برای دستیابی به توافق
اعضای «ائتلاف داوطلبان» ماههاست در سطوح مختلف گفتوگو میکنند تا در صورت برقراری آتشبس نهایی، به طرحی برای حمایت نظامی از اوکراین جهت اعمال بازدارندگی در برابر حمله احتمالی مجدد روسیه دست یابند.
با این حال، چشمانداز رسیدن به چنین توافقی همچنان دور به نظر میرسد، زیرا دولتهای حاضر در این ائتلاف تاکید دارند که هرگونه نقش نظامی اروپا نیازمند تضمینهای امنیتی واشینگتن بهعنوان «پشتیبان» است.
ایالات متحده عضو این ائتلاف نیست و ترامپ تاکنون هیچ تعهد صریحی در این زمینه نداده است.
دیدار فرستاده ترامپ با اروپاییها و زلنسکی
خبرگزاری رویترز به نقل از دو دیپلمات گزارش داد استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، ۱۳ شهریور در پاریس با چند مقام ارشد اروپایی دیدار کرد.
همچنین به گفته یک منبع آگاه، انتظار میرود زلنسکی در همین روز در پاریس دیداری دوجانبه با ویتکاف داشته باشد.
دو مقام اروپایی گفتند «طرحهای فنی» مربوط به تضمینهای امنیتی اوکراین نهایی شدهاند اما جزییاتی از محتوای آنها ارائه نکردند.
طبق دستور کار ارسالشده به شرکتکنندگان، قرار بود فرماندهان ارتشهای بریتانیا و فرانسه ۱۳ شهریور رهبران حاضر در نشست پاریس را در جریان طرحهای موجود قرار دهند.
ارسال پیام سیاسی به ترامپ
رویترز همچنین به نقل از دو مقام اروپایی نوشت هدف از نشست پاریس، ارسال پیامی سیاسی به ترامپ است.
به گزارش رویترز، این پیام با تاکید بر نبود پیشرفت در گفتوگوهای مستقیم میان ولادیمیر پوتین و زلنسکی از زمان سفر رییسجمهوری روسیه به آلاسکا و دیدار با ترامپ، واشینگتن را به افزایش فشار بر مسکو ترغیب میکند.
پس از آنکه رهبران سه کشور چین، روسیه و کره شمالی در پکن در مراسم بزرگداشت پایان جنگ جهانی دوم، نمایش وحدت برگزار کردند، ترامپ ۱۲ شهریور پوتین را به «تبانی با پکن و پیونگیانگ» متهم کرد.
مارک روته، دبیرکل ناتو، ۱۲ شهریور گفت انتظار دارد ائتلاف بهزودی درباره تضمینهای امنیتی به جمعبندی برسد و زمینه را برای بحثهای جدیتر با واشینگتن درباره حمایت از این تضمینها فراهم آورد.
