سلیمه اسحاق، معاون وزیر رفاه اجتماعی سودان، با اشاره به پیامدهای جنگ میان ارتش و «نیروهای پشتیبانی سریع»، درباره وقوع «خشونت جنسی بیسابقه» در این کشور، بهویژه در شهر الفاشر، مرکز ایالت دارفور شمالی، هشدار داد.
اسحاق دوشنبه ۱۰ شهریور در مصاحبه با شبکه العربیه اعلام کرد دهها مورد خشونت جنسی و نقض جدی حقوق زنان در الفاشر و مناطق دیگر دارفور ثبت شده است.
او تاکید کرد این آمار تنها بخش اندکی از ابعاد واقعی خشونتها را نشان میدهد، زیرا دسترسی به منابع و قربانیان دشوار است و روند ارائه خدمات در مناطق تحت کنترل نیروهای پشتیبانی سریع دچار فروپاشی شده است.
اسحاق افزود شماری از قربانیان خشونت جنسی پیش از کشته شدن، مورد شکنجه و تعرض جنسی قرار گرفتند. به گفته او، بیشتر این قربانیان از زنان فعال اجتماعی بودند که شناسایی شدند و هدف قرار گرفتند.
او خبر داد خشونتها و موارد نقض حقوق بشر شامل «تفتیش تحقیرآمیز» اندامهای جنسی زنان هنگام خروج از الفاشر از طریق جادههای طولانی بوده است.
اسحاق این اقدامات را «سیستماتیک و تکرارشونده» توصیف کرد و مشابه اتفاقاتی دانست که پیشتر در شهر الجنینه رخ داده بود.
گروه شبهنظامی شورشی نیروهای پشتیبانی سریع چهارم آبان شهر الفاشر، آخرین پایگاه ارتش سودان در دارفور شمالی، را پس از محاصرهای ۱۸ ماهه تصرف کرد.
نسلکشی و آدمربایی
معاون وزارت رفاه اجتماعی سودان در ادامه مصاحبه خود، گزارشها درباره ربوده شدن زنان و دختران در این کشور را تایید کرد و گفت برخی برای باجگیری دزدیده شدند و سرنوشت شماری دیگر همچنان نامعلوم است.
به گفته اسحاق، بحران خشونت جنسی اکنون در برخی مناطق با آدمربایی و قاچاق زنان گره خورده است.
او افزود وزارت رفاه با کمیسیون حقوق بشر و سایر نهادهای سازمان ملل متحد برای تبادل گزارشها و حمایت از بازماندگان خشونتها همکاری میکند و در شرایط دشوار زمان جنگ، نیروهای اجتماعی را برای مستندسازی این موارد آموزش میدهد.
از زمان تصرف شهر الفاشر به دست نیروهای پشتیبابی سریع، گزارشهای متعددی از اعدامهای میدانی، خشونت جنسی، حمله به امدادگران، غارت و آدمربایی منتشر شده است.
بازماندگان گفتند شاهد قتلهای جمعی، تیراندازی به کودکان مقابل خانوادههایشان و ضربوشتم و غارت غیرنظامیان هنگام فرار بودهاند.
پیشتر مارتا پوبی، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور آفریقا، درباره «جنایات گسترده و انتقامجوییهای قومی» از سوی نیروهای پشتیبانی سریع هشدار داده بود.
اسحاق نیز در مصاحبه با العربیه تایید کرد خشونت جنسی در برخی مناطق سودان با «نسلکشی و پاکسازی قومی» پیوند دارد.
از چهارم آبان تاکنون، بیش از ۱۰۰ هزار غیرنظامی از الفاشر به شهرهای مجاور گریختهاند و حدود ۴۰ هزار نفر دیگر هم از شمال منطقه کردفان آواره شدهاند.
وبسایت تحلیلی-خبری دیفنس فیدز دوشنبه ۱۰ آذر نوشت این رویداد نگرانیها درباره افتادن فناوریهای پیشرفته نظامی آمریکا به دست رقبای جهانیاش را افزایش داده است.
اسرائیل سوم آذر هشت بمب به محله حارهحریک، منطقهای تحت کنترل حزبالله در بیروت، شلیک کرد که یکی از آنها منفجر نشد و بهصورت سالم در محل سقوط کرد.
پیدا شدن این مهمات که گزارشها میگویند حزبالله و مقامهای لبنانی پیش از مداخله آمریکا آن را به دست آوردهاند، اکنون محور تنشهای دیپلماتیک میان واشینگتن، بیروت و بازیگران منطقهای شده است.
بمب جیبییو-۳۹بی از مهمترین سلاحهای دقیق ایالات متحده به شمار میرود؛ سلاحی کوچک و با طراحی پنهان که ارزش هر فروند آن بین ۷۰ تا ۹۰ هزار دلار است.
اما اهمیت واقعی آن به فناوریهای هدایت پیشرفته، سامانههای الکترونیکی پیچیده و مواد کامپوزیتیاش بازمیگردد؛ فناوریهایی که واشینگتن برای توسعه آنها سرمایهگذاری میلیارد دلاری کرده است.
این بمبها به جنگندههایی مانند اف-۱۵ای و اف-۳۵ امکان میدهند مهمات را با دقت از فاصله امن رها کنند.
تلاش آمریکا برای حفاظت از فناوریهای حساس نظامی
عمل نکردن چنین بمبی رخدادی بسیار نادر است و از نگاه مقامهای آمریکایی «بدترین سناریو» محسوب میشود، زیرا پیدا شدن سالم آن امکان دسترسی رقبایی مانند جمهوری اسلامی، چین و روسیه به سامانههای ضداخلال جیپیاس و ریزالکترونیکهای کلیدی را فراهم میکند.
واشینگتن بیم دارد که این فناوریها زمینه مهندسی معکوس و تولید تسلیحات دقیق رقبا را تسریع کنند.
پس از تایید عمل نکردن بمب، آمریکا فورا از دولت لبنان خواست آن را بازگرداند و هشدار داد حزبالله یا جمهوری اسلامی ممکن است با استفاده از قطعات آن، توان موشکی و پهپادی خود را ارتقا دهند.
نگرانیهای واشینگتن ریشه در سابقه کشورهایی دارد که از بقایای تسلیحات غربی برای پیشبرد برنامههای نظامی خود استفاده کردهاند؛ از جمله اقدامات روسیه در اوکراین و سوریه، و همچنین چین در پروژههای مهندسی معکوس تجهیزات خارجی.
مقامهای آمریکایی میگویند اطلاعات این بمب میتواند در ارتقای سامانههای هدایت موشکهای «فاتح» یا پهپادهای گروههای نیابتی جمهوری اسلامی کاربرد داشته باشد.
در بحبوحه این نگرانیها، لبنان زیر فشار همزمان عوامل داخلی و خارجی گرفتار آمده است.
نفوذ حزبالله در منطقهای که بمب در آن پیدا شده، بازگرداندن آن به آمریکا را دشوار کرده و این نگرانی را برانگیخته است که این مهمات به ابزاری برای چانهزنی سیاسی یا بهرهبرداری تبلیغاتی بدل شود.
همزمان، دولت لبنان نگران آن است که عدم همکاری با واشینگتن، به تحریم یا کاهش کمکهای خارجی منجر شود.
نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان (یونیفیل) برای میانجیگری در این رابطه اعلام آمادگی کرده است، اما این نهاد دسترسی محدودی به مناطق تحت کنترل حزبالله دارد.
تاثیر راهبردی بر امنیت منطقه و جهان
دیفنس فیدز در ادامه گزارش خود نوشت ابعاد این حادثه فراتر از خاورمیانه است و برخی کشورها را به بازنگری در نحوه استفاده از مهمات پیشرفته در مناطق تحت درگیری واداشته است.
خطر دسترسی رقبا به مهمات هدایتشوندهای که بهطور سالم یافت میشوند، دکترین کنونی نظامی را به چالش میکشد.
این موضوع در آسیا نگرانیهایی درباره شتابگیری برنامه تسلیحاتی چین، بهویژه در حوزه سامانههای A2/AD، ایجاد کرده است که بر تسلیحات دقیق متکی هستند.
این موضوع برای شرکای آمریکا مانند ژاپن، کره جنوبی و فیلیپین که با تهدید فزاینده موشکی و پهپادی روبهرو هستند، زنگ خطری جدی به شمار میرود.
این رویداد همچنین میتواند سیاست صادرات تسلیحات آمریکا را تحت تاثیر قرار دهد و روند کنترلها بر فروش مهمات پیشرفته به متحدان در خط مقدم مانند هند و سنگاپور را سختتر کند.
علاوه بر حزبالله، گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در یمن و عراق نیز میتوانند از این فناوریها سود ببرند.
به همین دلیل، برنامهریزان دفاعی در آسیا و اروپا بیسروصدا در حال ارزیابی دوباره روشهای حفاظت از فناوریهای حساس در میدانهای نبرد نیابتی هستند.
این حادثه همچنین به بحثهای تازهای درباره لزوم تعبیه سیستمهای خودنابودگر در مهمات پیشرفته دامن زده است؛ سازوکاری که در صورت عمل نکردن سلاح، قطعات حساس را غیرقابلبازیابی میکند.
پنتاگون اعلام کرده در نسل بعدی چنین مهماتی، طراحی سامانههای رمزگذاریشده و قابلیت غیرفعالسازی از راه دور را دنبال خواهد کرد.
وبسایت آمریکایی اکسیوس شامگاه یکشنبه نهم آذر به وقت شرق آمریکا در گزارشی نوشت که این نشست در آستانه دیدار استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ، با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، «در عمل فقط روی مرز تحت کنترل دو طرف» متمرکز بود.
به نقل از این گزارش، در یک ساعت نخست مذاکرات که در باشگاه گلف شخصی ویتکاف برگزار شد، گروه بزرگی از دو طرف حضور داشتند اما در ادامه جلسه به سه مقام از هر طرف محدود شد؛ ویتکاف، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، و جرد کوشنر، داماد و مشاور ویژه رییسجمهوری آمریکا از یک سو و رستم عُمروف، رییس ستاد کل ارتش اوکراین، آندری گناتوف و وادیم اسکِبیتسکی، هر دو از معاونان سازمان اطلاعات نظامی اوکراین.
در پایان مذاکرات سهنفره، عمروف یک نشست دونفره با ویتکاف برگزار کرد و پس از آن برای ارائه گزارش مذاکرات با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین تماس گرفت.
یکی از مقامهای رسمی اوکراین در پیامی مکتوب به خبرنگار اکسیوس نوشت: « نشست پرتنش بود اما منفی نبود. ما واقعا قدردان مشارکت جدی آمریکا هستیم. موضع ما این است که باید هر کاری میتوانیم برای دستیابی آمریکا به موفقیت انجام دهیم، بیآنکه کشورمان را از دست بدهیم و در عین حال از وقوع تجاوزی دیگر پیشگیری کنیم.»
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، یکشنبه عصر در مسیر بازگشت از فلوریدا به کاخ سفید، در هواپیمای ایر فورس وان به خبرنگاران گفت که نتایج مذاکرات با طرف اوکراینی را به او گزارش دادهاند و بر این اساس فکر میکند «شانس خوبی برای رسیدن به یک توافق وجود دارد.»
یک مقام ارشد آمریکایی نیز مذاکرات یکشنبه را «مثبت» خواند.
به نوشته اکسیوس زلنسکی تمایل داشت که خودش درباره موضوع سرزمین و تعیین قلمرو با ترامپ مذاکره کند اما ترامپ گفته بود تنها وقتی حاضر است شخصا با پوتین یا زلنسکی دیدار کند که توافق به مرحله نهایی نزدیک شده باشد.
به گفته مقامهای اوکراینی انتظار میرود عمروف دوشنبه دهم آذر، یعنی یک روز پیش از دیدار ویتکاف با پوتین، زلنسکی را در پاریس ملاقات کند و گزارش مفصلتری از این گفتوگوها به او ارائه دهد.
ویتکاف نیز دوشنبه عازم روسیه خواهد بود و ملاقاتش با زلنسکی برای سهشنبه برنامهریزی شده است.
مقامهایی از آمریکا، اوکراین، ناتو و چند کشوره اروپایی دوم آذر در سوئیس دیدار کردند. محور اصلی این گفتوگوها طرحی بود که دولت ترامپ برای صلح در اوکراین پیشنهاد کرده بود.
ترامپ دو روز پیش از این دیدارها اعلام کرد که اوکراین شش روز مهلت دارد تا پیشنهاد صلح او را بپذیرد.
مقامهای هر دو طرف درگیر در این جنگ نیز اعلام کردند که طرح صلح پیشنهادی آمریکا را دریافت کردهاند. هر دوی آنها روی بحثهای بیشتر بر سر جزئیات تاکید کردند.
بسیاری از منابع طرح ۲۸بندی ترامپ را بازتاب خواستههای مسکو عنوان کردند، بهویژه که این طرح تاکید داشت کییف باید اراضی بیشتری نسبت به آنچه اکنون تحت اشغال روسیه در آمده است، واگذار کند، اندازه ارتش خود را کاهش دهد و پیوستن به ناتو صرفنظر کند.
پس از پایان گفتوگوهای ژنو، ایالات متحده و اوکراین دوم آذر در یک بیانیه مشترک اعلام کردند که چارچوب صلح بهروز و ویرایششدهای را برای پایان دادن به جنگ با روسیه طراحی کردهاند. رسانهها اعلام کردند که این چارچوب نسخه تعدیلشده طرح پیشینِ تدوینشده از ترامپ باشد.
افزون بر این، کاخ سفید در بیانیهای جداگانه اعلام کرد که نسخه جدید شامل تضمینهای امنیتی تقویتشده است و هیات اوکراینی گفته این طرح «بازتابدهنده منافع ملی آنها» است.
همزمان با این گفتوگوها، اوکراین در یکی از سختترین مراحل جنگ با روسیه قرار دارد. ارتش روسیه علاوه بر پیشروی تدریجی در میدان جنگ، حملات سنگینی علیه زیرساختهای انرژی اوکراین پیاده میکند. گمانهزنیها از این حکایت دارد که مسکو سیاست «ترور از طریق انرژی» و تحمیل شکست به اوکراین از طریق فروپاشی زندگی شهری را دنبال میکند.
با این حال، مقامهای اوکراین بهطور مستمر واگذاری سرزمین به روسیه را رد کردهاند.
روزنامه اورشلیمپست، یکشنبه نهم آذر، در گزارشی نوشت که آلمان اواخر هفته جاری بهطور رسمی این سامانه را رونمایی و استقرار عملیاتی آن را آغاز خواهد کرد.
به گزارش این روزنامه، تحقق قرارداد ۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلاری آلمان و اسرائیل همچنان در حال پیشرفت است و برلین ضمن لغو تعلیق موقت فروش سلاح به اسرائیل در هفتههای گذشته، به خرید تجهیزات نظامی از این کشور ادامه میدهد.
وزارت دفاع اسرائیل اواخر سال ۲۰۲۴ در بیانیهای از برگزاری یک نشست تخصصی در صنایع هوافضای اسرائیل خبر داده و به حضور آلمان در این نشست با هدف آمادهسازی برای استقرار سامانه پیکان-۳ تا پیش از پایان سال ۲۰۲۵ اشاره کرده بود.
اورشلیمپست به نقل از وزارت دفاع اسرائیل هدف اصلی این سامانه دفاع موشکی را که بهصورت مشترک بهدست اسرائیل و آمریکا توسعه یافته، «مقابله با تهدید موشکهای بالستیک دوربُرد» عنوان کرده است.
کانال ۱۲ اسرائیل شهریور امسال تصاویری از خط تولید موشکهای رهگیر پیکان را منتشر کرد و نوشت که ارتش این کشور قصد دارد این سامانه موشکی را برای مقابله با جمهوری اسلامی توسعه دهد.
عملکرد پیکان-۳ در حملات وعده صادق
به نوشته این روزنامه قرارداد تامین این سامانه برای آلمان سال ۲۰۲۳ امضا شده بود اما «جذابیت و اعتبار» این معامله پس از «عملکرد چشمگیر» آن در حملات ۱۳ و ۱۴ آوریل ۲۰۲۴ (فروردین ۱۴۰۳) و جنگ ۱۲روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی افزایش یافت.
جمهوری اسلامی و متحدان نیابتی او در منطقه در روزهای ۲۵ و ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ عملیاتی به نام «وعده صادق» علیه اسرائیل پیاده کردند. در جریان این حمله که به گفته مقامهای جمهوری اسلامی، در واکنش به حملات هوایی اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق انجام شد، از پهپاد، موشکهای کروز و موشکهای بالستیک استفاده شده بود.
نیروهای دفاع هوایی اسرائیل پس از این حمله اعلام کردند که با استفاده از سامانه موشکی پیکان-۳ توانستند ۹۹ درصد از پهپادها و موشکها را رهگیری و سرنگون کنند. با وجود این، گزارشهایی از «برخی اصابتها» به مناطقی در اسرائیل حین این حمله وجود دارد.
در گزارش اورشلیمپست به عملکرد ناقص سامانه پیکان-۳ در حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل در مهر ۱۴۰۳ (یکم اکتبر ۲۰۲۴) اشاره شده است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی همان زمان اعلام کرد که در این عملیات به نام «وعده صادق ۲» و در پاسخ به کشته شدن اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس، در تهران، طی دو موج حمله موشکی «اهداف حیاتی نظامی و امنیتی» اسرائیل را هدف قرار داده است.
به گفته آنها در این حملات برای نخستین بار از موشکهای بالستیک مافوق صوت فتح استفاده شده بود.
ارتش اسرائیل و مقامهای آمریکایی همان زمان اعلام کردن که بخش بزرگی از «نزدیک به ۲۰۰ موشک» شلیکشده را رهگیری و منهدم کردند و «تنها چند اصابت» به مناطق مرکزی و جنوبی اسرائیل گزارش شد.
گزارش جدید اورشلیمپست میگوید که سامانه پیکان-۳ در حملات یکم اکتبر «نتوانست درصد بالایی از ۱۸۰ موشک ایرانی» را رهگیری کند. به همین دلیل «چند ده» موشک به پایگاههای نواتیم و تلنف اصابت کرد.
این گزارش تاکید میکند که با وجود این، عملکرد کلی سامانه همچنان «قابلقبول» ارزیابی شد.
اورشلیمپست همچنین به نقل از «برخی منابع» اشاره میکند که در جریان این دور از حملات اسرائیل «احتمالا» پس از تخلیه هواپیماها و خلبانان، بهطور عمدی اجازه عبور برخی موشکها را داده بود؛ زیرا با وجود وارد آمدن آسیب قابل توجه به هر دو پایگاه یادشده، هیچ هواپیما یا خلبانی از بین نرفت.
«دفاع بسیار خوب» حین جنگ ۱۲روزه
عملکرد سامانه موشکی پیکان-۳ در جریان جنگ ۱۲روزه بسیار خوب ارزیابی شده است زیرا این سامانه توانست درصد بالایی از موشکهای جمهوری اسلامی را رهگیری و منهدم کند؛ هرچند تاکید شده است که پیکان-۳ «بهطور کامل نفوذناپذیر نبود» و ۲۸ اسرائیلی در این دور از درگیریها کشته شدند.
اورشلیمپست میزان آسیب فیزیکی و اقتصادی را با توجه به شلیک ۵۵۰ موشک از سوی ایران، در مقیاس نظامی «بسیار محدود» توصیف کرده است.
سامانه پیکان-۳ بهطور مشترک در وزارت دفاع اسرائیل و آژانس دفاع موشکی آمریکا توسعه مییابد و تولید میشود. صنایع هوافضای اسرائیل پیمانکار اصلی توسعه و تولید سامانه، رهگیر و رادار است، شرکت البیت مسئول توسعه سامانه فرماندهی و کنترل، و شرکتهای تومر و رافائل پیمانکاران اصلی تولید و توسعه رهگیر پیکان-۳ هستند.
به نقل از اورشلیمپست، آمریکا بهعنوان شریک توسعه سامانه پیکان-۳ باید صادرات آن به دیگر کشورها را تایید کند.
