جان هرلی، معاون وزیر خزانهداری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، جمهوری اسلامی را «هیولایی با بازوان متعدد» و مرکز بیثباتی منطقه خاورمیانه توصیف کرد و خواستار افزایش فشار علیه تهران شد.
هرلی در مصاحبه با روزنامه نشنال گفت: «سرِ این هیولا در تهران است و بازوانش نیروهای نیابتی آن هستند که به بیثباتی و ترور دامن میزنند.»
هرلی سهشنبه ۱۳ آبان در جریان نخستین سفر رسمی خود به خاورمیانه در مقام جدیدش وارد امارات متحده عربی شد. برنامه سفر او همچنین شامل بازدید از اسرائیل، ترکیه و لبنان است.
هدف از این سفر به گفته او، تقویت روند طرح صلح دونالد ترامپ برای غزه و همکاری با کشورهای خاورمیانه برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی و قطع منابع مالی نیروهای نیابتی آن است.
او که مسئول نظارت وزارت خزانهداری بر تحریمهاست، به نشنال گفت اکنون و در سایه رهبری ترامپ، فرصت واقعی برای صلح و شکوفایی وجود دارد، اما در صورتیکه بتوان بر ریشه اصلی مشکل در منطقه یعنی جمهوری اسلامی، تمرکز کرد.
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، دهم آبان اسرائیل را به جای ایران منبع اصلی بیثباتی منطقه دانست و از کشورهای حوزه خلیج فارس خواست به جای منزوی کردن تهران، با آن تعامل داشته باشند.
تاکید بر ضرورت اجرای تحریمها
با این حال، هرلی خواستار پایبندی کشورها به تحریمهای سازمان ملل علیه حکومت ایران شد تا به جمهوری اسلامی برای خلع سلاح هستهای و حرکت به سوی آیندهای صلحآمیز فشار وارد شود.
با فعالسازی مکانیسم ماشه از سوی بریتانیا، فرانسه و آلمان، از بامداد ششم مهر تمامی تحریمهای جامع سازمان ملل دوباره علیه حکومت ایران اعمال شد.
هرلی گفت: «کشورهای زیادی تحریمهای یکجانبه آمریکا را به رسمیت نمیشناسند، اما تحریمهای سازمان ملل را میپذیرند. بنابراین با اجرای مکانیسم بازگشت خودکار تحریمها، میتوانیم با هم فشارها علیه یاران را بهشدت افزایش دهیم.»
او افزود دولت ترامپ پس از بازگشت به قدرت، در اجرای سیاست «فشار حداکثری» بر ایران جدیتر شده است.
ترامپ که در دور نخست ریاستجمهوریاش از برجام خارج شد، پس از بازگشت به قدرت پنج دور مذاکرات با تهران را با میانجیگری عمان برگزار کرد.
چند روز پیش از برگزاری دور ششم مذاکرات، اسرائیل با حملهای غافلگیرانه تاسیسات هستهای و نظامی در ایران را هدف قرار داد. آمریکا نیز در جریان جنگ ۱۲ روزه، به سه سایت هستهای جمهوری اسلامی حمله کرد.
ترامپ بارها گفته است این حملات، برنامه هستهای ایران را نابود کرد، اما میزان واقعی خسارت هنوز مشخص نیست.
شاخص کلیدی فروش نفت
هرلی به نشنال گفت: «وقتی با کسانی روبهرو هستید که رفتار تهاجمی دارند، چه در تهران و چه در مسکو، راهبرد رییسجمهوری ترامپ این است که فشار حداکثری را تا زمان تغییر رفتار ادامه دهد.»
او گفت نقطه فشار مشترک برای ایران و روسیه «نفت» است و افزود تحریمها بر قیمت و صادرات نفت جمهوری اسلامی تاثیر گذاشته است.
این مقام آمریکایی در عینحال تاکید کرد: «اقدامات بیشتری لازم است...شاخص اصلی این است که ایران چه میزان نفت صادر میکند و آن را به چه قیمتی میفروشد، و ما شاهد کاهش این حجم بودهایم.»
رویترز هفته گذشته گزارش داد تخفیفهای ایران برای فروش نفت به چین به بالاترین حد در بیش از یک سال گذشته رسیده است.
بر اساس این گزارش، بهای نفت سبک ایران با تخفیف بیش از هشت دلار در هر بشکه عرضه شد، در حالی که این رقم در سپتامبر حدود شش دلار و در مارس حدود سه دلار بود.
نفت ایران که حدود ۱۴ درصد از واردات نفت خام چین را تشکیل میدهد، در سپتامبر به یک میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت که کمترین میزان از ماه مه تاکنون است.
هرلی در همین زمینه گفت: «بهطور قطع میتوان مشکلاتی را که ایران در این زمینه دارد نتیجه تحریمها دانست... میبینیم که تحریمها اثرگذار و برای تهران هزینهساز بوده، اما باید کارهای بیشتری انجام دهیم.»
او تاکید کرد یکی دیگر از اولویتهای دولت ترامپ، قطع منابع مالی گروههای نیابتی جمهوری اسلامی مانند حماس، حزبالله، حوثیها و گروههای عراقی است.
هرلی گفت سفر ۱۲ آبان او به اسرائیل، بر چگونگی حفظ فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی و «ترغیب تهران به اتخاذ رویکردی صلحآمیزتر در قبال منطقه» متمرکز بوده است.
این مقام آمریکایی همچنین اظهار امیدواری کرد عراق و لبنان «در بیرون راندن نفوذ خارجی جدیتر عمل کنند».
موسسه رابرت لنسینگ برای مطالعات تهدیدات جهانی و دموکراسیها در گزارش خود نوشت که ارسال تجهیزات نظامی روسیه به ایران نشانه شکلگیری ائتلاف دفاعی عمیق میان دو کشور است که فراتر از همکاری موقت ارزیابی میشود.
این موسسه تاکید کرد که این همکاری، سطح تازهای از خطر را برای سیاست آمریکا در خاورمیانه رقم میزند و راهبردهای بازدارندگی بلندمدت آمریکا مبتنی بر کنترل جریان تسلیحات و صادرات فناوری را تضعیف میکند.
بر اساس این گزارش، برای واشینگتن، این تحولات به معنای کاهش آزادی عمل در منطقه است و هرگونه اقدام نظامی یا اطلاعاتی اکنون با سامانه دفاعی منسجمتری روبهرو است که از تخصص فنی روسیه بهره میبرد.
پیشتر برخی وبسایتهای حوزه دفاعی گزارش کردند اسناد درز پیدا کرده از مجتمع صنایع دفاعی «کرت» روسیه، حاکی از طرح تهران برای خرید دهها فروند جنگنده سوخو-۳۵ از مسکو به ارزش شش میلیارد یورو است.
طبق این گزارشها، اسناد فاششده از شرکت «کنسرن رادیو-الکترونیک تکنولوژیز» روسیه، یکی از زیرمجموعههای اصلی شرکت دولتی «روستک»، برنامه جمهوری اسلامی را برای خرید یک ناوگان عظیم ۴۸ فروندی جنگنده چندمنظوره سوخو-۳۵ نشان میدهد.
پیش از این فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، ۱۳ شهریور در گفتوگو با سایت دیدهبان ایران از تلاش جمهوری اسلامی برای خرید سامانههای پدافندی از چین و روسیه خبر داد و گفت که این موضوع از سوی ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پیگیری میشود.
«ایجاد یک نظام امنیتی ضد غربی»
موسسه رابرت لنسینگ نوشت: «کرملین از ایران نهتنها بهعنوان شریک تجاری و سیاسی، بلکه بهعنوان مجرایی برای ایجاد یک نظام امنیتی ضدغربی بهره میبرد.»
این موسسه افزود: «تحویل تجهیزات از رده راهبردی، بهویژه سامانههای پدافند هوایی و اجزای هوانوردی رزمی، ممکن است به انتقال ظرفیتهای فناورانهای بینجامد که عملیات اطلاعاتی ایالات متحده را دشوارتر کرده و از کارایی بازدارندگی هوایی آن میکاهد.»
همچنین بر اساس گزارش این موسسه، ارسال تجهیزات روسیه، «مرزهای نظام تحریمها را به چالش میکشد و آسیبپذیری آن را در برابر اقدامات هماهنگ میان دولتهای منزوی آشکار میسازد.»
موسسه رابرت لنسینگ نوشت: «در گذر زمان، این روند میتواند شبکهای جدید و دشوار برای شناسایی از تبادلات فناورانه ایجاد کند که در برابر تدابیر دیپلماتیک یا اقتصادی سنتی مقاوم باشد. این محور در حال ظهور، حضور منطقهای مسکو را تقویت کرده و در عین حال برای ایران سپر سیاسیای فراهم میآورد که هرگونه تلاش ایالات متحده برای مهار نظامی را بهمراتب پرهزینهتر و پرریسکتر میکند.»
سوءظنها به روسیه در ایران
انتشار این گزارش در شرایطی است که در داخل ایران سوءظنها به روسیه حتی در میان مقامات افزایش یافته است.
پیشتر یک مقام ارشد جمهوری اسلامی، منصوب علی خامنهای، گفته بود که روسیه اطلاعات مربوط به پدافند هوایی ایران را در اختیار اسرائیل گذاشت تا در جنگ ۱۲ روزه از آن استفاده کند.
محمد صدر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، گفت روسیه حاضر شده به ترکیه که عضو ناتو است پدافند موشکی اس-۴۰۰ بدهد، اما به ایران که با آن پیمان امنیتی دارد، هنوز چنین تجهیزاتی نداده است.
او همچنین با تاکید بر این که «روسیه گرایش خاصی به اسرائیل دارد»، افزود: «مدتهاست بحث خرید هواپیمای سوخو-۳۵ است، در حالی که روسیه مدلهای بالاتر این جنگنده را ساخته اما همین را هم به ما نمیدهد.»
پیشتر نیز روزنامه اصولگرای فرهیختگان در مطلبی نوشت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در سفر اخیر خود به مسکو و دیدار با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری این کشور، «پیام گلایهآمیز» علی خامنهای را به طرف روس منتقل کرد، زیرا روسیه در جریان جنگ ۱۲ روزه، انتظارات جمهوری اسلامی را برآورده نکرد.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۱۳ آبان در گزاشی نوشت سودانی در کمپین خود بر بهبود خدمات اولیه تاکید دارد و خود را به عنوان مردی معرفی میکند که میتواند با موفقیت روابط خود را با واشینگتن و تهران متعادل کند.
سوادنی میگوید انتظار دارد بیشترین سهم کرسیها را به دست آورد.
با این حال، هیچ حزبی قادر به تشکیل دولت به تنهایی در مجلس قانونگذاری ۳۲۹ عضوی عراق نیست و بنابراین احزاب باید برای تشکیل دولت با گروههای دیگر ائتلاف کنند، فرآیندی پر فراز و نشیب که اغلب ماهها طول میکشد.
سودانی ۵۵ سال دارد و مشاغل کلیدی زیادی را در نظام سیاسی بیثبات عراق برعهده داشته است.
سودانی که در بغداد و در خانوادهای اصالتا اهل استان میسان در جنوب عراق متولد شد، به عنوان سرپرست کشاورزی در دولت صدام کار کرده است، اگرچه پدر و سایر بستگانش به دلیل فعالیت سیاسی در نظام بعث کشته شدند.
او تنها نخستوزیر عراق پس از سال ۲۰۰۳ است که هرگز عراق را ترک نکرده است؛ برخلاف دیگران که پس از حمله آمریکا و سقوط صدام حسین، به تبعید رفتند و اغلب با تابعیت جدید بازگشتند.
سودانی در حالی که تلاش میکند عراقیهای نیازمند به شغل و خدمات را راضی کند و از خود در دنیای سیاستهای بیرحمانه محافظت کند، وظیفه دشوار ایجاد تعادل بین نقش غیرمعمول عراق به عنوان متحد واشینگتن و تهران را بر عهده دارد.
از زمان حمله به عراق به رهبری ایالات متحده در سال ۲۰۰۳، او شهردار، عضو شورای استانی، استاندار منطقهای، دو بار وزیر کابینه و سپس نخست وزیر بوده است.
سودانی در مصاحبهای در سال ۲۰۲۳ به رویترز گفت: «وقتی از کسی صحبت میکنیم که تمام این دههها در عراق مانده است، به این معنی است که عراقیها را به عنوان مردم و نظام عراق درک میکند.»
اما سابقه او تحت الشعاع گروههای مسلح شیعه تحت حمایت جمهوری اسلامی، از جمله آنهایی که با نیروهای آمریکایی جنگیدهاند، قرار گرفته است که به طور پیوسته نفوذ خود را در دولت، سیاست و اقتصاد گسترش دادهاند.
برای ماهها در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، شبهنظامیان تندرو تحت حمایت تهران درخواستهای سودانی برای توقف حمله به نیروهای آمریکایی در عراق در اعتراض به حمله اسرائیل به غزه را نادیده گرفتند و محدودیتهای نفوذ سیاسی او را برجسته کردند.
دولت میخواهد سلاحها را تحت کنترل درآورد
عراق در بحبوحه فشار ایالات متحده، در حال انجام یک تلاش حساس سیاسی برای خلع سلاح شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی در این کشور است.
اما سودانی پیش از رایگیری هفته آینده به رویترز گفت که هرگونه تلاشی برای تحت کنترل درآوردن همه سلاحها از سوی دولت، تا زمانی که ائتلافی به رهبری ایالات متحده در این کشور وجود داشته باشد، که برخی از جناحهای عراقی آن را «نیروی اشغالگر» میدانند، موثر نخواهد بود.
پس از سرنگونی صدام، شیعیانی که تحت حکومت او سرکوب شده بودند و به ایران پناه آورده بودند، از طریق یک سیستم جدید تقسیم قدرت فرقهای، به نیروی سیاسی غالب در این کشور تبدیل شدند و اقلیت سنی به حاشیه رانده شدند.
سودانی از سوی «چارچوب هماهنگی»، بزرگترین ائتلاف پارلمانی که از جناحهای شیعه تشکیل شده است (برخی میانهرو، برخی تندرو، و همگی با روابط خوب با تهران) به عنوان نخست وزیر معرفی شد.
دیپلماتهای مستقر در بغداد، سودانی را فردی با نیت اصلاحطلبی توصیف میکنند، اما میگویند که او باید سخت تلاش کند تا نشان دهد که به دنبال سهمی از ثروت نفتی عراق نیست.
او قول داده که بخشهای نادیده گرفته شده مانند سیستم مالی را با بازسازی بانکهای دولتی مستعد فساد اصلاح کند.
مهاجرانی سهشنبه ۱۳ آبان در یک نشست خبری در پاسخ به سوالی درباره احتمال افزایش قیمت بنزین، گفت: «دولت هیچ قصدی برای تغییر قیمت بنزین سهمیهای، چه ۱۵۰۰ تومان و چه ۳۰۰۰ تومان، ندارد. به عبارت دیگر، بنزینی که به عنوان سهمیه برای افراد در نظر گرفته شده، همچنان با همین قیمتها عرضه خواهد شد.»
او با این حال افزود: «در حال حاضر، روزانه چند میلیون دلار بنزین وارد میکنیم. بنابراین، ضروری است که در راستای ساماندهی منابع ارزی مرتبط با بنزین، و با هدف بهبود معیشت مردم، توسعه صنعت، ایجاد زیرساختها و ارتقای وضعیت اقتصادی کشور اقداماتی انجام شود.»
سخنگوی دولت توضیحات بیشتری درباره اقدامات احتمالی دولت پزشکیان درباره قیمت بنزین ارائه نکرد.
پیشتر محسن پاکنژاد، وزیر نفت دولت پزشکیان، نیز اعلام کرد که تا این لحظه هیچ تصمیمی درباره تغییر قیمت بنزین در دولت اتخاذ نشده است.
او گفت: «بررسی موضوع قیمت سوخت در سطح دولت و با هماهنگی سایر ارکان حاکمیتی انجام میشود و در اختیار وزارت نفت نیست.»
«طرح دولت» برای افزایش قیمت بنزین
پیش از این رضا سپهوند، دبیر کمیسیون انرژی مجلس، از بررسی طرحی در دولت خبر داد که براساس آن نرخ سومی برای بنزین تعیین میشود، رقم پیشنهادی هفت هزار و ۵۰۰ تومان است اما هنوز نهایی نشده است.
حمید رسایی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، نیز ۲۶ مهر در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار تصویری از مصوبه هیئت دولت، از تصمیم جدید قوه مجریه برای افزایش هزینههای مرتبط با سوخت بنزین خبر داده بود.
همچنین دوشنبه ۱۲ آبان، جعفر قادری، نایب رییس کمیسیون اقتصادی مجلس درباره افزایش قیمت حاملهای انرژی گفته بود: «از نظر من اصلاحات انرژی بخشی از اصلاحات اقتصادی است و با توجه به اینکه در سال بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار یارانه پرداخت میکنیم، اصلاحات در بخش یارانه حاملهای انرژی باید اعمال شود.»
قادری تاکید کرد: «منطقی نیست که این میزان یارانه انرژی در کشور پرداخت شود.»
این نماینده مجلس درباره راهکارهای موجود برای افزایش قیمت حاملهای انرژی ادامه داد: «توزیع بنزین سوپر به نرخ آزاد برای خودروهایی که بنزین سوپر مصرف میکنند میتواند یکی از راهکارها باشد.»
او همچنین خواستار محدود شدن سهمیه بنزین به خودروهای شخصی شد «یعنی فرد هر تعداد خودرو داشته باشد تنها به یک خودرو بنزین سهمیهای داده شود. البته افرادی که خودرو ندارند نباید به آنها بنزین اختصاص داده شود.»
تاکید پزشکیان بر افزایش قیمت بنزین
اول آبان و همزمان با بالا گرفتن گمانهزنیها درباره احتمال افزایش قریبالوقوع قیمت بنزین در ایران، مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، اعلام کرد در اصل افزایش قیمت بنزین، هیچ تردیدی وجود ندارد.
۱۹ مهر، وبسایت «خانه اقتصاد» با انتشار تصاویری از مصوبه هیات وزیران درباره نحوه «اصلاح قیمت» بنزین گزارش داد دولت جمهوری اسلامی چارچوب جدیدی برای افزایش قیمت بنزین و سیاستهای مرتبط با مصرف سوخت تعیین کرده است.
دولت پزشکیان ساعاتی بعد این خبر را تکذیب کرد.
با این حال، برخی رسانهها در ایران ۲۷ مهر نوشتند دولت چند سناریو برای بازنگری در نظام قیمتی بنزین آماده کرده و احتمال افزایش قیمت تا پنج هزار تومان برای هر لیتر در دست بررسی قرار دارد.
افزایش قیمت بنزین در ایران در آبان ۱۳۹۸ موجی از اعتراضات گسترده و سراسری را به دنبال داشت.
این اعتراضها با سرکوب خونین نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی روبهرو شد. بنابر گزارشها دستکم هزار و ۵۰۰ نفر در این تجمعات کشته و هزاران تن دیگر بازداشت شدند.
به گزارش شبکه خبری سیانان، خانواده چنی سهشنبه ۱۳ آبان در بیانیهای اعلام کرد که او در ۸۴ سالگی چشم از جهان فروبست.
چنی پیشتر در سال ۱۳۸۸ اشاره کرده بود که با جورج بوش در زمان ریاستجمهوری درباره حمله به مراکز اتمی جمهوری اسلامی اختلاف نظر داشته است.
او به شبکه فاکسنیوز گفت که بوش درباره نوع برخورد با برنامه اتمی جمهوری اسلامی تصمیمی گرفت که «خلاف توصیه او بوده» است.
این معاون ریاستجمهوری، نسبت به سایر مقامهای آمریکا از تمایل بیشتر خود به حمله نظامی به جمهوری اسلامی گفته بود.
چنی و ترامپ
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت چنی که از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۹ در کنار بوش خدمت کرد، برای دههها یکی از چهرههای قدرتمند در سیاست واشینگتن بود.
در پایان دوران سیاسی چنی، او که به عنوان یک جمهوریخواه معروف شناخته میشد، در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ به کامالا هریس، کاندیدای حزب دموکرات رای داد.
او بهدلیل انتقاد شدید از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از حزب جمهوریخواه طرد شد. چنی ترامپ را «ترسو» و بزرگترین تهدید برای جمهوریخواهان توصیف کرده بود.
او که از بیماری قلبی رنج میبرد، در سال ۲۰۱۲ پیوند قلب انجام داد و در مصاحبهای در سال ۲۰۱۴ آن را «هدیه زندگی» توصیف کرد.
با وجود مشکلات سلامتی، چنی توانست بهویژه در دوران بازنشستگی، زندگی پرتحرک و پرباری را سپری کند.
جنگ عراق
چنی در دوران ریاستجمهوری بوش به عنوان معاون رییسجمهوری و در کابینه به عنوان وزیر دفاع نقشآفرینی کرد.
او از اواخر دهه ۱۹۸۰ تا اواسط ۲۰۰۰، به عنوان یک بازیگر اصلی در سیاستهای آمریکا در عرصه جنگهای جهانی و مقابله با تروریسم شناخته میشد.
چنی به هیچ وجه از تصمیمات خود در جنگ عراق پشیمان نشد و در پاسخ به انتقادات از روشهای «بازجویی پیشرفته» که منتقدان آن را شکنجه میدانند، گفت: «من دوباره همین کارها را انجام میدهم.»
او همواره بر این باور بود که جنگها و سیاستهایش در برابر حملات «تروریستی» ۱۱ سپتامبر ضروری بودند.
چنی پایان زندگی خود را در کنار خانوادهاش گذراند؛ در کنار همسرش لین و دو دخترش، لیز و مری.
او نه تنها به عنوان یکی از برجستهترین شخصیتهای سیاسی دوران خود شناخته میشود، بلکه میراثی از سیاستهای جنگی و محافظهکارانه در تاریخ آمریکا باقی گذاشت.
در تازهترین تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی، مصوبهای با عنوان «سیاستها و اقدامات ملی فرهنگی، اجتماعی، رسانهای، علمی و فناوری ناظر به وضعیت کشور در شرایط ویژه» توسط مسعود پزشکیان به دستگاههای اجرایی، علمی و فرهنگی ابلاغ شده است. این سند که پس از جنگ دوازدهروزه اخیر با اسرائیل تدوین شده، بر لزوم انسجام ملی، امیدآفرینی و هماهنگی دانشگاه و صنعت با «اقتدار دفاعی» تاکید دارد.
در مقدمه این مصوبه، درگیری نظامی اخیر حکومت ایران با اسرائیل با عنوان «جنگ تحمیلی دوازدهروزه» توصیف شده و از آن بهعنوان نمادی از «دفاع مقدس جدید» یاد شده است؛ توصیفی که به باور تحلیلگران، تلاش برای بازتعریف روایتی رسمی از این درگیری و افزودن آن به حافظه ایدئولوژیک نظام محسوب میشود.
در بخش فرهنگی و رسانهای، شورا دستگاههای دولتی را موظف کرده است از طرح «موضوعات دوقطبیساز» پرهیز کنند و در روایت رویدادهای ملی مانند روز قدس و ۲۲ بهمن از ارائه روایتهای متضاد خودداری شود. همچنین وزارت ارشاد و سازمان صدا و سیما مکلف شدهاند با همکاری نهادهای مذهبی، درباره دوگانههایی چون «ایران و جمهوری اسلامی»، «امت و ملت» و «جمهوریت و اسلامیت» موضعگیری و جامعه را اقناع کنند. منتقدان میگویند این بندها در عمل به معنای کنترل گفتمان عمومی و محدودسازی بحثهای هویتی است.
بند دیگر مصوبه بر «تدوین پیوست رسانهای برای مجازات عوامل نفوذی دشمن» تاکید دارد؛ اقدامی که به گفته کارشناسان میتواند به همپوشانی دستگاه قضایی و رسانهای در معرفی مجرمان پیش از محاکمه منجر شود و پیامدهای حقوقی و اخلاقی در پی داشته باشد.
در حوزه رسانه بینالملل نیز، سازمان صدا و سیما مامور به تاسیس شبکه تلویزیونی به زبان عبری شده است تا بهگفته شورا، در برابر «تبلیغات رسانهای رژیم صهیونیستی» واکنش نشان دهد. این اقدام از دید ناظران میتواند تنشهای رسانهای حکومت ایران و اسرائیل را افزایش دهد.
در بخش علمی و فناوری، شورای عالی انقلاب فرهنگی تمرکز بر هوش مصنوعی، فناوریهای سایبری، موشکی، پدافندی و هوافضا را از اولویتهای کشور دانسته و خواستار «هدایت» نخبگان و دانشگاهیان به سمت «تامین نیازهای دفاعی و امنیتی» شده است. این بخش از مصوبه نیز با انتقادهایی درباره نظامیسازی دانشگاهها و محدود شدن استقلال علمی روبهروست.
مصوبه جدید همچنین وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم را مکلف میکند تا محتوای درسی مدارس و دانشگاهها را با محوریت «دفاع مقدس دوازدهروزه» بازنگری کنند و یادمانهایی برای شهیدان آن دوره بسازند؛ اقدامی که به گفته منتقدان، در راستای نهادینهسازی روایت جنگ در نظام آموزشی و فرهنگی کشور است.
شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان مصوبه تاکید کرده است که اجرای همه بندها زیر نظر دبیرخانه شورا و با همکاری نهادهای دولتی و عمومی صورت میگیرد و از زمان ابلاغ، لازمالاجراست.
تحلیلگران معتقدند این سند تازه، مرز میان عرصه فرهنگی و امنیتی را کمرنگ کرده و رسانه، دانشگاه و نهادهای فرهنگی را در چارچوب سیاستهای امنیتی بازتعریف میکند؛ امری که به باور برخی، بیش از هر زمان دیگری نشاندهنده غلبه گفتمان ایدئولوژیک بر سیاست فرهنگی رسمی در جمهوری اسلامی است.
