وزیر خارجه نروژ: روسیه با فرستادن پهپادهایش به لهستان میخواست ناتو را محک بزند
اسپن بارت ایده، وزیر خارجه نروژ، گفت: «ورود پهپادها به لهستان میتواند تلاشی از سوی روسیه برای محک زدن ناتو باشد.»
او افزود: «باید پیامی روشن بدهیم که این اقدام کاملا غیرقابلقبول است.»
به گفته وزیر خارجه نروژ، هیچ بحثی درباره فعالسازی ماده پنج ناتو صورت نگرفته است.
ماده پنج پیمان ناتو اصل دفاع جمعی است؛ یعنی اگر یکی از اعضا مورد حمله مسلحانه قرار گیرد، حمله به همه اعضا تلقی میشود. در این صورت، دیگر اعضا موظفاند حتی با استفاده از نیروی نظامی برای دفاع از آن کشور اقدام کنند.
بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، گفت: «ورود پهپادهای روسی به لهستان یک اقدام تحریکآمیز هدفمند و غیرقابلقبول علیه ناتو است.»
او افزود: «ما بر این باوریم که ورود پهپادها به لهستان عمدی بوده است.»
وقتی از او پرسیده شد این موضوع چه تفاوتی با حملهای دارد که میتواند ماده پنج پیمان ناتو را فعال کند، پاسخ داد: «این یک حمله محسوب میشود، چون به حریم هوایی لهستان تجاوز شد، اما به معنای نظامی آن چیزی نابود نشده یا کسی کشته نشده؛ تا جایی که من اطلاع دارم.»
پیستوریوس افزود ناتو متحد است و واکنشی روشن اما سنجیده دارد.
او گفت: «تمرکز ما بر قدرت و اتحاد است، اما اجازه نخواهیم داد تحریک شویم.»
جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، گفت نیروهای مسلح بریتانیا گزینههایی را برای تقویت پدافند هوایی ناتو بر فراز لهستان بررسی خواهند کرد.
هیلی در یک نشست خبری پس از دیدار با نمایندگان فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان و اوکراین گفت: «بهعنوان متحد شما در ناتو، از شما دوستان لهستانیمان حمایت خواهیم کرد. بهعنوان متحد شما در ناتو، نقش خود را ایفا خواهیم کرد تا امنیت مردم شما تضمین شود.»
او افزود: «در پی گفتوگوهای امروز، از نیروهای مسلح بریتانیا خواستهام گزینههایی را برای تقویت پدافند هوایی ناتو بر فراز لهستان بررسی کنند.»
پس از آنکه رافائل گروسی اعلام کرد توافق آژانس با وزیر خارجه جمهوری اسلامی مبتنی بر بازگشت بازرسان به همه تاسیسات اتمی و گزارش درباره مراکز مورد حمله خواهد بود، عباس عراقچی گفت که همکاریها دیگر نمیتواند مانند گذشته ادامه یابد و باید چارچوب جدیدی برای آن تعریف شود.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۱۹ شهریور در روایتی متفاوت از مدیرکل آژانس درباره توافقی که در قاهره امضا شد، گفت: «بر اساس این توافق باید تاکید کنم که هیچ دسترسی به بازرسین آژانس داده نمیشود؛ مگر در مورد نیروگاه بوشهر که بهدلیل تعویض سوخت و بنا به مصوبه شورای عالی امنیت ملی از قبل در جریان بوده و همچنان ادامه دارد.»
عراقچی افزود: «نفس این توافق هیچ دسترسی تازهای را ایجاد نمیکند.»
این در حالی است که گروسی پیشتر گفته بود که این توافق شامل همه تاسیسات و مراکز در ایران میشود و همچنین گزارشدهی الزامی درباره همه تأسیسات مورد حمله قرار گرفته، از جمله مواد هستهای موجود در آنها را نیز در نظر میگیرد.
مدیرکل آژانس گفته بود که برای این منظور، ایران از رویههای داخلی تازهتصویبشده خود پیروی خواهد کرد و این راه را برای بازرسیها و دسترسیهای لازم باز خواهد کرد.
از سوی دیگر، لارنس نورمن، خبرنگار والاستریتژورنال، با انتشار بخشهایی از توافق گروسی و عراقچی نوشت نهتنها هیچ ضربالاجل یا مهلتی برای بازگشت بازرسان به سایتهای هستهای آسیبدیده وجود ندارد، بلکه هیچ ضربالاجل یا جدول زمانیای نیز برای ارائه گزارشهای ویژه ایران درباره نطنز، فردو، اصفهان و ذخایر اورانیوم تعیین نشده است.
خبرنگار والاستریتژورنال به نقل از منبعی نوشت که روشن نیست که توافق عراقچی و گروسی ایران را متعهد به انجام کاری مورد توجه کرده باشد.
همزمان یک دیپلمات ارشد اروپایی گفت مگر آنکه ضربالاجلهای روشنی برای اقدامات جمهوری اسلامی در جهت اجازه بازگشت بازرسان تعیین شود، بعید است این اقدامات برای قانع کردن دولتهای اروپایی به عدم بازاعمال تحریمها کافی باشد.
یک دیپلمات فرانسوی نیز به خبرگزاری فرانسه گفت که جمهوری اسلامی باید با بازرسی از تاسیسات هستهای خود موافقت کند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ۱۸ شهریور پس از مذاکره با مدیرکل آژانس از رسیدن به توافق با این نهاد خبر داد و با اشاره به محدودیتهایی که مجلس برای همکاری با آژانس مشخص کرده، اعلام کرد: «گامهای عملی توافقشده کاملا با قانون مجلس منطبق است، به نگرانیهای امنیتی ما پاسخ میدهد و چارچوبی برای استمرار همکاری فراهم میکند.»
واکنشهای داخلی در ایران
با وجود اظهارات عباس عراقچی، بهنظر میرسد طیفی از نیروهای مخالف توافق با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در جمهوری اسلامی، روایت مدیرکل آژانس از توافق امضاشده در قاهره را پذیرفتهاند و نسبت به آن واکنش نشان دادهاند.
محمود نبویان، نماینده مجلس، با انتقاد از هرگونه توافق میان عراقچی و گروسی، گفت این توافق به هیچوجه مورد قبول نیست.
او در اظهاراتش گروسی را «جاسوس» و «منحوس» توصیف کرد و او را مسبب کشتهشدن صدها تن از «فرماندهان، دانشمندان و هموطنان» دانست و بدون ارائه جزئیات بیشتر، بر رد هر نوع توافق احتمالی با آژانس تاکید کرد.
حمید رسایی، نماینده مجلس، نیز با بیان اینکه توافق عراقچی با آژانس قاعدتا بر اساس چارچوبهای تعیین شده شورای عالی امنیت ملی است، نوشت: «پیش از این توافق، باید اطلاعرسانی لازم توسط نهادهای داخلی صورت میگرفت تا روایت اول در اختیار دشمنان ما نباشد!»
گروسی ۱۷ شهریور در نشست شورای حکام آژانس هشدار داد وقت زیادی برای همکاری هستهای با تهران باقی نمانده است.
او در عین حال اظهار امیدواری کرد با از سرگیری بازرسیها از سایتهای اتمی جمهوری اسلامی، امکان حملات نظامی به ایران هم از بین برود.
در این شرایط دو روایت متفاوت از یک تفاهم، یکی با تاکید بر بازگشت بازرسیها و گزارشدهی درباره همه تاسیسات و دیگری با نفی هرگونه دسترسی تازه، پرونده روابط جمهوری اسلامی با آژانس را در هالهای از ابهام فرو برده است.
