آشفتگی در «فرماندهی» جمهوری اسلامی؛ خبرهای ضدونقیض درباره «هشدار» برای تخلیه دوحه
ساعتی پس از انتشار گسترده «هشدار برای تخلیه دوحه» از سوی جمهوری اسلامی که در رسانههای حکومتی دستبهدست میشد، صدا و سیمای حکومت اسلامی این هشدار را «تکذیب» کردند.
ساعتی پس از انتشار گسترده «هشدار برای تخلیه دوحه» از سوی جمهوری اسلامی که در رسانههای حکومتی دستبهدست میشد، صدا و سیمای حکومت اسلامی این هشدار را «تکذیب» کردند.
خبرگزاری صداوسیما نوشت «با توجه به رسمی نبودن مطلب و اظهارات منابع آگاه» این خبر که پیشتر منتشر شده بود، تکذیب میشود.
خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران نیز نوشت که جمهوری اسلامی «هیچ هشداری برای تخلیه دوحه و رسانههای قطری صادر نکرده است».
این خبرگزاری به نقل از «منبع مطلع» افزود: «همانطور که بارها تاکید شده، ایران ملتها و دولتهای منطقه را برادر خود میداند.» این اظهارات در شرایطی است که جمهوری اسلامی حملات خود را به کشورهای مسلمان منطقه در روزهای اخیر متوقف نکرده است.
شامگاه شنبه ۱ فروردین، شماری از خبرگزاریهای حکومتی در ایران متنی همراه با یک نقشه را منتشر کردند که در آن از ساکنان شهر دوحه، پایتخت قطر، خواسته شده بود فورا این شهر را تخلیه کنند.
در این هشدار که مشخص نبود صادرکننده آن چه نهادی بود، گفته شده بود: «با توجه به استفاده از این منطقه برای استقرار نیروها و منافع آمریکایی، و همچنین تحریک از طریق رسانههای آن علیه ملت ایران و دعوت به قتل آنان، این منطقه به یک هدف مشروع تبدیل شده است.»
پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ و در پی حمله حکومت ایران به تاسیسات گاز مایع در قطر به جمهوری اسلامی هشدار داده بود که اگر یکبار دیگر قطر هدف حمله قرار گیرد، آمریکا کل میدان گازی پارس جنوبی را با شدتی بیسابقه منهدم خواهد کرد.
او با اشاره به حمله به نقاطی از تاسیسات پارس جنوبی، تاکید کرده بود که اسرائیل به شدت به میدان گازی پارس جنوبی در ایران حمله کرده است و اضافه کرده بود تنها بخش نسبتا کوچکی از این مجموعه هدف قرار گرفته است.
ترامپ همچنین تاکید کرده بود که قطر به هیچ وجه، به هیچ شکل در این حمله دخالت نداشته و از وقوع آن نیز بیاطلاع بوده است.
او ادامه داده بود: «متاسفانه [حکومت] ایران از این موضوع و جزئیات مربوط به حمله به پارس جنوبی آگاه نبود و ناعادلانه و بدون توجیه، بخشی از تاسیسات گاز مایع قطر را هدف قرار داد.»
ترامپ تاکید کرده بود که «هیچ حمله دیگری از سوی اسرائیل به میدان بسیار مهم و ارزشمند پارس جنوبی انجام نخواهد شد، مگر آنکه ایران تصمیمی نادرست بگیرد و به کشوری بیگناه، در این مورد قطر، حمله کند.»
او تهدید کرده بود: «در چنین حالتی، ایالات متحده، با یا بدون کمک و رضایت اسرائیل، کل میدان گازی پارس جنوبی را با شدتی بیسابقه منهدم خواهد کرد؛ شدتی که ایران تاکنون هرگز آن را ندیده است.»
ترامپ نوشته بود: «من تمایلی به چنین سطحی از خشونت و ویرانی ندارم، چرا که پیامدهای بلندمدت آن برای آینده ایران بسیار سنگین خواهد بود. اما اگر تاسیسات گاز مایع قطر بار دیگر هدف حمله قرار گیرد، در انجام این اقدام تردید نخواهم کرد.»
الجزیره: یک مقام جمهوری اسلامی نقش حکومت در حمله به دیهگو گارسیا را رد کرد
تکذیب صدور «هشدار» از سوی جمهوری اسلامی برای تخلیه قطر کمی پس از آن صورت گرفت که تابناک، وابسته به نهادهای حکومتی، به نقل از یک «مقام ارشد جمهوری اسلامی» که با الجزیره مصاحبه کرده بود حمله به پایگاه بریتانیا در دیهگو گارسیا را نیز تکذیب کرد.
تابناک در خبری به نقل از الجزیره نوشت: «یک مقام ارشد جمهوری اسلامی در گفتگو با شبکه الجزیره، مسئولیت حمله موشکی به جزیره دیهگو گارسیا را از سوی ایران رد کرد».
چند روز پیش هم اظهارات ابراهیم جباری که به عنوان مشاور فرماندهی کل سپاه با الجزیره مصاحبه کرده بود بحثبرانگیز شده بود. او گفته بود «انبارهای ما پر از موشک و پهپاد است». اظهاراتی که با واکنش ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی روبهرو شد و در اطلاعیهای تاکید کرد: «فردی به نام ابراهیم جباری در حال حاضر هیچ مسئولیتی در سپاه پاسداران ندارد و مدتی هست که بازنشسته شده است.»
روز گذشته، جمعه ۲۹ اسفند، روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از منابع آمریکایی خبر داده بود که چند روز پیشتر، جمهوری اسلامی با شلیک دو موشک دوربرد تلاش کرد تا جزیره دیهگو گارسیا را هدف قرار دهد، اما موشکها به هدف برخورد نکردند؛ ؛ یکی با پدافند هوایی یک ناو جنگی آمریکایی سرنگون شد و دیگری صبح جمعه در میانه مسیر از کار افتاد.
انتشار این خبر واکنشهای بسیاری را در پیداشت. روزنامه والاستریت ژورنال نوشته بود که این «نخستین استفاده عملیاتی جمهوری اسلامی از موشکهای بالستیک برد متوسط» در تلاش برای هدف قرار دادن هدفی خارج از خاورمیانه است.
وبسایت دیفنس اکسپرس نیز نوشت که با توجه به شکست این حمله، هنوز خیلی زود است که جمهوری اسلامی را از نظر توانایی حمله دوربرد یک تهدید قابلتوجه توصیف کنیم.
این وبسایت افزود با این حال، با موشکهای بالستیک چهار هزار کیلومتری، جمهوری اسلامی اکنون میتواند به همه کشورهای اروپایی بهجز پرتغال برسد.
در همین رابطه، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، اعلام کرد که حمله سپاه به دیهگو گارسیا نشان میدهد «برلین، پاریس و رم همه در تیررس هستند».
وزیران امور خارجه کشورهای آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، کانادا و ژاپن بههمراه دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا، شنبه اول فروردین در بیانیه مشترکی نوشتند: «ما حمایت خود را از شرکایمان در منطقه در برابر حملات غیرقابل توجیه جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن ابراز میکنیم.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «ما حملات بیپروا و نسنجیده این رژیم علیه غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی، از جمله زیرساختهای انرژی را با شدیدترین لحن محکوم میکنیم.»
گروه هفت همچنین خواستار «توقف فوری و بدون قید و شرط» همه حملات جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش از جمله علیه زیرساختهای انرژی شد.
پیشتر آلمان، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا، هلند و ژاپن پنجشنبه ۲۸ اسفند با انتشار بیانیه مشترکی، بستن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی را بهشدت محکوم کردند.
در پی انتشار این بیانیه مشترک، ۱۶ کشور دیگر با امضای این بیانیه اعلام کردند که برای تثبیت بازارهای انرژی اقدام خواهند کرد و به «تلاشهای مناسب» برای بازگشایی تنگه هرمز، گلوگاه نفتی خلیج فارس، خواهند پیوست.
انتشار این بیانیه و پیوستن کشورهای دیگر به آن پس از حملات متقابل به تاسیسات انرژی و تشدید شدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی صورت میگیرد.
پیشتر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از کشورهایی که بیش از همه از جریان آزاد نفت در تنگه هرمز سود میبرند اما به کارزار آزاد کردن این آبراهه حیاتی نپیوستهاند بهتندی انتقاد کرده بود.
او جمعه ۲۹ اسفند نیز متحدان آمریکا در ناتو را به همین دلیل سرزنش کرد و آنان را «بزدل» خواند.
در روزهای گذشته، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در تماسی با رهبران گروه هفت درباره جنگ علیه جمهوری اسلامی و افزایش قیمتهای انرژی گفتوگو کرد.
این گفتوگوها در حالی انجام شد که دولتهای گروه هفت در حال بررسی این بودند که چگونه به افزایش قیمت نفت ناشی از جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی پاسخ دهند.
فرانسه در حال حاضر ریاست گروه هفت را بر عهده دارد.
زمیر شنبه اول فروردین در یک پیام ویدیویی گفت: «ما در نیمه راه هستیم، اما مسیر مشخص است. تقریبا یک هفته دیگر، در عید پسح، عید آزادی، به مبارزه برای آزادی و آینده خود ادامه خواهیم داد».
او افزود: «خسارت گستردهای که طی سه هفته گذشته به رژیم ایران وارد کردهایم، در حال تبدیل شدن به یک دستاورد سیستمی-استراتژیک، نظامی، اقتصادی و دولتی است.»
زمیر گفت: «در نتیجه، رژیم شرارت ضعیفتر شده و جمهوری اسلامی بدون تواناییهای دفاعی قابل توجه است. رهبران رژیم که تواناییهایی را با هدف نابودی ما توسعه داده بودند، اکنون آسیب دیده و سرگشته هستند».
او همچنین درباره حمله موشکی دوربرد ایران به پایگاه نظامی بریتانیا-آمریکا در اقیانوس هند، دیهگو گارسیا، اظهار کرد: «فقط دیروز، جمهوری اسلامی یک موشک بالستیک میانقارهای دو مرحلهای با برد ۴۰۰۰ کیلومتر به سوی یک هدف آمریکایی در جزیره دیهگو گارسیا شلیک کرد. این موشکها برای اصابت به اسرائیل طراحی نشده بودند. برد آنها به پایتختهای اروپا میرسد؛ برلین، پاریس و رم همه در محدوده تهدید مستقیم هستند».
استفاده از فناوری پرتاب ماهواره
در پی حمله موشکی سپاه پاسداران به پایگاه مشترک بریتانیا و آمریکا در اقیانوس هند که تقریبا چهار هزار کیلومتر با ایران فاصله دارد، آسوشیتدپرس گزارش داد که ممکن است این حمله با استفاده از یک وسیله پرتاب فضایی صورت گرفته باشد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس شنبه اول فروردین گزارش داد که جمهوری اسلامی قبلا برد برنامه موشکهای بالستیک خود را به هزار و ۲۴۰ مایل (دو هزار کیلومتر) محدود کرده بود، اما مقامات آمریکایی گفتهاند که سیستم ایران برای پرتاب ماهواره میتواند برد آنها را افزایش دهد.
جاستین برانک، پژوهشگر ارشد موسسه خدمات متحد سلطنتی که یک اندیشکده دفاعی است، به این خبرگزاری گفت که وسیله پرتاب فضایی سیمرغ ایران میتواند «با احتمال کاهش دقت نهایی»، برد بیشتری به موشکها ارائه دهد.
استیو پرست، دریادار بازنشسته نیروی دریایی سلطنتی نیز گفت: «موشکهای بالستیک همان راکتهای فضایی هستند. آنها پرتاب میشوند، خیلی بالا میروند و خیلی سریع پایین میآیند. اگر برنامه فضایی داشته باشید، برنامه موشک بالستیک هم دارید.»
پرست افزود گفت این پرتابها در پاسخ به اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، که توان نظامی جمهوری اسلامی نابود شده، احتمالا پیامی از سر سرسختی بوده برای گفتن اینکه «ببینید ما چه میتوانیم انجام دهیم».
همزمان نشریه سان بریتانیا نوشت که جمهوری اسلامی پس از تلاش ناموفق برای حمله به دیهگو گارسیا، در حال ساخت سریع یک موشک موقت است که قادر به رسیدن به غرب باشد.
رسانهها گزارش دادند که جمهوری اسلامی دو موشک بالستیک به سمت پایگاه نظامی مشترک بریتانیا-آمریکا در دیهگو گارسیا شلیک کرده است اما هیچیک از این دو موشک به هدف مورد نظر خود اصابت نکردهاند؛ یکی با پدافند هوایی یک ناو جنگی آمریکایی سرنگون شده و دیگری صبح جمعه در میانه مسیر از کار افتاده است.
پیشتر تصور میشد که پایگاه نظامی مشترک آمریکا و بریتانیا در دیهگو گارسیا در اقیانوس هند خارج از برد موشکهای جمهوری اسلامی باشد.
مارک والاس، سفیر پیشین آمریکا و مدیرعامل سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای»، به روزنامه سان گفت: «ما مدتهاست گفتهایم که برنامه موشکی بالستیک ایران تهدیدی فراتر از آنچه خرد رایج تصور میکرد، ایجاد میکند.»
او افزود: «حمله به دیهگو گارسیا اولین نمونه از این نمایش بود، اگرچه ناموفق بود.»
یک کهنهسرباز نیروی دریایی آمریکا به سان گفته هر دو موشک احتمالا موشکهایی از نوع «خرمشهر» بودند.
جاناتان هکِت، که ۲۰ سال در عملیات ویژه نیروی دریایی آمریکا خدمت کرده، هشدار داد جمهوری اسلامی اکنون ممکن است در تلاش باشد ساخت موشکی که بتواند یک هدف اروپایی را هدف بگیرد، تسریع کند.
او به سان گفت: «موجودی موشکهای بالستیک میانبردکه در اختیار نیروی هوافضای سپاه است، عمدتا در نبرد واقعی یا آزمایشهای عملیاتی شبیهسازی شده برای فاصله و بارگذاری که دیدیم، آزمایش نشدهاند و به نظر من آنچه دیدیم تاییدی بود بر اینکه این موشکهای میانبرد آماده عملیات مداوم نیستند.»
او با اشاره به الگوبرداری سپاه پاسداران از موشک هواسونگ-۱۰ کره شمالی که در دهه گذشته خرمشهر نامیده شد، افزود: «این بدان معناست که نیروی هوافضای سپاه نسخهای از این سلاح را برای افزایش برد فراتر از مشخصات اولیه تولید تغییر داده و این تغییرات را آزمایش و ارزیابی نکردهاند.»
هکت گفت که گفته شده بود موشک خرمشهر برد حداکثر دو هزار کیلومتر دارد، در حالی که دیه گو گارسیا دو برابر آن با ایران فاصله دارد.
او افزود که فرماندهان سپاه میتوانند سوخت بیشتری اضافه کنند و اندازه کلاهک را کاهش دهند تا سعی کنند اهداف خارج از این برد را – از جمله در غرب – مورد اصابت قرار دهند.
این کارشناس با این حال تاکید کرد که بدون تحقیقات و توسعه دقیق در طول زمان، «آنها از مسیر، ناپایداری سوخت و عملکرد کلاهک در هدف مطمئن نخواهند بود و این سه مشکل احتمالا موجب شکست پرتاب موشکهای دیروز شد.»
او گفت: «با توجه به وضعیت جنگی فشرده و فشار زمانی، بعید است سپاه نیرو، تخصص و صبر لازم برای توسعه نسخهٔ بلندبرد خرمشهر را داشته باشد که در برابر اهداف خارج از محدوده ۲۰۰۰ کیلومتری مؤثر باشد. اما این به این معنا نیست که از طریق یک سری اشتباهات خندهدار نتوانند هدف اروپایی را بزنند.»
روزنامه سان نوشت که هرگونه تلاش جمهوری اسلامی برای حمله به غرب – چه موفق باشد چه نه – به احتمال زیاد موفق نخواهد بود، زیرا موشک احتمالا وارد منطقه پدافند هوایی اوکراین میشود و از دریای سیاه عبور نخواهد کرد.
پیشتر روزنامه والاستریت ژورنال نوشته بود که این «نخستین استفاده عملیاتی جمهوری اسلامی از موشکهای بالستیک برد متوسط» در تلاش برای هدف قرار دادن هدفی خارج از خاورمیانه است.
وبسایت دیفنس اکسپرس نیز نوشت که با توجه به شکست این حمله، هنوز خیلی زود است که جمهوری اسلامی را از نظر توانایی حمله دوربرد یک تهدید قابلتوجه توصیف کنیم.
این وبسایت افزود با این حال، با موشکهای بالستیک چهار هزار کیلومتری، جمهوری اسلامی اکنون میتواند به همه کشورهای اروپایی بهجز پرتغال برسد.
سخنگوی وزارت دفاع بریتانیا شنبه اول فروردین با انتشار بیانیهای نوشت: «حملات بیپروای ایران، که در سراسر منطقه واکنش نشان میدهد و تنگه هرمز را گروگان گرفته، تهدیدی برای منافع و متحدان بریتانیا است.»
در این بیانیه آمده است: «جتهای نیروی هوایی سلطنتی و سایر داراییهای نظامی بریتانیا همچنان به دفاع از مردم و نیروهای ما در منطقه ادامه میدهند».
وزارت دفاع بریتانیا تاکید کرد: «این دولت به ایالات متحده اجازه داده است از پایگاههای بریتانیا برای عملیات دفاعی مشخص و محدود استفاده کند.»
این اظهارات یک روز پس از آن بیان شد که دولت بریتانیا تغییر سیاست خود در قبال جنگ علیه جمهوری اسلامی را تایید کرد.
دفتر نخستوزیری بریتانیا جمعه اعلام کرد: «توافق برای استفاده آمریکا از پایگاههای بریتانیا در دفاع جمعی منطقه شامل عملیات دفاعی آمریکا برای تضعیف سایتهای موشکی و توانمندیهایی است که برای حمله به کشتیها در تنگه هرمز استفاده میشوند.»
ساعاتی پس از انتشار بیانیه دفتر نخستوزیری بریتانیا، رسانهها گزارش دادند که جمهوری اسلامی دو موشک بالستیک به سمت پایگاه نظامی مشترک بریتانیا-آمریکا در دیهگو گارسیا شلیک کرده است.
گزارشها حاکی از آن است که هیچیک از این دو موشک به هدف مورد نظر خود اصابت نکردهاند؛ یکی با پدافند هوایی یک ناو جنگی آمریکایی سرنگون شده و دیگری صبح جمعه در میانه مسیر از کار افتاده است.
پس از این حمله، واینت گزارش داد حمله ناموفق جمهوری اسلامی به دیگو گارسیا نشان میدهد برد موشکهای تهران ممکن است به حدود چهار هزار کیلومتر برسد و بخشهایی از اروپا را در تیررس قرار دهد.
بر اساس این گزارش، کشورهایی در اروپای غربی، شمال آفریقا و جنوب آسیا میتوانند در تیررس موشکهای جمهوری اسلامی باشند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمعه گفته بود که بریتانیا باید «خیلی سریعتر» اجازه استفاده از پایگاههای خود در منطقه را به آمریکا میداد.
اما عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به نخستوزیر بریتانیا هشدار داد که با اجازه دادن به استفاده آمریکا از پایگاههای بریتانیا در منطقه، «جان شهروندان بریتانیایی را به خطر میاندازد.»
او به ایوت کوپر، وزیر امور خارجه بریتانیا گفت که تصمیم این کشور برای اجازه دادن به استفاده از پایگاههایش برای اهداف «دفاعی» به منزله «مشارکت در تجاوز» است و تاکید کرد که جمهوری اسلامی حق دفاع از خود را دارد.
کمی بیدناک، رهبر حزب محافظهکار بریتانیا، گفته است این کشور «چه بخواهد چه نخواهد» در حال «کشیده شدن» به جنگ علیه جمهوری اسلامی است و از کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا بهدلیل حمایت نکردن زودتر از آمریکا انتقاد کرد.
همزمان استارمر شنبه با سلمان بن حمد آل خلیفه، ولیعهد بحرین، تلفنی درباره جنگ در خاورمیانه گفتوگو کرد.
یک سخنگوی نخستوزیر بریتانیا گفت رهبران دو کشور ابتدا وضعیت میدانی را بررسی کردند و نخستوزیر بریتانیا آخرین حمایتهای این کشور از بحرین را تشریح کرد، از جمله اعزام تیمی از کارشناسان برای کمک به مقابله با حملات پهپادی.
بر اساس این اظهارات، هر دو رهبر، حملات مداوم جمهوری اسلامی به زیرساختهای حیاتی ملی و تنگه هرمز را محکوم کردند.
پیشتر، رسانهها گزارش دادهاند پنتاگون در حال اعزام سه ناو جنگی و هزاران تفنگدار دریایی به خاورمیانه است؛ این دومین اعزام تفنگداران دریایی به منطقه در یک هفته گذشته محسوب میشود.
واینت شنبه اول فروردین نوشت که سپاه پاسداران پس از آنکه حزبالله در سال ۲۰۲۴ از سوی اسرائیل بهشدت آسیب دید، فرماندهی نظامی آن را بازسازی کرد.
در جریان این جنگ، حزبالله لبنان ضربات سنگینی متحمل شد و اسرائیل توانست حسن نصرالله دبیرکل حزبالله و جانشین او و همچنین شماری از فرماندهان ارشد این گروه را از بین ببرد.
گزارش واینت که بر اساس اظهارات دو منبع آگاه نوشته شده، اضافه میکند که سپاه پاسداران با استفاده از افسران ایرانی کمبودهای حزبالله را بر طرف و سپس این گروه لبنانی را بازسازماندهی کرد و طرحهایی برای جنگی که اکنون حزبالله در حمایت از تهران در حال انجام آن است، تنظیم کرد.
واینت تاکید کرد که این بازسازی نخستین مورد از نوع خود برای حزبالله بود؛ گروهی شیعه که پس از آغاز جنگ میان جمهوری اسلامی و عراق در دهه شصت، از سوی سپاه پاسداران تاسیس شد.
بر اساس این گزارش، سرمایهگذاری جمهوری اسلامی نتیجه داد و س از آنکه از سوی ایالات متحده و اسرائیل مورد حمله قرار گرفت، حزبالله را بهموقع برای ورود به جنگ در خاورمیانه در کنار تهران، دوباره روی پا قرار داد.
این گزارش بر اساس روایت شش منبع که به شرط ناشناس ماندن صحبت کردهاند و همچنین یک کارشناس حزبالله، نقش سپاه پاسداران در این آمادگیها را توضیح داد و افزود که حزبالله جنگ دیگری را اجتنابناپذیر میدید و ماهها برای آن آماده شده بود.
دو منبع گفتند که سپاه پاسداران که از زمان تاسیس حزبالله عمیقا در شکلدهی به آن دخیل بوده، افسرانی را برای بازآموزی نیروهایش و نظارت بر تسلیح مجدد اعزام کرد.
آنها گفتند افسران سپاه پاسداران همچنین ساختارهای فرماندهی حزبالله را که از سوی اطلاعات اسرائیل مورد نفوذ قرار گرفته بود، بازسازی کردند؛ عاملی که به اسرائیل کمک کرده بود بسیاری از رهبران حزبالله را به قتل برساند.
یک سخنگوی ارتش اسرائیل در ۱۲ مارس گفت که حزبالله با وجود خساراتی که اسرائیل طی سه سال گذشته به آن وارد کرده، همچنان نیرویی خطرناک باقی مانده است.
حزبالله از زمان ورود به جنگ منطقهای در اسفندماه، صدها موشک به سوی اسرائیل شلیک کرده است؛ اقدامی که موجب حمله متقابل اسرائیل شده و بیش از هزار نفر را در لبنان کشته است. نیروهای حزبالله در حال نبرد با سربازان اسرائیلی هستند که مناطقی را در جنوب تصرف کردهاند.
هنوز مشخص نیست که حزبالله، که قدرت آن همچنان پایینتر از سطح اوج چند سال پیش خود است، در صورت وقوع یک تهاجم تمامعیار اسرائیل چگونه عمل خواهد کرد.
دفتر رسانهای حزبالله، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی و دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در این زمینه اظهار نظر نکردهاند.
نتانیاهو دو ماه پیش گفته بود که حزبالله در حال تلاش برای تسلیح مجدد و بازسازی زیرساختهای خود با حمایت جمهوری اسلامی است.
حذف سلسلهمراتب در حزبالله
دو منبع گفتند افسران سپاه پاسداران که مامور کمک به بازیابی حزبالله بودند، اندکی پس از آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ وارد شدند و حتی در حالی که اسرائیل به حملات خود ادامه میداد، کار خود را آغاز کردند. یکی از آنها گفت این استقرار شامل حدود ۱۰۰ افسر بود.
به گزارش واینت، تغییراتی که به دستور آنها اجرا شد شامل جایگزینی ساختار فرماندهی سلسلهمراتبی با ساختاری غیرمتمرکز بود که از واحدهای کوچک تشکیل شده بود و هر یک آگاهی محدودی از عملیات دیگران داشتند؛ امری که به حفظ اطلاعات عملیات کمک میکرد.
آنها گفتند افسران سپاه پاسداران همچنین طرحهایی برای حملات موشکی علیه اسرائیل تدوین کردند که بهطور همزمان از ایران و لبنان انجام میشد؛ سناریویی که برای نخستین بار در ۱۱ مارس اجرا شد.
یک منبع ارشد امنیتی لبنانی گفت فرماندهان سپاه پاسداران به حزبالله در بازسازی و سازماندهی مجدد کادرهای نظامی آن کمک کردهاند.
این منبع گفت که معتقد است سپاهیها به حزبالله در تنظیم ریتم درگیری کنونی کمک میکنند، نه اینکه در جزئیات انتخاب اهداف دخیل باشند.
منبع دیگری که در جریان موضوع قرار داشت گفت سپاه پاسداران در سال ۲۰۲۴ افسرانی را به لبنان فرستاد تا ارزیابی پس از جنگ از حزبالله را انجام دهند و نظارت مستقیم بر شاخه نظامی این گروه را بر عهده گرفتند.
دو منبع دیگر گفتند سپاه پاسداران سال گذشته مشاوران ویژهای را در کنار حزبالله مستقر کرد تا به آن در هدایت امور نظامی کمک کنند.
آندریاس کریگ، مدرس دپارتمان مطالعات امنیتی کالج کینگ لندن، گفت سپاه پاسداران «اساسا حزبالله را بهشکل سیستمی بسیار مسطحتر بازسازماندهی کرده است».
او این شکل جدید از سازماندهی را در تضاد با سلسلهمراتب سیاسیای دانست که پیش از مرگ نصرالله شکل گرفته بود.
کریگ که ۱۵ سال درباره این گروه تحقیق کرده است، گفت: «مدل غیرمتمرکزی که اکنون پیادهسازی کردهاند، کمی شبیهتر به آن چیزی است که حزبالله در دهه ۱۹۸۰ بود؛ سلولهای بسیار کوچک».
او این مدل را منطبق بر «دفاع موزاییکی» توصیف کرد که همچنین از سوی سپاه پاسداران در ایران مورد استفاده است.
لبنان از سپاه پاسداران خواست کشور را ترک کند
همزمان با تلاشهای سپاه پاسداران برای بازسازی حزبالله، دولت لبنان و ارتش این کشور که مورد حمایت آمریکاست، در تلاش بودند روندی برای خلع سلاح این گروه پیش ببرند، امری که نشاندهنده یک مانع بزرگ در برابر هدف سپاه پاسداران بود.
یک مقام لبنانی به رویترز گفت لبنان برآورد میکند حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ تبعه ایرانی در این کشور ارتباطاتی با حکومت ایران از جمله ارتباط با سپاه پاسداران دارند که فراتر از کارکردهای عادی دیپلماتیک است.
این مقام گفت دولت لبنان در اوایل مارس از این افراد خواست این کشور را ترک کنند.
دو منبع آگاه از فعالیتهای سپاه پاسداران گفتند افسران سپاه در میان بیش از ۱۵۰ ایرانی بودند که در ۷ مارس با یک پرواز به روسیه، بیروت را ترک کردند.
اعضای سپاه پاسداران همچنین در میان حدود ۵۰۰ نفری بودند که در حملات اسرائیل در لبنان طی ۱۵ ماه بین آتشبس ۲۰۲۴ و آغاز جنگ جدید کشته شدند.
آنها گفتند حدود ۱۲ نفر دیگر نیز از زمان آغاز جنگ در حملات اسرائیل، از جمله در حملهای به یک هتل در بیروت در ۱۷ اسفند، کشته شدهاند.
رویترز ۱۶ اسفند نوشت در پی هشدارهای اسرائیل، بیش از ۱۵۰ شهروند ایرانی، از جمله دیپلماتهای جمهوری اسلامی و خانوادههای آنها، لبنان را با یک هواپیمای روسی به مقصد روسیه ترک کردند.
۱۲ اسفند، ارتش اسرائیل هشدار داده بود عوامل حکومت ایران «پیش از آنکه هدف قرار گیرند، باید فورا لبنان را ترک کنند».
یک روز بعد، نواف سلام، نخستوزیر لبنان، از مقامهای این کشور خواست هر یک از نیروهای سپاه پاسداران را که در لبنان فعالیت نظامی انجام میدهند، بازداشت و از کشور اخراج کنند.
