افبیآی و وزارت خارجه آمریکا برای یافتن دو مامور ارشد اطلاعاتی جمهوری اسلامی که به اتهام نقش در ناپدید شدن رابرت لوینسون، مامور بازنشسته این نهاد، تحت تعقیب هستند، ۲۵ میلیون دلار جایزه تعیین کردند. افبیآی این دو مامور را «محمد باصری» و «احمد خزاعی» معرفی کرده است.
رابرت لوینسون که سابقه ۲۲ سال کار به عنوان مامور پلیس فدرال آمریکا را داشت، پس از بازنشستگی طی سفری به جزیره کیش در اسفند ماه ۱۳۸۵ مفقود شد.
پکن در واکنشی سریع به تعرفههای جدید دونالد ترامپ بر کالاهای چینی، در اقدامی متقابل تعرفههایی بر واردات کالاهای آمریکایی اعمال و تحقیقات ضدانحصار را علیه شرکت گوگل آغاز کرد. جنگ تجاری بین دو اقتصاد برتر جهان در حالی است که ترامپ، همزمان به مکزیک و کانادا امتیازاتی داد.
رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ۱۶ بهمن اقدام خود را مبنی بر اعمال تعرفههای سنگین بر مکزیک و کانادا در ازای تعهداتی از این دو کشور برای تشدید نظارت مرزی و مبارزه با جرم و جنایت، برای ۳۰ روز تعلیق کرد.
همزمان تعرفه اضافی ۱۰ درصدی بر تمام واردات چین به آمریکا از حدود ساعت هشتونیم صبح سهشنبه ۱۶ بهمن (به وقت ایران) اجرایی شد. این اقدام پس از آن انجام گرفت که ترامپ بارها به پکن هشدار داد که در جلوگیری از ورود ماده مخدر فنتانیل به آمریکا اقدامات کافی انجام نمیدهد.
فهرست اقدامات تلافیجویانه چین
وزارت دارایی چین صبح سهشنبه و دقایقی پس از اجرای این دستور اجرایی ترامپ، اعلام کرد که بر واردات زغالسنگ و گاز طبیعی مایع (LNG) از آمریکا تعرفه ۱۵ درصدی و بر نفت خام، تجهیزات کشاورزی و برخی خودروها، تعرفه ۱۰ درصدی اعمال خواهد کرد.
این تعرفههای جدید بر صادرات آمریکا قرار است از روز ۲۲ بهمن اجرایی شود.
چین همزمان اعلام کرد تحقیقات ضدانحصار را درباره شرکت گوگل، متعلق به آلفابت، آغاز کرده است.
این کشور همچنین شرکت پیویاچ کورپ (PVH Corp)، مالک برندهایی از جمله کلوین کلاین و شرکت بیوتکنولوژی آمریکایی ایلومینا (Illumina) را در فهرست «نهادهای غیرقابل اعتماد» خود قرار داد.
وزارت بازرگانی و اداره گمرک چین به طور جداگانه اعلام کردند برای «حفظ منافع امنیت ملی»، کنترلهای صادراتی بر تنگستن، تلوریوم، روتنیوم، مولیبدن و اقلام مرتبط با فلز واسطه روتنیوم اعمال میکنند.
چین کنترل بخش عمدهای از منابع جهانی این عناصر نادر را در اختیار دارد که برای گذار به انرژی پاک، حیاتی هستند.
چین از امتیازی که آمریکا ساعاتی پیش برای لغو تعرفهها به کشورهای همسایه خود داد، برخوردار نشد و یک سخنگوی کاخ سفید گفت ترامپ تا اواخر هفته با شی جین پینگ، رییسجمهوری چین، گفتوگو نخواهد کرد.
پیشینه جنگ تجاری ترامپ با چین
ترامپ در نخستین دوره ریاستجمهوری خود در سال ۲۰۱۸ یک جنگ تجاری سخت دو ساله علیه چین را به دلیل مازاد تجاری گسترده این کشور با آمریکا آغاز کرد.
در این جنگ، دو طرف با اعمال تعرفههای متقابل بر صدها میلیارد دلار کالا، زنجیرههای تامین جهانی را مختل کرده و به اقتصاد جهانی آسیب زدند.
موسسه آکسفورد اکونومیکس با پیشبینی کاهش رشد اقتصادی چین، در یادداشتی نوشت: «جنگ تجاری هنوز در مراحل اولیه است. بنابراین احتمال اعمال تعرفههای بیشتر بالاست.»
ترامپ هشدار داد که ممکن است تعرفهها بر چین را بیش از این افزایش دهد؛ مگر اینکه پکن جلوی ورود فنتانیل را به آمریکا بگیرد.
چین پیشتر فنتانیل را مشکل داخلی آمریکا توصیف و اعلام کرده بود درباره تعرفههای جدید به سازمان تجارت جهانی (WTO) شکایت میکند و اقدامات متقابل دیگری انجام خواهد داد اما همزمان راه را برای مذاکرات باز میگذارد.
سال ۲۰۱۹، پکن در واکنش به افزایش تعرفههای واشینگتن بر کالاهای چینی، تعرفههای تنبیهی بر گاز طبیعی مایع آمریکا اعمال کرد اما این بار، شرایط حساستر است زیرا چین در سال ۲۰۲۴ حدود ۴.۱۶ میلیون تن گاز طبیعی مایع از آمریکا وارد کرده که ارزش آن ۲.۴۱ میلیارد دلار بوده و تقریبا دو برابر حجم واردات در ۲۰۱۸ بوده است.
پس از اقدام تلافیجویانه چین، بورس هنگکنگ بخشی از سود خود را از دست داد، دلار آمریکا تقویت شد و یوان چین کاهش یافت که این موضوع دلار استرالیا را نیز تحت تاثیر قرار داد.
گری نگ، اقتصاددان ارشد بانک ناتیکسیس در هنگکنگ، گفت: «برخلاف کانادا و مکزیک، رسیدن به توافق اقتصادی و سیاسی بر سر خواستههای ترامپ برای آمریکا و چین بسیار دشوارتر است. خوشبینی قبلی بازار نسبت به یک توافق سریع، همچنان نامطمئن به نظر میرسد.»
به گفته او، حتی اگر دو کشور در برخی مسائل به توافق برسند، ممکن است تعرفهها بهعنوان ابزاری دائمی مورد استفاده قرار گیرند که این موضوع میتواند در سال جاری به یکی از عوامل اصلی نوسان بازار تبدیل شود.
در همین زمینه بخوانید: تعرفههای ترامپ برای واردات از کانادا، مکزیک و چین چیست و چگونه اجرا میشود؟
جو بایدن، رییسجمهور پیشین ایالات متحده، با یک آژانس استعدادسنجی در لسآنجلس قرارداد امضا کرده است. او پیشتر هم پس از اتمام دورهاش به عنوان معاونت ریاستجمهوری در دولت اوباما، بین سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ با آژانس «کریتیو آرتیستس ایجنسی» قرارداد همکاری داشت.
ریچارد لاوت، یکی از روسای این شرکت در بیانیهای با اشاره به اینکه بایدن یکی از محترمترین و تاثیرگذارترین صداهای آمریکاست، نوشت: «تعهد مادامالعمر او به انجام خدمات عمومی، تعهدی بر پایهی اتحاد، خوشبینی و کرامت است و ما عمیقا مفتخر هستیم که بار دیگر با او همکاری میکنیم.»
این آژانس پیشتر هم با باراک اوباما، رییسجمهور پیشین آمریکا و میشل اوباما، همسر او قرارداد همکاری داشته است.
بایدن، ۸۲ ساله، پس از پنج دهه فعالیت در حوزه خدمات عمومی، درباره برنامههای آیندهاش سکوت کرده است. او هنگام ترک کاخ سفید در دوم بهمن به هوادارانش گفت: «ما دولت را ترک میکنیم اما مبارزه را ترک نمیکنیم.»
تنها دو هفته از پایان دوران ریاستجمهوری بایدن گذشته و هنوز نشانهای از کتاب تازهای یا پروژه جدیدی که او قصد انجامش را داشته باشد در دست نیست.
بایدن سال ۲۰۱۷ در دوره پیشین همکاری با این آژانس، خاطرات خود را با عنوان «به من قول بده، بابا: یک سال امید، دشواری و هدف» منتشر کرد.
این کتاب، که شرحی بر فقدان پسر ارشدش «بو» بود، به فهرست پرفروشترینهای نیویورکتایمز راه یافت و او برا معرفی این کتاب توری در آمریکا گذاشت، رویدادی که بسیاری آن را گامی مقدماتی برای نامزدی انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۰ دانستند.
در حالی که بایدن در این مدت کوشش کرده از نگاه رسانهها دور بماند همچنان با دستیاران و همکاران سابق خود در ارتباط است.
آژانس استعدادهای سیایای معمولا با ستارههای بزرگ سینما و چهرههای مطرح هالیوودی کار میکند، اما همکاری با سیاستمداران و گروههای حامی مسائل اجتماعی نیز در کارنامه آن دیده میشود.
همکاری خانواده اوباما با این آژانس از طریق شرکت تولیدیشان به نام «هایِر گرَوند» منجر به ساخت فیلمها و برنامههای تلویزیونی موفقی از جمله فیلم مستند آمریکن فاکتوری شده که برنده اسکار شد.
هیلاری کلینتون، نامزد پیشین ریاستجمهوری و وزیر خارجه سابق آمریکا هم برای پیشبرد پروژههای خود، از جمله کتاب تصمیم سخت که به شرح دوره فعالیتش بهعنوان عالیترین دیپلمات ایالات متحده میپردازد، با سیایای قرارداد امضا کرده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا گفت رییسجمهور السالوادور پیشنهاد داده مهاجران غیرقانونی اخراجی از آمریکا را، صرفنظر از ملیتشان، بپذیرد و همچنین مجرمان خطرناک آمریکایی را که در ایالات متحده زندانی هستند، در زندانهای السالوادور نگهداری کند.
ربیو، که برای دیدار از چند کشور آمریکای مرکزی به این منطقه سفر کرده است، پس از دیداری چندساعته با نایب بوکله، رییسجمهور السالوادور، اعلام کرد که بوکله طرحی بیسابقه و «فوقالعاده» را پیشنهاد داده است.
به گفته روبیو، طبق این پیشنهاد، السالوادور حاضر است همه مهاجران غیرقانونی بازداشتشده در خاک آمریکا را که از این کشور اخراج میشوند در خاک خود بپذیرد و علاوه بر این، مجرمان خطرناک آمریکایی را که در این کشور زندانی هستند هم بپذیرد و در زندانهایش نگه دارد.
روبیو به السالوادور سفر کرده بود تا این دولت دوست آمریکا را تحت فشار قرار دهد تا اقدامات بیشتری برای برآورده کردن خواستههای دونالد ترامپ برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی انجام دهد.
بوکله دقایقی پس از صحبتهای روبیو، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تایید کرد به ایالات متحده پیشنهاد کرده با پرداخت هزینهای مشخص بخشی از سیستم زندانش را «برونسپاری» کند. او گفت السالوادور حاضر است در این شرایط، مجرمان محکومشده در آمریکا را از هر ملیتی باشند در زندانهای خود بپذیرد.
یک مقام دولت ترامپ اعلام کرد هرچند برنامهای برای اخراج شهروندان آمریکایی و یا برونسپاری زندانیهای آن در دست نیست، اما این پیشنهاد بوکله «حائز اهمیت» است.
ایپی گزارش داده اخراج یا انتقال شهروندان زندانی آمریکایی به کشوری دیگر با چالشهای جدی قانونی مواجه خواهد شد.
در همین حال، اعتراضهایی هم در داخل السالوادور شکل گرفته است و مخالفان میگویند این رویکرد، این کشور را به «حیاط خلوت» ایالات متحده برای رهاکردن «زباله» تبدیل میکند و نسبت به نقض حقوق پناهجویان ابراز نگرانی دارند.
فعالان حقوق بشر هشدار داده اند که السالوادور فاقد یک سیاست روشن و ثابت برای رفتار با پناهجویان و پناهندگان است و ممکن است چنین توافقی با آمریکا به جنایتکاران خشن هم محدود نشود.
روبیو در ادامه سفر خود به آمریکای مرکزی، از پاناما بازدید کرد و شاهد پروازی بود که ۴۳ مهاجر غیرقانونی را از پاناما به کلمبیا بازمیگرداند، اقدامی که بخشی از سیاستهای مقابله با مهاجرت غیرقانونی دولت ترامپ است.
روبیو همچنین هشدار داد که اگر دولت پاناما نسبت به حضور چین در منطقه کانال بیتفاوت بماند، ایالات متحده خودش وارد عمل خواهد شد.
این اظهارات همراستا با موضع ترامپ است که صریحا اعلام کرده «چین نباید در کانال پاناما حضور داشته باشد» و تهدید کرده در صورت بیتوجهی پاناما، آمریکا کنترل کانال را بازپس خواهد گرفت.
روبیو در صحبتهایش درباره پیشنها السالوادور با اشاره به اهمیت همکاریهای منطقهای و امضای تفاهمنامهای در زمینه همکاری هستهای غیرنظامی با دولت السالوادور، گفت علیرغم تنشها بر سر مسائل مهاجرتی، روابط دوجانبه در حوزههای دیگر ادامه خواهد یافت.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد که تعرفههای برنامهریزی شده برای مکزیک را برای یک ماه متوقف میکند. قرار است رهبران آمریکا و کانادا نیز درباره تعرفهها گفتوگو کنند. چین و اتحادیه اروپا هم نسبت به پیامدهای وضع تعرفههای جدید از سوی آمریکا هشدار دادهاند.
ترامپ دوشنبه، ۱۵ بهمن، پس از تماس با کلودیا شینبام، رییسجمهورب مکزیک، در شبکههای اجتماعی نوشت که همراه با وزیران امور خارجه، خزانهداری و بازرگانی آمریکا در این مذاکرات شرکت خواهد کرد.
پیشتر رییسجمهوری آمریکا اعلام کرده بود که قصد دارد تعرفهای ۲۵ درصدی بر کالاهای وارداتی از کانادا و مکزیک اعمال کند.
ترامپ کسری تجاری میان آمریکا و دو کشور همسایه، ورود مهاجران و نیز ورود ماده مخدر فنتانیل از مرز کانادا و مکزیک به آمریکا را دلیل اصلی وضع تعرفههای گمرکی جدید دانست.
قرار بود تعرفههای ۲۵ درصدی آمریکا بر محصولات مکزیکی سهشنبه اعمال شود.
کلودیا شینبام، رییسجمهوری مکزیک در شبکههای اجتماعی توقف تعرفهها را تایید کرد و از همکاری در مرز ایالات متحده و مکزیک خبر داد. او نوشت: «تیمهای ما امروز در دو حوزه کار خواهند کرد: امنیت و تجارت».
پزو واحد پول ملی مکزیک که از زمان اعلام تعرفهها بیش از دو درصد سقوط کرده بود پس از اعلام توقف تعرفهها، بیش از یک درصد افزایش داشت.
تحلیلگران وال استریت گفته بودند که تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات مکزیک به شدت پزو را تضعیف میکند و احتمالا اقتصاد مکزیک را وارد رکود میکند.
اما در کانادا، در حالی که ترامپ دوشنبه گفت درباره اعمال تعرفههای جدید با جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا صحبت خواهد کرد، واکنشها در زمینه اعمال تعرفههای جدید ادامه دارد.
استان انتاریو کانادا دوشنبه اعلام کرد که قرارداد صد میلیون دلاری کانادا با شرکت استارلینک متعلق به ایلان ماسک را لغو میکند.
این اقدام آخرین اقدام تلافیجویانه کانادا پس از اعلام تعرفههای جدید از سوی ترامپ است.
انتاریو، پرجمعیتترین استان از ده استان کانادا و مرکز صنعتی این کشور است و همچنین اعلام کرده که قراردادهای دولتی با شرکتهای آمریکایی را ممنوع میکند.
این در حالی است که یک مقام کاخ سفید دوشنبه گفت: «به نظر میرسد که کاناداییها زبان ساده فرمان اجرایی را اشتباه درک کردهاند و آن را به عنوان یک جنگ تجاری تفسیر میکنند.»
پیشتر دونالد ترامپ گفت تعرفههای گستردهای که بر مکزیک، کانادا و چین اعمال کرده ممکن است برای آمریکاییها «درد کوتاهمدت» ایجاد کند.
تولید ایالات متحده برای اولین بار در بیش از دو سال گذشته در ماه ژانویه امسال رشد کرد، اما خبرگزاری رویترز نوشت که احتمالا پس از اعمال تعرفههای گمرکی جدید بر کالاهای کانادا، مکزیک و چین، این رشد متوقف شود.
این خبرگزاری نوشت که چنین تعرفههایی به طور بالقوه قیمت مواد خام را بیشتر افزایش میدهد و زنجیره تامین مواد اولیه را با مشکل مواجه میکند.
همزمان برخی اقتصاددانان نسبت به اختلال در زنجیره تامین، کاهش رشد اقتصادی و افزایش قیمتها برای مصرفکنندگان آمریکایی به دلیل وضع تعرفهها هشدار دادند.
سخنگوی سازمان ملل متحد سهشنبه اعلام کرد که این سازمان به طور آشکار نگران تاثیر محدودیتهای تجاری رو به رشد بر اقتصاد جهانی، به ویژه در کشورهای در حال توسعه است.
ترامپ یکشنبه در پاسخ به سوالی درباره بریتانیا و اینکه آیا این کشور نیز با تعرفههای جدید مواجه خواهد شد، به خبرنگاران گفت: «خواهیم دید که اوضاع چگونه پیش خواهد رفت. ممکن است این اتفاق برای آنها بیفتد، اما قطعا در مورد اتحادیه اروپا اتفاق خواهد افتاد، من میتوانم به شما بگویم.»
اما رییسجمهوری ایالات متحده دوشنبه گفت که اگرچه بریتانیا در مورد تجارت با آمریکا «خارج از خط» بوده، ولی ممکن است بتواند از اعمال تعرفهها برای کالاها از این کشور اجتناب کند.
مارک روته، دبیر کل ناتو دوشنبه گفت که او «کاملا متقاعد شده» که این ائتلاف نظامی میتواند با تنشهای تجاری بین ایالات متحده و کانادا مقابله کند و افزود که این موضوع بر دفاع جمعی ناتو تاثیری نخواهد گذاشت.
روته دوشنبه با رهبران اتحادیه اروپا و نخست وزیر بریتانیا، کییر استارمر، در یک نشست غیررسمی دفاعی در بروکسل شرکت کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه روس گزارش داد که عربستان سعودی و امارات متحده عربی از نظر روسیه بهعنوان مکانهای احتمالی برای نشست بین دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و ولادیمیر پوتین، همتای روس او در نظر گرفته شده است.
ترامپ بارها گفته که جنگ در اوکراین را در اسرع وقت پایان خواهد داد و آماده دیدار با پوتین است.
پوتین نیز انتخاب ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا را تبریک گفته و اعلام کرده که آماده است برای گفتوگو درباره جنگ اوکراین و انرژی با او دیدار کند.
بر اساس گزارش رویترز، مقامات روسیه بارها هرگونه تماس مستقیم با ایالات متحده در مورد آمادگی برای یک تماس تلفنی بین ترامپ و پوتین را رد کردهاند. این تماس تلفنی قرار است قبل از دیدار احتمالی این دو در اواخر سال جاری انجام شود.
به گفته منابع روس که نامشان فاش نشده، مقامات ارشد روسیه در هفتههای اخیر از عربستان سعودی و امارات متحده عربی بازدید کردهاند.
یکی از این منابع گفت که هنوز مخالفتهایی با این ایده در روسیه وجود دارد، زیرا برخی از دیپلماتها و مقامات اطلاعاتی به پیوندهای نزدیک نظامی و امنیتی که هم ریاض و هم ابوظبی با ایالات متحده دارند اشاره میکنند.
عربستان سعودی و امارات به درخواستها برای اظهارنظر در این زمینه پاسخ ندادند. کرملین نیز از اظهارنظر خودداری کرد.
ترامپ و پوتین هر دو روابط دوستانهای با حاکمان عربستان سعودی و امارات دارند.
ترامپ یکشنبه گفت که دولت او «برنامهریزی برای ملاقاتها و گفتوگوهایی با طرفهای مختلف از جمله اوکراین و روسیه» داشته است.
هنگامی که از دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در مورد این اظهارات سوال شد، او نیز گفت که تماسها ظاهرا برنامهریزی شده بود.
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، اولین رییس دولت خارجی بود که ترامپ پس از به قدرت رسیدن دوباره با او تماس گرفت. ترامپ در جریان سخنرانی خود از طریق ارتباط ویدیویی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس، ولیعهد سعودی را «مردی فوقالعاده» توصیف کرد.
پوتین که در سال ۲۰۲۳ از عربستان سعودی و امارات متحده عربی بازدید کرد، سپتامبر گذشته گفت که از محمد بن سلمان برای کمک به سازماندهی بزرگترین مبادله زندانیان آمریکا و روسیه از زمان جنگ سرد متشکر است.
پوتین و محمد بن سلمان از سال ۲۰۱۵ که شاهزاده عربستان سعودی برای اولین بار از روسیه بازدید کرد، روابط نزدیکی را داشتهاند.
این رابطه به رهبران دو صادرکننده بزرگ نفت جهان کمک کرد تا توافق انرژی اوپک پلاس را منعقد و حفظ کنند. ترامپ از عربستان سعودی و اوپک خواست تا قیمت نفت را کاهش دهند. این موضوع یک ابزار بالقوه برای روسیه در مذاکرات است.
هم محمد بن سلمان و هم محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی در طول جنگ اوکراین بیطرفی خود را حفظ و از همراهی با غرب در انتقاد و تحریم روسیه خودداری کردهاند.
هر دو رهبر همچنین تماسهای مداومی با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین داشتهاند.
محمد بن زاید در طول جنگ اوکراین چندین بار از روسیه بازدید کرد و در آخرین سفر خود در اکتبر گذشته گفت که آماده است از تلاشها برای دستیابی به صلح در اوکراین حمایت کند.
در حالی که دیوان کیفری بینالمللی حکم بازداشت پوتین را صادر کرده و چنین حکمی مانع از سفر او به تعدادی از کشورها از جمله برزیل و آفریقای جنوبی شد، هیچ کدام از دو کشور عربستان سعودی و امارات متحده عربی عضو این دیوان نیستند.
رویترز نوشت که در مرحله فعلی، منابع روس، انتخاب ترکیه بهعنوان محل احتمالی دیدار ترامپ و پوتین رد کردهاند.
ترکیه که عضو ناتو است، میزبان مذاکرات صلح روسیه و اوکراین در مارس ۲۰۲۲ بود اما این مذاکرات با شکست مواجه شد.
فئودور لوکیانوف، تحلیلگر روس به خبرگزاری تاس روسیه گفت که ترامپ و پوتین انتخاب زیادی ندارند.
او افزود: «تقریبا تمام غرب در کنار اوکراین است. بنابراین، همه مکانهای سنتی که در آن چنین اتفاقاتی رخ میداد، مانند هلسینکی، ژنو و وین، اکنون دیگر مناسب نیستند.»