ترامپ: اگر ایران از جاهطلبی هستهای دست نکشد، بدترین کابوس آنها خواهیم شد
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به جمهوری اسلامی هشدار داد در صورت پافشاری بر «جاهطلبیهای هستهای» خود، با «بدترین کابوس» روبهرو خواهد شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به جمهوری اسلامی هشدار داد در صورت پافشاری بر «جاهطلبیهای هستهای» خود، با «بدترین کابوس» روبهرو خواهد شد.
ترامپ پنجشنبه ششم فروردین در نشست کابینه ایالات متحده گفت: «آنها اکنون این فرصت را دارند که بهطور دائمی از جاهطلبیهای هستهای خود دست بکشند و مسیر تازهای رو به جلو ترسیم کنند. اگر نخواهند، ما بدترین کابوس آنها هستیم.»
او با اشاره به روند مذاکرات تهران و واشینگتن افزود: «آنها جنگجویانی ضعیف، اما مذاکرهکنندگانی فوقالعادهاند. این ایران است که برای رسیدن به توافق التماس میکند، نه من. خواهیم دید که آیا میتوانیم به توافق درستی برسیم و تنگه هرمز را باز کنیم یا نه.»
او به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد در صورت ناکام ماندن گفتوگوها، با «تهاجم مداوم» مواجه خواهند شد و ارتش آمریکا آنها را «بدون وقفه در هم خواهد کوبید».
از زمان آغاز مناقشه کنونی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا ضربات سنگینی به راس ساختار نظامی، امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی وارد آوردهاند.
در یکی از آخرین عملیاتها، علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران و مسئول عملیات مینگذاری و بستن تنگه هرمز، ششم فروردین در حملهای به بندرعباس کشته شد.
هگست: وزارت جنگ با بمب به مذاکرات ادامه میدهد
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در نشست کابینه از موفقیت کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی خبر داد و اعلام کرد هواپیماها و بالگردهای ایالات متحده آزادانه در آسمان ایران و تنگه هرمز عملیات انجام میدهند.
او گفت: «پدافند هوایی ایران از بین رفته و ساختار فرماندهی آنها فروپاشیده است. رهبران ارشد در پناهگاهها مخفی شدهاند، فرماندهان میانی در میدان شکست میخورند و روحیه نیروهایشان بهشدت کاهش یافته است.»
هگست ابراز امیدواری کرد مذاکرات تهران و واشینگتن موفقیتآمیز باشد و در عین حال افزود تا زمان روشن شدن نتایج، «وزارت جنگ با بمبها مذاکره را ادامه خواهد داد، زیرا جنگ ادامه مذاکره با ابزارهای دیگر است».
وزیر جنگ آمریکا با اشاره به ضربات سنگین به نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در ۲۷ روز گذشته تاکید کرد: «هرگز ارتش یک کشور تا این حد سریع و موثر خنثی نشده است.»
در سوی دیگر، مقامهای حکومت ایران همچنان به لفاظیهای تهدیدآمیز ادامه میدهند.
ابوالفضل شکارچی، سخنگوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، ششم فروردین تهدید کرد حکومت ایران «دکترین تهاجمی» را در پیش گرفته و «این به معنای تنبیه دشمن تا رسیدن به اهداف است».
هشدار ویتکاف به تهران: اشتباه محاسباتی نکنید
استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، در نشست کابینه، شروط آمریکا در مذاکرات ناکام پیش از جنگ را چنین برشمرد: غنیسازی صفر و حذف برنامه تسلیحات هستهای، برچیدن تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان، عدم انباشت مواد هستهای، تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده و کاهش ذخیره موشکهای جمهوری اسلامی و برد آنها.
او همچنین به روند مذاکرات کنونی با جمهوری اسلامی اشاره کرد و خطاب به ترامپ گفت: «شما دستور دادهاید که صلح را در اولویت قرار دهیم و ما این پیام را همراه با پیشنهاد ۱۵ بندی به تهران منتقل کردهایم... سیاست شما مبنی بر "صلح از طریق قدرت" موثرترین ابزار برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک است »
ویتکاف افزود مقامهای جمهوری اسلامی در پی هشدارهای اخیر ترامپ، بهدنبال یافتن راهی برای خروج از وضعیت کنونی هستند: «نشانههای مثبتی در این زمینه وجود دارد و اگر توافقی حاصل شود، برای ایران، کل منطقه و جهان بسیار مفید خواهد بود.»
او خطاب به مقامهای حکومت ایران خواست مذاکرات را برای جلوگیری از «مرگ و ویرانی» جدی بگیرند و دیگر «اشتباه محاسباتی» نداشته باشند.
روزنامه والاستریت ژورنال پنجم فروردین گزارش داد مقامهای جمهوری اسلامی به کاخ سفید اطلاع دادهاند که برای مذاکرات آتشبس، «شروطی گسترده و حداکثری» دارند.
از جمله این خواستهها تعطیلی تمامی پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس و ایجاد «نظمی جدید» در تنگه هرمز شامل دریافت عوارض از کشتیهای عبوری است.
روبیو: جهان باید قدردان اقدامات ترامپ در برابر جمهوری اسلامی باشد
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در نشست کابینه از سیاستهای ترامپ در قبال جمهوری اسلامی تمجید کرد و گفت جامعه جهانی، از جمله منتقدان واشینگتن، «باید قدردان باشند که ایالات متحده رییسجمهوری دارد که مایل است با چنین تهدیدی مقابله کند و اجازه ادامه آن را ندهد».
او ادامه داد جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته، «آمریکاییها را کشته و در سراسر جهان به آنها حمله کرده است»، اما ترامپ تردیدی در اقدام کردن ندارد و «چنین خطری را به حال خود رها نمیکند».
روبیو از کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی دفاع کرد و افزود اگر حکومت ایران به سلاح هستهای دست یابد، «ممکن است در آینده میلیونها آمریکایی را بکشد».
آکسیوس در گزارشی که پنجشنبه، ۶ فروردین، منتشر شد، به نقل از دو مقام آمریکایی و دو منبع آگاه نوشت که در صورت عدم پیشرفت در گفتوگوهای دیپلماتیک و بهویژه اگر تنگه هرمز بسته بماند، احتمال تشدید دراماتیک درگیریهای نظامی افزایش مییابد.
برخی مقامهای آمریکایی بر این باورند که نمایش قدرت خردکننده برای پایان دادن به درگیریها، اهرم فشار بیشتری در مذاکرات صلح ایجاد میکند یا دستکم به دونالد ترامپ این امکان را میدهد تا با اشاره به آن، اعلام پیروزی کند.
از سوی دیگر، تهران نیز در چگونگی پایان این جنگ سهم دارد و بسیاری از سناریوهای مورد بحث، بهجای آنکه به یک پایان دراماتیک منجر شوند، خطر طولانیتر شدن و شدت یافتن نبرد را به همراه دارند.
چهار گزینه اصلی برای ضربه نهایی
مقامها و منابع آگاه در گفتوگو با آکسیوس، چهار گزینه اصلی را که ترامپ میتواند از میان آنها انتخاب کند، شرح دادهاند.
نخست، حمله زمینی یا محاصره جزیره خارک، اصلیترین مرکز صادرات نفت ایران. دوم، حمله به جزیره لارک؛ جزیرهای که به ایران در کنترل بر تنگه هرمز کمک میکند.
جمهوری اسلامی در این جزیره استراتژیک دارای پناهگاههای زیرزمینی و رادارهایی است که بهوسیله آنها تردد در تنگه را رصد میکند. همچنین شناورهای تهاجمی برای هدف قرار دادن کشتیهای باری در این جزیره مستقر هستند.
گزینه سوم، تصرف جزیره استراتژیک ابوموسی و دو جزیره کوچکتر (تنب کوچک و تنب بزرگ)، است. این جزایر در نزدیکی ورودی غربی تنگه هرمز قرار دارند؛ مناطقی که در کنترل ایران هستند، اما امارات متحده عربی نیز مدعی مالکیت آنها است.
در گزینه پایانی، توقیف یا مسدود کردن مسیر کشتیهای صادرکننده نفت ایران در بخش شرقی تنگه هرمز مطرح شده است.
طرحهای نفوذ به عمق خاک ایران
ارتش ایالات متحده همچنین طرحهایی برای عملیات زمینی در عمق خاک ایران تهیه کرده است تا به اورانیوم با غنای بالا که در تاسیسات هستهای دفن شده، دسترسی پیدا کند.
با این حال، آمریکا میتواند بهجای چنین عملیات پیچیده و پرخطری، حملات هوایی گستردهای را به این تاسیسات انجام دهد تا مانع از دسترسی ایران به این مواد شود.
ترامپ هنوز تصمیمی برای اجرای هیچیک از این سناریوها نگرفته است و مقامهای کاخ سفید هرگونه عملیات زمینی احتمالی را «فرضی» توصیف میکنند.
اما منابع میگویند اگر مذاکرات با ایران بهزودی نتایج ملموسی نداشته باشد، او آماده تشدید تنش است.
ترامپ ممکن است ابتدا تهدید خود مبنی بر بمباران نیروگاههای برق و تاسیسات انرژی ایران را عملی کند؛ اقدامی که تهران در قبال آن تهدید به عملیات تلافیجویانه گسترده در سراسر کشورهای حاشیه خلیج فارس کرده است.
هشدار جدی کاخ سفید
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه به جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر توافقی حاصل نشود، ترامپ آماده است «سختتر از هر زمان دیگری» ضربه بزند.
لیویت گفت: «رییسجمهوری بلوف نمیزند و آماده است جهنم به پا کند. ایران نباید دوباره دچار اشتباه محاسباتی شود. هرگونه خشونتی از این لحظه به بعد، به این دلیل خواهد بود که حکومت ایران از رسیدن به توافق امتناع میورزد.»
واکنش تهران و هشدارهای قالیباف
مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که به تلاشهای ترامپ برای مذاکره اعتماد ندارند و آن را ترفندی برای انجام حملات غافلگیرانه میدانند.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که اطلاعات ایران نشان میدهد «دشمنان ایران با حمایت کشوری در منطقه، در حال آمادهسازی عملیاتی برای اشغال یکی از جزایر ایران هستند.»
قالیباف افزود: «تمام تحرکات دشمن تحت رصد نیروهای مسلح ما است. اگر اقدامی انجام دهند، تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای بدون محدودیت هدف حملات بیامان قرار خواهد گرفت.»
بنبست بیاعتمادی و نقش میانجیها
یک منبع درگیر در تلاشها برای آغاز مذاکرات بین آمریکا و ایران گفت که پاکستان، مصر و ترکیه همچنان در حال تلاش برای ترتیب دادن دیداری بین طرفین هستند.
این منبع گفت اگرچه ایران فهرست اولیه درخواستهای آمریکا را رد کرده، اما مذاکره را بهطور کامل رد نکرده است.
او با اشاره به قدرت سپاه پاسداران گفت: «مشکل اصلی بیاعتمادی است. فرماندهان سپاه بسیار بدبین هستند، با این حال میانجیها تسلیم نشدهاند.»
لانا نسیبه، وزیر مشاور دولت امارات متحده عربی، در مورد احتمال مشارکت کشورش در حملات علیه جمهوری اسلامی به شبکه خبری فاکس گفت: «اگر امارات متحده عربی یا عربستان سعودی در این جنگ درگیر شوند، تعجب نخواهیم کرد.»
نسیبه چهارشنبه پنجم فروردین در برنامه «گزارش ویژه» شبکه خبری فاکس گفت که جمهوری اسلامی سعی دارد «اقتصاد جهانی را دچار حمله قلبی کند» و تاکید کرد: «ما نباید اجازه دهیم [حکومت] ایران، یک حامی دولتی تروریسم، قیمت جهانی غذا و گاز را تعیین کند.»
در همین زمینه، سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک)، نیز چهارشنبه در سخنرانیای در ایالات متحده هرگونه محدود کردن عبور و مرور از تنگه هرمز توسط حکومت ایران را «تروریسم اقتصادی» توصیف کرد.
به گزارش رویترز، الجابر گفت: «وقتی [حکومت] ایران تنگه هرمز را گروگان میگیرد، همه کشورها تاوان آن را میپردازند- در پمپ بنزین، در فروشگاههای مواد غذایی و در داروخانهها.» او افزود: «هیچ کشوری نباید اجازه داشته باشد اقتصاد جهانی را به این شکل بیثبات کند. نه اکنون، نه هرگز.»
نسیبه، وزیر مشاور دولت امارات همچنین در مورد تلاش رییسجمهوری آمریکا برای مذاکره با جمهوری اسلامی به فاکس گفت که امارات متحده عربی از تلاشهای دونالد ترامپ برای حل قطعی مسائل حمایت میکند و در عین حال تاکید کرد: «اگر [حکومت] ایران تنگه هرمز را کنترل و قیمت غذا و گاز را در جهان تعیین کند، که از بیش از سه هفته پیش در حال انجام آن است، نمیتوانید منطقهای باثبات داشته باشید.»
نسیبه افزود: «اگر [حکومت] ایران از بازیگران تروریست مانند حزبالله، حماس در منطقه، گروههای عراق و غیره حمایت مالی کند، نمیتوانید منطقهای باثبات یا اقتصاد جهانی داشته باشید.»
او در ادامه گفت: «اگر ایرانی با برنامه موشک بالستیک داشته باشید که امروز میتواند تا اروپا برسد، همانطور که در حمله موشکی به دیهگو گارسیا دیدیم، نمیتوانید منطقهای باثبات یا جهانی باثبات داشته باشید.»
او در این زمینه با اشاره به بیاعتمادی به حکومت ایران گفت: «آنها گفته بودند برنامه غنیسازی ندارند، اما امروز میدانیم برای ساخت ۱۲ بمب اورانیوم دارند. گفته بودند برنامه موشکی تهدیدآمیز ندارند، اما اکنون میتوانند به اروپا برسند.»
نسسیه تاکید کرد که حمله جمهوری اسلامی به متحدان ایالات متحده در خلیج فارس و همچنین اردن، و بستن تنگه هرمز «حمله به کل جهان و اقتصاد جهانی» است.
او در همین ارتباط اشاره کرد که بیش از ۶۰ درصد حملات، بیشتر از مجموع حملات به اسرائیل و کشورهای خلیج فارس، متوجه امارات متحده عربی بوده است و افزود که جمهوری اسلامی بیش از ۲۲۰۰ موشک و پهپاد را به کشورش پرتاب کرده است.
نسیبه به این پرسش که «آیا درخواستها از متحدان عرب خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، برای مشارکت فعال در جنگ، منصفانه است» پاسخ داد کشورش در بیش از شش ائتلاف در کنار ایالات متحده جنگیده است و افزود: «ما ارزشهای مشترکی داریم. ما تاریخ مشترکی با ایالات متحده داریم. ما با ایالات متحده قابلیت همکاری داریم. آنها شریک ما در امنیت منطقهای هستند و ما قصد داریم سطح آن را دو چندان کنیم.»
او با تاکید براینکه «امروز با تهدیدی مواجه هستیم که نه فقط منطقه، بلکه کل جامعه جهانی را هدف گرفته است و باید به هر شکل ممکن متوقف شود» گفت: «ما همیشه به دنبال راهحل دیپلماتیک هستیم، اما زمانی که [حکومت] ایران رفتار خود را اصلاح کند.»
او تاکید کرد که «باید زمانی از دیپلماسی استفاده کنیم که [حکومت] ایران بفهمد رفتارش به عنوان یک بازیگر سرکش، نه برای منطقه و نه برای جامعه بینالمللی، قابل قبول نیست».
این مقام اماراتی احتمال مشارکت نظامی بیشتر کشورهای خلیج فارس را رد نکرد و با اشاره به اینکه «اما اگر امارات متحده عربی یا عربستان سعودی در این جنگ درگیر شوند، تعجب نخواهیم کرد»، اضافه کرد: «ما در حال حاضر درگیر یک جنگ هستیم» و «قاطعانه از همه گزینههای روی میز برای دفاع از جوامع و مردم خود، از جمله ۷۵ هزار شهروند آمریکایی ساکن امارات متحده عربی، استفاده میکنیم.»
او در مورد بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی گفت نباید فراموش کرد که یک پنجم نفت و گاز جهان و ۳۰ درصد از کود مورد نیاز برای تولید و برداشت مواد غذایی از تنگه هرمز عبور میکند. تقریباً هر محصولی که برای هر زنجیره تامین جهانی شناخته شده است و از خلیج فارس میآید، از تنگه هرمز عبور میکند.
این مقام اماراتی تاکید کرد که کشورش طی دههها تلاش کرده از مسیر دیپلماسی با حکومت ایران تعامل کند و حتی در هفتههای اخیر نیز برای کاهش تنشها با همکاری آمریکا تلاش کرده است.
نسیبه در بخش دیگری از گفتوگو با فاکس به حمایت امارات متحده عربی از مذاکرات مستقیم بین ایالات متحده و حکومت ایران و دراز کردن «دست صلح» کشورش به سوی تهران اشاره کرد و گفت: «ما خواستار جنگ در منطقه خود نبودیم. ما جنگی را در منطقه خود آغاز نکردیم.»
او همچنین گفت شاهد آن هستیم که تهران به جای مذاکره با ایالات متحده در مورد «نگرانیهای واقعاً قابل درک در مورد برنامه هستهای، موشکهای بالستیک، و حمایت از بازیگران تروریستی دولتی یا غیردولتی در منطقه» تصمیم غیرمسئولانهای گرفته است.
نسیبه در مورد چرایی حمله جمهوری اسلامی به امارات متحده عربی این موضوع را به ماهیت سیاسی و اقتصادی امارات نسبت داد و گفت: «ما ایدهای هستیم که [حکومت] ایران را تهدید میکند - این رژیم را تهدید میکند - زیرا ما جامعهای باز، مترقی، بردبار و دارای اقتصادی پویا هستیم.»
او افزود: «آنها با منابع خود چه کردهاند؟ تورم دارند، ارزش پولشان سقوط کرده، و در ژانویه معترضان را سرکوب کردند. این [حکومت] یک رژیم بسیار بیرحم است و رییسجمهوری ترامپ حق دارد امروز آنها را پاسخگو بداند.»
او به این پرسش که آیا نوری در انتهای تونل برای پایان جنگ مشاهده میکند، پاسخ داد: «نور انتهای تونل در دستان [حکومت] ایران است. آنها باید با ایالات متحده و جامعه بینالمللی مذاکره کنند.»
نسیبه گفت ایالات متحده مجبور نیست این بار را به تنهایی به دوش بکشد. دبیرکل ناتو با بیانیهای بسیار قوی از تلاشهای ترامپ با شرکای اروپایی برای باز نگه داشتن تنگه هرمز حمایت کرد. رهبران جهان - بیش از ۳۰ نفر - بیانیهای را در این مورد امضا کردند و تعداد بیشتری نیز این هفته به آن میپیوندند که منابع خود را برای باز نگه داشتن تنگه هرمز اختصاص میدهند.
در همین ارتباط، قطر، کویت، امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی و اردن چهارشنبه دوباره «حملات آشکار ایران را که نقض آشکار حاکمیت، تمامیت ارضی، حقوق بینالملل، حقوق بشردوستانه بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد است، چه به طور مستقیم و چه از طریق گروههای نیابتی و گروههای شبهنظامی مورد حمایت آنها در منطقه» به شدت محکوم کردند.
وزیر مشاور امارات در بخش دیگری از مصاحبه با فاکس بر لزوم یافتن «یک راه حل قطعی و جامع برای تبدیل شدن ایران به یک همسایه صلحآمیز و مسئول در منطقه» تاکید کرد و گفت: «این موضوع نیاز به کمی شجاعت دارد. ممکن است نیاز به تقسیم بار مسئولیت با سایر شرکا در منطقه و سطح بینالمللی داشته باشد، اما همه ما به آن نتیجه متعهد هستیم.»
نسیبه در مورد این موضوع که چنین نتیجهای چقدر طول خواهد کشید، گفت: «فکر میکنم با ایمنسازی تنگه هرمز شروع کنیم. باید بتوانیم در آینده نزدیک این کار را انجام دهیم.»
او افزود: «فکر میکنم با تکیه بر این، به یک مسیر دیپلماتیک برای مذاکره با هر کسی که در ایران مسئول است، در مورد برنامه تسلیحات موشک بالستیک و برنامه غنیسازی هستهای آن نیاز داریم.»
نسیبه با اشاره به دروغهای مقامهای جمهوری اسلامی در مورد برنامه غنیسازی هستهای و موشکی تهران، تاکید کرد که این وضعیت «باید متوقف شود.»
